فیلم Little Caesar 1931

«بهش بگو که پلیس راه دیگری نداشت، پس چند آدم مسلح گرفتند.» ریکو باندلو خیلی سریع در میان مافیایی‌ها رشد می‌کند و لقب «لیتل سزار» را به‌دست می‌آورد. وقتی چشمش به صندلی رهبری که پیت مونتانا آن را در اختیار دارد می‌افتد، می‌داند که فشار دارد به‌سرعت افزایش می‌یابد. اگرچه «لیتل سزار» نخستین فیلم گنگستری روی پرده نبود، اما بدون شک یکی از آثار برجسته و...

«بهش بگو که پلیس راه دیگری نداشت، پس چند آدم مسلح گرفتند.» ریکو باندلو خیلی سریع در میان مافیایی‌ها رشد می‌کند و لقب «لیتل سزار» را به‌دست می‌آورد. وقتی چشمش به صندلی رهبری که پیت مونتانا آن را در اختیار دارد می‌افتد، می‌داند که فشار دارد به‌سرعت افزایش می‌یابد. اگرچه «لیتل سزار» نخستین فیلم گنگستری روی پرده نبود، اما بدون شک یکی از آثار برجسته و سرنوشت‌ساز این ژانر است. اقتباس‌شده از رمان و. ر. برنت که از آل کاپون الهام گرفته شده، این فیلم بعداً بر بسیاری از نقاط اوج ژانر تأثیرگذار شد و در عین حال بازیگر و نمادش، ادوارد جی. رابینسون، را در یک نوع نقش محدود کرد. شاید یکی از نخستین نکات بارز هنگام دیدن فیلم امروز، کمتر بودن خشونت آن نسبت به آثاری است که بعد از آن آمدند؛ و در عین حال فیلم نیازی به نمایش خشونت بیش از حد ندارد، چون موضوع فقط شورش خشونت‌آمیز نیست. آمدن سینمای ناطق مزیتی بود و اینکه داستان خارج از دیوارهای زندان قرار دارد اهمیت داشت: تا آن زمان در سال ۱۹۳۱ بیشتر فیلم‌های گنگستری شخصیت‌هایی را پشت میله‌ نشان می‌دادند، دیدن ریکو در میان سر و صدا و هیاهوی شهر برای تماشاگرانِ افسرده از شرایط اقتصادی جالب و چشم‌گشا بود، و کارگردان مروین لروی از این فرصت برای بیدار کردن چشم و گوش عموم استفاده کرد. من آن زمان را تجربه نکرده‌ام، اما نقادان حرفه‌ای به تمثیل‌هایی در ساختار «لیتل سزار» اشاره کرده‌اند؛ صحبت از پارانوییا و هم‌سان‌سازی در زمان فروپاشی اقتصادی که برای کسانی که می‌خواهند تحلیل کنند، نقاط مرجع مهمی‌اند. با این حال از دید من این فیلم قبل از هر چیز یک فیلم گنگستری است که صعود و سقوط مردی پرشور ولی مشکوک را نشان می‌دهد؛ مردی با آرزوهای بزرگ که وضع اجتماعی‌اش چندان قابل‌توجه نیست. میل به خشونت در ریکو همیشه حاضر است و همراه با نشانه‌هایی از ابهام جنسی او را شخصیتی پراضطراب اما بسیار جذاب می‌سازد. موفقیت نقش‌آفرینی به‌خوبی مدیون بازی ادوارد جی. رابینسون است: چشم‌های برجسته و عبارت‌های سریع خیابانی او (که قطعاً در زمان خود با تماشاگران طنین‌انداز شده) نمایشی ارائه می‌دهد که سال‌ها بعد الگویی برای بسیاری شد و شاید در این فرایند، نمونهٔ تیپیکال آن نقش را تعریف کرد. البته فیلم اکنون کمی کهنه به نظر می‌رسد، اما این امر طبیعی است؛ با این وجود «لیتل سزار» اثری قدرتمند است که فراتر از صرفاً یک داستان لات‌پایه‌ای می‌ایستد. تهیه‌کننده دارل زانوک خواهان چیزی متفاوت در این ژانر نوپا بود و با قدرت وارنر و اقتدار سینمای ناطق، همه دست به‌کار شدند تا فیلمی بسازند که هنوز هم جذاب است و در طول دهه‌ها تأثیرگذار باقی مانده است. قطعاً با «لیتل سزار» چیزها تغییر کرد. امتیاز: 8/10 ادوارد جی. رابینسون در این گانگستری ناطق اولیه بسیار خوب است. او نقش «ریکو»، دزد زیرک و جاه‌طلبی را بازی می‌کند که تصمیم می‌گیرد به شهر بزرگ برود. ابتدا برای «سم وتوری» (استنلی فیلدز) کار می‌کند، اما طولی نمی‌کشد که کمیسر جنایی محلی، «مکلور»، ترور می‌شود. خوشبختانه دوستش «جو ماسارا» (داگلاس فربنکس جونیور) که در همان کلاب کار می‌کند، موفق می‌شود قبل از موج بعدی تعقیب پلیس به ریکو هشدار دهد. از اینجاست که ریکو فرصت را بو می‌کشد: اول رییسش و سپس رییس بزرگ‌تر، «پیت مونتانا» (رالف اینس)، سرنگون می‌شوند. حتی دوستش جو و معشوقه‌اش، «اُلگا» (گلندا فارل)، از گرایش‌های روزافزون خودبزرگ‌بینانهٔ او در امان نمی‌مانند. نکته‌ای که من در این فیلم زیاد نپسندیدم پایان‌بندی است — کمی بیش از حد ملایم است — اما در غیر این صورت فیلمی محکم از مروین لروی است که بهترین‌های رابینسون را به نمایش می‌گذارد؛ فیلمی با ریتم تند و لذت‌بخش.