فیلم I, Tonya 2017

من از این فیلم هیچ انتظاری نداشتم چون جز بازیگران و خودِ ماجرا—که در دههٔ ۹۰ خبرساز بود—چیز زیادی دربارهٔ فیلم نمی‌دانستم، اما فیلم در نهایت تبدیل به یک زندگی‌نامهٔ سرگرم‌کنندهٔ بسیار جذاب هرچند دارای اشکالاتی شد. سبک و لحن اثر جایی بین آثار برادران کوئن قرار می‌گیرد، و گاهی یادآور کریستوفر گست با لحظات مصاحبه‌ای و مونتاژ «صحبت با دوربین» است و از لحاظ...

من از این فیلم هیچ انتظاری نداشتم چون جز بازیگران و خودِ ماجرا—که در دههٔ ۹۰ خبرساز بود—چیز زیادی دربارهٔ فیلم نمی‌دانستم، اما فیلم در نهایت تبدیل به یک زندگی‌نامهٔ سرگرم‌کنندهٔ بسیار جذاب هرچند دارای اشکالاتی شد. سبک و لحن اثر جایی بین آثار برادران کوئن قرار می‌گیرد، و گاهی یادآور کریستوفر گست با لحظات مصاحبه‌ای و مونتاژ «صحبت با دوربین» است و از لحاظ استفادهٔ موسیقی، حس‌هایی شبیه پاول توماس اندرسون دارد. عناصر سینمایی زیادی دارد اما در مجموع فیلمی بسیار در دسترس و خوشایند تماشاگر عام است. دو مشکل بزرگ با این فیلم دارم. اول موسیقی متن: اگرچه پر از قطعات کلاسیک است، در بسیاری موارد نامتناسب یا کاملاً غیرضروری به نظر می‌آمد. برای قصه‌ای نمادین از دههٔ ۹۰ انتخاب صرف آهنگ‌های دههٔ ۷۰ جالب بود و بسیاری از قطعات در لحظات نامأنوس پخش می‌شدند و گاهی بیش از حد مستقیم بودند — مثلاً قطعهٔ «Goodbye Stranger» از Supertramp هنگام جدایی اول جف و تونیا پخش می‌شود. مشکل دوم گسست‌های «شکستن دیوار چهارم» است؛ این اتفاق حدود ده‌بار در سراسر فیلم می‌افتد اما چیزی به داستان اضافه نمی‌کند و حتی گاهی حواس‌پرت‌کن است. با این حال، نکتهٔ برجستهٔ فیلم خنده‌دار بودنِ واقعی‌اش است. انتظار چند خنده به‌خاطر مضحک بودن ماجرا را داشتم، اما طنز اینجا واقعاً هوشمندانه است. نیمهٔ دوم مثل قصه‌ای جنایی که به شکلی فاجعه‌بار پیش می‌رود، شبیهِ فیلم Fargo بازی می‌کند و این قالب برای فیلم بسیار خوب جواب می‌دهد. بازی‌ها قوی‌اند، به‌ویژه الن جاننی که همیشه خوب است و صحنه‌ها را می‌دزدد، و مارگوت رابی. پیش از این رابی را این‌گونه ندیده بودم؛ این به‌نظرم نخستین نقش درشت و تمام‌عیار اوست که به او اجازه می‌دهد از تمام توان بازیگری‌اش استفاده کند. بامزه، دل‌نشین، پررو و کاملاً متعهد به نقش است. بسیار تحت تأثیر قرار گرفتم. داستانی شاداب و دلگرم‌کننده با حال و هوای ضد سازوکار. فیلم تفسیر شما از رویدادها را به چالش می‌کشد و چند لحظهٔ تلخ و هشیارکننده دارد (پوشش خبری ماجرای O.J.، صحنه‌هایی مثل پاشیدن خون از دهان تونیا). علاوه بر این، خیلی خنده‌دار هم هست. با نزدیک شدن اسکار و برگزاری المپیک زمستانی ۲۰۱۸، وقت مناسبی بود تا بالاخره «من، تونیا» را ببینم؛ فیلمی که مارگوت رابی برای آن اولین نامزدی اسکار بهترین بازیگر نقش اول را گرفت. سال ۲۰۱۷ فیلم‌های زندگی‌نامه‌ای زیادی داشت و بسیاری از آن‌ها توجه جوایز را جلب کردند، اما نقد مشترکم به آن‌ها این بود که بیش از حد روی «چه اتفاقی افتاد» تمرکز دارند و کمتر از «چه کسی» صحبت می‌کنند. «من، تونیا» کاملاً خلاف این روند عمل می‌کند و فیلمی می‌دهد که احساس کردم واقعاً با شخصیت‌ها آشنا شدم. اینکه این شخصیت‌ها تا چه اندازه به نمونه‌های واقعی‌شان وفادارند بحث دیگری است، اما در چارچوب خود فیلم من از بینشِ ارائه‌شده در «ماجرای اسکیت‌باز آمریکایی» کاملاً راضی بودم. امتیاز نهایی: ★★★ — خوشم آمد. شخصاً پیشنهاد