فیلم Slingshot 2024

فیلم علمی–تخیلی «Slingshot» را باید برای جاه‌طلبی و خلاقیتش ستود؛ به‌ویژه وقتی سازندگان تلاش کرده‌اند عناصر و تم‌های ژانرهای دیگر را با روایت علمی–تخیلی پیوند بزنند. اما چنین ترکیبی نیازمند دقت و وسواس زیادی است تا به‌خوبی به‌ثمر بنشیند، و متأسفانه این اثر در رسیدن به آن هدف ناکام می‌ماند — نه به‌طور فاحش، اما به‌اندازه‌ای که آن را بیش از همه‌چیز یک تلاش نیک‌نیتِ...

فیلم علمی–تخیلی «Slingshot» را باید برای جاه‌طلبی و خلاقیتش ستود؛ به‌ویژه وقتی سازندگان تلاش کرده‌اند عناصر و تم‌های ژانرهای دیگر را با روایت علمی–تخیلی پیوند بزنند. اما چنین ترکیبی نیازمند دقت و وسواس زیادی است تا به‌خوبی به‌ثمر بنشیند، و متأسفانه این اثر در رسیدن به آن هدف ناکام می‌ماند — نه به‌طور فاحش، اما به‌اندازه‌ای که آن را بیش از همه‌چیز یک تلاش نیک‌نیتِ نیمه‌موفق نشان می‌دهد. ماجرا حول تجربه‌های متنوع و گاه سورئال یک فضانورد (کیسی افلک) می‌چرخد که در مأموریتی جسورانه و پیشرفته به ماه تیتانِ زحل شرکت کرده است؛ مأموری که با استفاده از اثر گرانشیِ «پرتاب نما» حول مشتری، سفینه را با سرعت فزاینده به مقصد می‌رساند. با این‌حال سفر طولانی است و خدمه، از جمله همراهان او (لورنس فیشبورن، تومر کاپونه)، برای بخش‌های طولانی در حالت خواب القایی با دارو قرار می‌گیرند — وضعیتی که به‌خاطر عوارض احتمالی داروها عواقب پیچیده‌ای در پی دارد. این ترکیبِ روایت، زمینه‌ساز اودیسه‌ای می‌شود که نام سفینه هم به‌طرز کنایه‌آمیزی همان «اودیسه» است: پر از رؤیاهای عجیب، توهمات و رخدادهای غیرمنتظره، به‌ویژه وقتی سفینه دچار خرابی مرموز می‌شود و تکمیل مأموریت را به خطر می‌اندازد و ثبات روانی خدمه را به هم می‌ریزد. اوضاع پیچیده‌تر می‌شود وقتی قهرمانِ داستان شروع به دیدن تصاویری از معشوقه‌اش — که یکی از طراحان سفینه هم هست (امیلی بیچم) — در عرشه می‌کند. میکائل هافستروم کارگردان تلاش می‌کند این معما را باز کند، اما کار ساده‌ای نیست. فیلم گاهی اوقات حاوی لحظاتی هوشمندانه و حتی بینش‌های شاعرانه است، اما روایت و فیلمنامه در مقاطعی بیش از حد پیچیده می‌شوند. نگارش نتوانسته کاملاً نیتِ اثر را محقق کند و اغلب برای وصل کردن نقاط، راهِ طولانی‌تری در پیش می‌گیرد؛ در برخی بخش‌ها حتی به‌جای توضیح منطقی، از میان‌برهای روایت‌پردازانه استفاده شده که آزاردهنده است. کسانی هم شباهت‌های تماتیک این فیلم را با «Spaceman» که امسال اکران شد یادآور می‌شوند، هرچند تفاوت‌های لحنی و ساختاری کافی هست که آن دو را کاملاً از هم متمایز کند. از سوی دیگر، فیلم گاهی مرزهای خشونت روی پرده را به‌سوی اضافی شدن هل می‌دهد؛ گرچه معمولاً از خطِ غیرقابل‌قبول عبور نمی‌کند، اما گاهی بسیار به آن نزدیک می‌شود. این کاستی‌ها از برخی ویژگی‌های واقعاً خوب اثر کم می‌کنند: جلوه‌های ویژه باشکوه، طراحی تولید ساده اما هوشمندانه، بازی‌های محکم و موسیقی متن گیرنده. کاش این ویژگی‌ها با کیفیت بالای داستان و فیلمنامه هم‌سطح بودند؛ اگر چنین می‌شد، «Slingshot» می‌توانست در ردیف آثاری مانند «سولاریس» (2002) و «2001: A Space Odyssey» (1968) قرار گیرد، اما در نهایت به یک علمی–تخیلی تا حدی فراموش‌شدنی و نیمه‌موفق تبدیل شده است. در خلاصه‌‌نگاریِ دیگر، «Slingshot» تریلری مسحورکننده است که بیننده را در سفر هیجان‌انگیزی در عرض فضا و زمان همراه می‌کند. کیسی افلک در نقش جان بازی می‌درخشد؛ شخصیتی که در اعماق فضا گرفتار می‌شود و رشته‌ای از چرخش‌ها و پیچش‌های غیرمنتظره را رقم می‌زند. فیلم در مقاطعی کند می‌شود و ممکن است خسته‌کننده جلوه کند، اما در پردهٔ سوم اوج می‌گیرد و تجربه‌ای هیجان‌انگیز و به‌یادماندنی ارائه می‌دهد که تحمل خُشکیِ ابتدای فیلم را توجیه می‌کند. سرنوشت شخصیت‌هایی مثل جان، نش و فرانک مدام مخاطب را در حال حدس زدن نگه می‌دارد و لورنس فیشبورن در نقشِ آنتاگونیست با شدت تهدیدآمیزی می‌درخشد. نمایشِ کیسی افلک نیز یکی از نکات برجسته فیلم است. اگرچه پردهٔ اول گاه بی‌رمق به‌نظر می‌رسد، «Slingshot» برای علاقه‌مندان به تجربه‌های سینمایی فکری و تأمل‌برانگیز، ارزش دیدن را دارد.