انیمه The Garden of Words 2013

«باغ کلمات» به‌صورت شاعرانه آرامش و تنهایی باران را نمادین می‌کند. «صدای ضعیف رعد. حتی اگر باران نیاید، من اینجا می‌مانم، همراهِ تو.» طی مسیر زندگی آسان نیست؛ برای هر نوع عرصه‌ی عاطفی که با آن مواجه می‌شویم باید «کفش»ی متناسبِ متافیزیکی به پا کنیم: صندل برای شادی، چکمه‌ی بارانی برای غم، کفش ورزشی برای خشم. آرزوی غلبه بر ترس‌های منطقی یا غیرمنطقی تا دوباره...

«باغ کلمات» به‌صورت شاعرانه آرامش و تنهایی باران را نمادین می‌کند. «صدای ضعیف رعد. حتی اگر باران نیاید، من اینجا می‌مانم، همراهِ تو.» طی مسیر زندگی آسان نیست؛ برای هر نوع عرصه‌ی عاطفی که با آن مواجه می‌شویم باید «کفش»ی متناسبِ متافیزیکی به پا کنیم: صندل برای شادی، چکمه‌ی بارانی برای غم، کفش ورزشی برای خشم. آرزوی غلبه بر ترس‌های منطقی یا غیرمنطقی تا دوباره بتوانیم «راه رفتن» را از سر بگیریم. تاکائو، نوجوان دانش‌آموز و کفش‌ساز جوان، تلاش می‌کند چنین پیشنهادی سخاوتمندانه‌ای را در حق یوکاری انجام دهد؛ زنی مرموز که در میان شاخ‌وبرگِ انبوهِ باغی ژاپنی و در هنگام بارش شدید با او معاشرت می‌کند. دو روح با سنین متفاوت اما سطحی یکسان از بلوغ. یوکاری از کارش کناره می‌گیرد تا شکلات خوشمزه بخورد و آبجوسِ قوطی‌شده بنوشد، در حالی که تاکائو در طول تعطیلات تابستانی سخت کار می‌کند. ویژگی مشترکِ این دو، کناره‌گیری است. اندوهِِ انزوا بارانی از همدردی را برمی‌انگیزد و کارگردان/نویسنده، شینکای، همه‌ی پیچیدگی‌های طبیعت را به‌کار می‌گیرد تا این افراد سیّار را نشان دهد. شدت باران هم غم شخصیت‌ها را بازتاب می‌دهد و هم آن‌ها را از دیگران پنهان می‌کند. سایه‌های سبز کم‌رنگِ شاخ‌وبرگ تابستانی هاله‌ای آرام‌بخش در باغ ایجاد می‌کند. اما نکته‌ی متمایز کار شینکای استفاده‌اش از اشعار مان‌یوشو است که به روایت عاشقانه‌ی مرکزیِ ژاپنی اصالت سنتی می‌بخشد. وقتی «عشق» به‌طور سنتی با عنوانِ «غمِ تنهایی» بیان می‌شود، شینکای تمرکزش را بر کمبود همراهی گذاشته است. هرگاه هر دو شخصیت یکدیگر را به‌عنوان نجات‌بخش‌ِ روحی ببینند نه صرفاً معشوقه، لایه‌ای ظریف از بلوغ پدیدار می‌شود که در نوشته‌های شینکای معمول است. عشق هرگز ساده نیست، اما طبیعت راهی برای نزدیک کردن آدم‌ها پیدا می‌کند. خودِ باغِ کلمات همان موتیف است. همان‌طور که انتظار می‌رفت، انیمیشن خیره‌کننده است؛ بی‌نقص. ترکیب انیمیشن دستی با روتوسکوپی مناظری دقیق و پرداخته خلق کرده که به جهان‌سازیِ دوستی رو به رشدِ آن‌ها کمک می‌کند. جزئیات کمتری به حالت‌های چهره داده شده و تمرکز عمدتاً بر پس‌زمینه‌ی محیطی است، که گاهی باعث می‌شود صورت‌ها از نظر احساسی خالی به‌نظر برسند — گاهی تقریباً بدون بیانِ حالتی. این نکته به‌قدر کافی نیست که شخصیت‌پردازی را خراب کند ولی شایان توجه است. نقطه‌ضعف شینکای در این اثر طولِ زمان پخش است. فیلم کوتاه — به‌شدت کوتاه — است. در تنها چهل و شش دقیقه، رشدِ روابطِ تاکائو و یوکاری اغلب شتاب‌زده‌ست و فرصتِ پیش‌گرم شدنِ احساسی وجود ندارد. این مسأله در اوجِ داستان، وقتی تاکائو دلیلِ کناره‌گیریِ یوکاری از کار را می‌فهمد، به‌طرز بارزی محسوس می‌شود. استعاراتِ بسیار دقیق و تصاویرِ نمادین تا حدی قربانیِ یک «پایانِ معمولِ انیمه‌ای» می‌شوند؛ منظورم پایانی‌ست که انگار تنها هدفش اشک‌ریختنِ مخاطب است. قاب‌بندی نامنظم، موسیقی جی-پاپ و انفجارِ احساسات از آثارِ متغیرِ شینکای‌اند، اما در این مورد با موقعیتِ پیشین هماهنگ نیستند. هرچند برای من تقریباً جواب داد (نزدیک بود آن اشک را پنهان کنم)، اما به‌دلیل روایتِ تاحدی سست ناکام ماند. با این حال خوانندگیِ موتوهیرو هاتا در ترانه‌ی تمِ «باران» استثنائی‌ست و تقریباً شخصیّتِ تاکائو را منعکس می‌کند؛ بنابراین اندکی اغماض می‌کنم... «باغ کلمات» شعری است، هم از نظر بصری و هم ادبی. با انیمیشنی زنده و چشم‌نواز و مضامینِ بلوغ، شینکای داستانی ارگانیک و زیبا ساخته که تنهایی را با جرعه‌ای همدلی نشان می‌دهد. کاش می‌توانست نیم‌ساعتِ دیگر هم به آن اضافه کند؛ آنگاه شاید شاهدِ تولدِ یک شاهکار بودیم. انیمیشن زیباست. ریتم کند و کمبودِ توسعه‌ی شخصیت‌ها کمی فیلم را محدود می‌کند، اما همچنان داستانی تأثیرگذار است و تکمیل‌کننده‌ی آثارِ شینکای به‌شمار می‌آید. واقعاً نمی‌فهمم چرا فیلم‌هایش همیشه این‌قدر روی شخصیت‌هایی با اختلافِ سنی زیاد تمرکز دارند... امتیاز: ۷۰٪ داور: خوب