فیلم To Be or Not to Be 1942

یک گروه تئاتری لهستانی سرگرم اجرای «هملت» است، در حالی که نازی‌ها آن‌سوی مرز نقشه‌ای بسیار تهدیدآمیزتر تدارک می‌بینند. «جوزف» (جک بنی) و همسرش «ماریا» (کارول لومبارد) ستارگان نمایش‌اند و ماریا طرفداران کم ندارد، از جمله افسر نیروی هوایی «سوبیسکی» (رابرت استک) که پس از تجاوز ناگهان به بریتانیا می‌گریزد تا به نیروی هوایی سلطنتی بپیوندد. به‌طرز نسبتاً نابخردانه‌ای، سوبیسکی اطلاعات محرمانه‌ای درباره مقاومت را...

یک گروه تئاتری لهستانی سرگرم اجرای «هملت» است، در حالی که نازی‌ها آن‌سوی مرز نقشه‌ای بسیار تهدیدآمیزتر تدارک می‌بینند. «جوزف» (جک بنی) و همسرش «ماریا» (کارول لومبارد) ستارگان نمایش‌اند و ماریا طرفداران کم ندارد، از جمله افسر نیروی هوایی «سوبیسکی» (رابرت استک) که پس از تجاوز ناگهان به بریتانیا می‌گریزد تا به نیروی هوایی سلطنتی بپیوندد. به‌طرز نسبتاً نابخردانه‌ای، سوبیسکی اطلاعات محرمانه‌ای درباره مقاومت را با هموطنش «پروفسور سیلتسکی» (استنلی ریجِز) در میان می‌گذارد؛ مردی که قرار است به لهستان بازگردد. به‌محض رفتن او، درمی‌یابند که در واقع جاسوس گِشتاپو بوده و همراهش فهرستی از مبارزان مقاومت در ورشو دارد. تنها راهی که به ذهنشان می‌رسد برای بازیابی آن فهرست (و نسخه‌ی پشتیبانش) این است که او بازگردد و گروه با وانمودکردن به افراد مختلف — از مامورِ مسئولش گرفته تا یک سرباز اتریشی — خائن بی‌ظن را دستگیر کنند. آیا می‌توانند سند را به‌دست آورده و سالم به بریتانیا بازگردند، یا سرنوشت‌شان برخورد با دیوار خواهد بود؟ این فیلم درامی خوش‌ریتم و سرگرم‌کننده است که با طنزی آمیخته شده و حتی ردپایی از شکسپیر در آن دیده می‌شود؛ جک بنی چندین نقش را ایفا می‌کند و کارول لومبارد به‌عنوان یک ضدجاسوسِ جذاب سعی می‌کند روایت را پایدار نگه دارد. فیلم در طول مسیر، رفتارهای عجیب و خنده‌دار دنیای جاسوسی را دست می‌اندازد و نوعی خودپسندی احمقانه و البته دوست‌داشتنی را در میان فاتحان نشان می‌دهد — به‌ویژه «سرهنگ ارهارت»ِ سیگ رومان با رژه‌ی غازی‌اش که نمونه‌ای از این پوچی است — و بیننده باید حواسش جمع باشد وگرنه ممکن است دیگر نتواند تشخیص دهد کدام ریش واقعی و کدام ریش چسبان است. می‌توان تصور کرد که این فیلم در سال ۱۹۴۲ تا حدود زیادی مرزها را جابه‌جا می‌کرد، اما برای من این نوع طنز سیاه با موفقیت دشمن را مسخره می‌کند و هم‌زمان به‌طرزی هجوآمیز، خشونت‌های بی‌رحمانه‌اش را افشا می‌سازد. ارنست لوبیتش، مانند شخصیت‌های نمایشی، اثری گروهی، غالباً هوشمندانه و جذاب ارائه می‌دهد که جک بنی و کارول لومبارد به‌خوبی آن را نگه می‌دارند؛ فیلم از زمان‌بندی دقیقِ کمدی برخوردار است و قطعاً ارزش دیدن دارد.