سریال Tinker Tailor Soldier Spy

یک سال پیش تلاش کردم این سریال را تماشا کنم ولی زیاد جلو نرفتم. بد نیست، اما ریتم کندی دارد که معمولاً با آن مشکلی ندارم، فقط ژانر جاسوسی خیلی به دلم نمی‌نشیند. به تازگی دوباره امتحانش کردم و این بار راحت تا آخر دیدم. تاحدودی اکشن و مقدار کمی درام دارد، اما بیشترش گفتگو و یک تنش کم‌جوش است که در سرتاسر آن جریان دارد....

یک سال پیش تلاش کردم این سریال را تماشا کنم ولی زیاد جلو نرفتم. بد نیست، اما ریتم کندی دارد که معمولاً با آن مشکلی ندارم، فقط ژانر جاسوسی خیلی به دلم نمی‌نشیند. به تازگی دوباره امتحانش کردم و این بار راحت تا آخر دیدم. تاحدودی اکشن و مقدار کمی درام دارد، اما بیشترش گفتگو و یک تنش کم‌جوش است که در سرتاسر آن جریان دارد. اعتراف می‌کنم گاهی مطمئن نبودم خارج از صحنه چه کسی چه کاری انجام می‌دهد، ولی هرگز کاملاً گیج نشدم. آلک گینس بسیار خوب است؛ بازی‌اش به نظر مهار‌شده می‌آید، مردی را نشان می‌دهد که با احساساتی که درونش برمی‌خیزند مبارزه می‌کند تا بتواند با ذهنی روشن و چشمی نافذ وظایفش را بی‌طرفانه انجام دهد. بعضی از زیرپیرنگ‌ها، مثل معلم شدن جاسوس سابق در یک مدرسه خصوصی، در ظاهر لازم به نظر نمی‌رسند، گرچه در نمونه‌ای که اشاره کردم نتیجهٔ مهمی از آن حاصل می‌شود. شاید دوباره این سریال را تماشا نکنم، اما اگر از داستان‌های جاسوسی آرام و بدون انفجار و خشونت زیاد خوشتان می‌آید — و به‌ویژه اگر طرفدار جان لو کاره هستید — آن را توصیه می‌کنم. در اوج جنگ سرد، رئیس آژانس ضدجاسوسی بریتانیا — «کنترل» (الکساندر ناکس) — طوری رفتار می‌کند که گویی دارد از دست می‌رود. حالش به‌وضوح وخیم است و زیردستانش مثل کرکس‌ها جمع شده‌اند تا جای او را بگیرند. نامزد مورد علاقه‌اش «اسمایلی» (سِر آلک گینس)، که نسبتاً نیمه‌بازنشسته است، به‌سرعت مطرح می‌شود و خیلی زود درمی‌یابیم دلیل این انتخاب این است که پیرمرد چندان مهربان نیست و مشکوک است که یک خائن در میانشان وجود دارد. چه کسی را می‌تواند به‌عنوان بازرس این قضیه به‌کار گیرد؟ این درام بی‌بی‌سی هفت قسمت داشت و هر قسمت قطعات بیشتری از پازل جستجوی او برای حقیقت و یافتن خائن را به ما می‌دهد. گروهی از بازیگران کاراکترهای برجستهٔ بریتانیایی مانند یان بانن و آنتونی بیت در نقش‌های مفید یا مظنون حضور دارند — و نیز اِسترهازهٔ کمی ناخوشایند (برنارد هپتون)، هِی‌دونِ زننده (یان ریچاردسون) و پرسیِ جاه‌طلب (مایکل آلدرِیج)! با این‌همه چهرهٔ تشنهٔ ترفیع، «اسمایلی» و دست راستش «گیلام» (مایکل جیستون) نمی‌دانند به چه کسی اعتماد کنند، چون این داستان با ظرافت و درونی از خیانت و دورویی جلوی ما باز می‌شود. جان اروین و آرتور هوپکرافت رمان اصلی جان لو کاره را با دقت زیادی پردازش کرده‌اند و به جزئیات توجه فراوان دارند. سرنخ‌ها فراوانند، سرنخ‌های گمراه‌کننده هم هست و روند کند اما دقیقِ پیدا کردن خائن به‌خوبی اجرا می‌شود؛ اجرایی که با بازی گینس همراه است و مثل کل اثر، کمتر به دیالوگ‌های طولانی متکی است و بیشتر ما را در جهانی خطرناک از دروغ و فریب غوطه‌ور می‌کند — گه‌گاه ردّی از شرافت هم دیده می‌شود. این درام بی‌بی‌سی در بهترین صورتش است: ریتمی آهسته، تصویربرداری نزدیک و بدون تصاویر گرافیکی، متأمل و نشان‌دهندهٔ چرخ‌های درونیِ چرخ‌ها؛ یا شاید عروسک‌هایی درون عروسک‌های دیگر.