فیلم The Gift 2015

به‌طور سنتی، فیلم‌های ترسناک و تریلرهای روان‌شناختی مسیر نسبتاً پیش‌بینی‌شده‌ای دارند و به ندرت از قالب کلیشه‌ای تعلیق نقطه‌به‌نقطه خارج می‌شوند. با این حال جوئل ادگرتونِ زیرک — که در این فیلم هم کارگردان است، هم بازیگر و هم نویسنده — در «The Gift» کالبدشکافی ذهنی تازه و هیجان‌انگیزی ارائه می‌دهد؛ تریلری دلهره‌آور که ارزش تجربه کردن با حس انتظار عصبی را دارد. لحظات جاه‌طلبانه...

به‌طور سنتی، فیلم‌های ترسناک و تریلرهای روان‌شناختی مسیر نسبتاً پیش‌بینی‌شده‌ای دارند و به ندرت از قالب کلیشه‌ای تعلیق نقطه‌به‌نقطه خارج می‌شوند. با این حال جوئل ادگرتونِ زیرک — که در این فیلم هم کارگردان است، هم بازیگر و هم نویسنده — در «The Gift» کالبدشکافی ذهنی تازه و هیجان‌انگیزی ارائه می‌دهد؛ تریلری دلهره‌آور که ارزش تجربه کردن با حس انتظار عصبی را دارد. لحظات جاه‌طلبانه در «The Gift» به‌ویژه وقتی چرخش‌ها و پیچ‌وخم‌های داستان را در نظر بگیریم، در پایانِ ترسناک فیلم جلوه‌ای طلایی پیدا می‌کنند. ممکن است فکر کنید «The Gift» می‌توانست صرفاً یک تریلر روان‌شناختی سفارشی دیگر باشد که همان کلیشه‌های همیشگی را تکرار می‌کند، اما حضور بی‌سر و صدای ادگرتون همراه با بازی‌های هم‌بازیانش، جیسون بیتمن و ربکا هال، که نقش یک زوج شیک شیک اهل شیکاگو را بازی می‌کنند که در خانه‌ای خوش‌نما در لس‌آنجلس سکونت کرده‌اند، فیلم را به تریلری در موضوع تعقیب تبدیل کرده که باهوش و پرشخصیت است. سایمون (بیتمن) به‌دلیل پیشرفت شغلی در شرکت امنیت کامپیوترش به شهر کالیفرنیا بازمی‌گردد. او و روبین (هال) در خانه‌ای روشن و مدرن مستقر می‌شوند. در یک خریدِ اثاثیه با گوردون (ادگرتون) برخورد می‌کنند؛ مردی که خود را همکلاسی قدیمی سایمون معرفی می‌کند، ادعایی که سایمون را شگفت‌زده می‌کند چون او فوراً گوردون را به یاد نمی‌آورد. برخورد اولیه کمی ناخوشایند است، اما سایمون با آداب اظهارنظر، گوردون را پذیرا می‌شود. متأسفانه نوشتن شمارهٔ تلفن گوردون، استعاره‌ای از باز کردن صندوقچه‌ای پر از دردسر است. به‌زودی تماس‌های ناخواسته و حضورهای مزاحم او در خانهٔ زیبا و مرتب آن‌ها مزاحم زندگی‌شان می‌شود. گوردون با هدیه‌های گوناگون و گاه بیش‌ازحد سخاوتمندانه به تنش‌ها دامن می‌زند. او ظاهراً نمی‌فهمد که بازدیدهای بدون اطلاعش برای زوج جوان خفه‌کننده و آزاردهنده است؛ به‌ویژه که وقتی سایمون روزها در محل کارش است، گوردون توجه و زمان روبین را تسخیر می‌کند که این امر نگران‌کننده است. علاوه بر مزاحمت‌های گوردون، تنش‌های دیگری هم بین سایمون و روبین هست: فشار برای تشکیل خانواده پس از از دست دادن فرزندِ هنوز به‌دنیا نیامده و رقابت شغلی سایمون که می‌خواهد جایگاهی مدیریتی را کسب کند. در نتیجه رفتارهای عجیب گوردون و توقف‌های مکررش در زندگی نوپای آن‌ها، بر استرس و فشارهای حفظ یک ازدواج بی‌تنش افزوده می‌شود. «The Gift» می‌توانست مسیر پیش‌بینی‌شده‌اش را طی کند و گوردونِ عجیب را صرفاً به‌عنوان ضدقهرمانی یک‌بعدی که به‌طور بی‌معنا به تداوم آزار می‌پردازد، نشان دهد. اما ادگرتون—که در این فیلم سه‌گانهٔ کارگردانی، نویسندگی و بازیگری را برعهده دارد—خلاقیتش را نشان می‌دهد و توانایی معکوس‌سازی انتظار مخاطب را دارد؛ او مخاطب را مجبور می‌کند انگیزه‌های پیچیده و نامتوازن این آشوب‌گر را بفهمد. آیا گوردون در کار خرابکاری‌اش توجیه‌پذیر است؟ آیا سایمون آن‌قدر پاک و بی‌عیب است که نشان می‌دهد؟ گذشتهٔ مشترک گوردون و سایمون چه نقشی در حال حاضر دارد؟ آیا روبین می‌تواند پازل گیج‌کننده‌ای را که دو مرد را به سمت خودویرانگری می‌کشاند، کنار هم بچیند؟ فاش کردن برخی زوایای شوکه‌کنندهٔ «The Gift» کم‌لطفی است، چون فیلم خیلی هنرمندانهِ پیچ‌وخم‌های عصبی‌اش را می‌چیند و گفتن بیش‌ازحد دربارهٔ لایه‌های دراماتیک می‌تواند شور هیجان را از بین ببرد. پیام کلی و سمی فیلم به‌خوبی خلاصه‌کنندهٔ سواری تریلری تیز و خلاقانهٔ ادگرتون است: حواس‌تان باشد که چگونه با آدم‌ها در گذشته رفتار می‌کنید، چون ممکن است روزی سرنوشت شما تغییر کند و همان افرادی که کنار گذاشته‌اید دوباره بر سر راهتان سبز شوند. به‌عبارتی ساده‌تر: کَرما بی‌رحم است. --- در خشم انتقام، هدایا می‌توانند سلاحی در دست‌مان باشند. نخست اینکه جوئل ادگرتون فیلم را خوب نوشته و با آن کارگردانی‌اش را آغاز کرده است؛ در مقایسه با دیگر تریلرهای اغراق‌شده و پرهیاهو، این فیلم سرآمد است. صادقانه بگویم، برای من فیلمی قابل‌قبول و لذت‌بخش بود. نقص‌ها و جاهای خالیِ روایت به‌خاطر عدم فاش‌سازی رویدادهای گذشته زیاد بود. وقتی سؤالاتی دربارهٔ این نقاط ضعف مطرح می‌کردم، خودم هم پاسخ‌های ممکن‌شان را پیدا می‌کردم؛ به‌این‌ترتیب فیلم تا حدی به‌هوش‌مندانهٔ این خلأها را می‌پوشاند، اما از منظر منطقی همه‌چیز کاملاً قابل‌قبول نیست. می‌توان گفت فیلم نوعی داستان انتقام است، اما بیشتر توضیح دادن دربارهٔ مضمون ممکن است برای کسانی که هنوز فیلم را ندیده‌اند خراب‌کننده باشد. داستان دربارهٔ زوج جوانی است که پس از از دست دادن جنین به زادگاهشان بازمی‌گردند. در یک مرکز خرید با یکی از دوستان دبیرستانی‌شان مواجه می‌شوند و رابطه‌ای شکل می‌گیرد که در یک سوی آن شدت می‌گیرد و در سوی دیگر به‌صورت غیرمستقیم رد می‌شود. آنچه رخ می‌دهد وقتی آدم‌های بزرگ‌سال در چنین وضعیتی قرار می‌گیرند، محور اصلی قصه را می‌سازد. ربکا هال طبق معمول جذاب است، جیسون بیتمن نقش‌پردازی قانع‌کننده‌ای دارد و جوئل ادگرتون در نقش کلیدی‌اش عملکرد قابل‌قبولی ارائه می‌دهد. عنوان فیلم هم مناسب است. در ابتدا همه‌چیز ساده به‌نظر می‌رسید، اما هرچه داستان جلوتر رفت، معنا و لایه‌های آن عیان‌تر شد. روایت تا حدی هوشمندانه است چون تماشاگر را وادار نمی‌کند هنگام بروز تقابل‌ها یک‌طرف را انتخاب کند؛ در بسیاری از لحظات پیش‌بینی صحنه‌ها آسان نیست. این تریلرِ معمایی تا حدی دراماتیزه و با ریتمی آرام ارائه می‌شود؛ خشونت‌های شدید را عمدتاً پرهیز می‌کند، اگرچه چند صحنه هست که برای شکل‌گیری فیلم ضروری‌اند. مثل گفتم، فیلم ویژه‌ای نیست اما ارزش انتخاب دارد و برای بعضی بینندگان می‌تواند فوق‌العاده باشد. امتیاز: ۶٫۵ از ۱۰ --- من اغلب پیش از تماشای فیلم، بخش‌های اضافی دی‌وی‌دی را نگاه نمی‌کنم، اما این‌بار ابتدا آن‌ها را دیدم. آغاز کارگردانی قابل‌تحسین ادگرتون و فیلمنامه‌اش دستاوردی است که به‌نظرم در سطح کارگردانان محبوبش، مثل آلفرد هیچکاک و دیوید فینچر، قرار می‌گیرد. سه بازیگر اصلی—ادگرتون، جیسون بیتمن و ربکا هال—کار بسیار خوبی ارائه داده‌اند. من همیشه طرفدار کارهای بیتمن نبودم، اما در این فیلم بازی او بسیار درخشان است؛ اگر این فیلم محصولی با بودجهٔ بیشتر و در سطح کارهای فینچر بود، احتمالاً شانس نامزدی اسکار را هم داشت. در کل با اینکه پس از تماشای فیلم گاهی مسائل منطقی‌ای به ذهنم رسید، اما از آن نوع مسائل مشکلی ندارم وقتی که بقیهٔ بخش‌ها را دوست داشته باشم—که در این مورد همین‌طور بود. شدیداً توصیه می‌کنم؛ ارزش خرید و بازبینی دارد. امیدوارم ادگرتون بازیگری را رها نکند چون در آن هم مهارت دارد و هم اینکه به‌عنوان نویسنده و کارگردان ادامه دهد؛ بر اساس «The Gift»، او برای همیشه یک طرفدار از من دارد. --- فیلم خوب بود. بازی‌ها خوب بود. فیلمنامه خوب نوشته شده و پیچش‌های داستانی مناسبی داشت. اما تا حدی پیش‌بینی‌پذیر و اغراق‌آمیز در پایان شد. امتیاز: ★★★ (۳ ستاره)