می‌کنم تماشا کنید. «من، تونیا» یک زندگی‌نامهٔ سرگرم‌کننده و جذاب است. مارگوت رابی تقریباً در همهٔ نقش‌هایش عالی است و اینجا هم تفاوتی ندارد. من اجرای او را به‌عنوان تونیا دوست داشتم، هرچند چند بار صدای هارلی کوئین‌وارش سرک کشید اما به‌خوبی جواب داد. جولیان نیکلسون در نقش مادر تونیا خیلی خوب است؛ برخوردی سرد و خشن دارد که تیز و بامزه است. سباستین استن هم عالی است؛ خشم خام و احساساتی که نشان می‌دهد جذاب است. برای یک زندگی‌نامهٔ کمدی انتظار خنده‌های زیاد داشتم اما چندان نخندیدم که کاملاً برایم قابل قبول بود چون لحن فیلم به‌اندازهٔ کافی سبک است تا از آن لذت ببرم. انتخاب موسیقی در سراسر فیلم عالی است. امتیاز: ۹۰٪ حکم: عالی «من، تونیا» یک زندگی‌نامهٔ جذاب است که به شکلی تازه و منحصربه‌فرد روایت می‌شود و هر سینمادوستی از آن لذت خواهد برد. کارگردان کریگ گیلزپی داستانی واقعی، دیوانه‌وار و باورنکردنی را با انرژی شگفت‌انگیز و به‌گونه‌ای آشفته و پرتند روایت کرده که قضاوت تماشاگر دربارهٔ ماجرا را تشدید می‌کند. مصاحبه‌های به‌سبک مستند عمیقاً به روان‌پریشی شخصیت‌ها می‌پردازند و با استفاده از راویان ناموثق، تماشاگر را وادار می‌کنند هر لحظه را زیر سؤال ببرد. از صحنه‌های فرضی یا رویا که روایت عمومی زندگی و درام تونیا را اغراق‌آمیز نشان می‌داد واقعاً خوشم آمد. راستش فکر نمی‌کردم از این فیلم خوشم بیاید، اما اجرای دیوانه‌وار و ارزشمند اسکاری مارگوت رابی و روایت منحصربه‌فرد فیلم عقیده‌ام را تغییر داد. اگرچه بالاترین نام‌های تبلیغاتی باید به مارگوت رابی و سباستین استن تعلق بگیرد، اما به‌نظرم الن جاننی در این درام دربارهٔ صعود و سقوط بسیار علنی تونیا هاردینگ فوق‌العاده است. او نقش مادر (لاوونا) را بازی می‌کند که بی‌رحمانه دختر جوانش را برای رسیدن به کمال در این پیست یخ هل می‌دهد—چه دختر بخواهد اسکیت کند چه نخواهد. کنار پیست و با سیگارتی همیشه نزدیک لب، قسم می‌خورد، تهدید می‌کند، تشویق می‌کند و با ناز و نوازش تلاش می‌کند این دختر را به زنی تبدیل کند که پتانسیل رفتن به تیم آمریکا در المپیک زمستانی را داشته باشد. در مسیر، تونیا عاشق جفِ محلیِ خوب‌قلب اما کم‌هوش می‌شود و ازدواجی شکل می‌گیرد که ابتدا مهربان به‌نظر می‌رسد اما کم‌کم به بازتابی تلاطم‌دار و گاه خشونت‌آمیز از تربیت بی‌رحمانهٔ خودش تبدیل می‌شود. طبقهٔ حاکم ورزش هم زیاد با این نمایندهٔ زمخت و بی‌پیرایهٔ هنرشان خوش‌برخورد نیست و رقیب او، نانسی کریگان، را ترجیح می‌دهند. حادثهٔ معروف خرابکاری که او را ناتوان می‌کند و سرزنش‌ها را به سمت هاردینگ می‌برد، به معنای واقعیِ کلمه کار او را به پرتگاه می‌کشد. روایت به‌شیوه‌ای درگیرکننده و مستندسازانه است که سه شخصیت اصلی هرکدام بخشی از ماجرا را برای توضیح، اعتراض یا تأیید نقش خود روایت می‌کنند؛ این ساختار بسیار مؤثر و گهگاه کمدی است و ضعف‌ها و قوت‌های هر سه نفر را نشان می‌دهد. با پیشروی داستان گاهی شما را وادار می‌کند قضاو‌ت‌های قبلی‌تان را بازنگری کنید. اکشن روی یخ زیاد نیست؛ فیلم بیشتر ملودرامی است که کمی تاریک و نزدیک به کمدی عصبی می‌شود وقتی گرهٔ نهایی باز می‌شود—چیزی که داستان‌پردازیِ ساختگی هم نمی‌توانست بهتر از آن طراحی کند. دو ساعت فیلم به‌سرعت می‌گذرد و پرده را از روی ورزشی برمی‌دارد که از بیرون ظریف و متین به‌نظر می‌رسد اما در باطن واقعاً رقابت بی‌رحمانه‌ای در جریان است.