فیلم El Dorado 1966

فیلمی سنگین و تمام‌عیار در همه جوانب. کارگردانی هاوارد هاوکس و بازی جان وین و رابرت میچم، اعتبارهای محکمی برای ال دورادو (El Dorado) فراهم کرده‌اند و خوشبختانه انتظاری که از چنین ترکیبی می‌رود به‌خوبی برآورده می‌شود. داستان برای طرفداران وین و هاوکس آشناست — اگر ریورابِرو (Rio Bravo) را دیده و دوست داشته‌اید، احتمالاً این یکی را هم خواهید پسندید. وین در نقش کول ثورنتن، یک...

فیلمی سنگین و تمام‌عیار در همه جوانب. کارگردانی هاوارد هاوکس و بازی جان وین و رابرت میچم، اعتبارهای محکمی برای ال دورادو (El Dorado) فراهم کرده‌اند و خوشبختانه انتظاری که از چنین ترکیبی می‌رود به‌خوبی برآورده می‌شود. داستان برای طرفداران وین و هاوکس آشناست — اگر ریورابِرو (Rio Bravo) را دیده و دوست داشته‌اید، احتمالاً این یکی را هم خواهید پسندید. وین در نقش کول ثورنتن، یک تفنگدار اجیر شده، بازی می‌کند که از او خواسته می‌شود به مزرعه‌داری به نام بارت جیسون (اد اسانر) بپیوندد؛ جیسون درگیر منازعه‌ای بر سر زمین با خانواده مک‌دونالد است. کول دوست قدیمی‌اش جی‌پی هرّاه (میچم) را به‌عنوان کلانتر شهر می‌یابد، کسی که به دوستش هشدار می‌دهد هر دخالتی در امور جیسون را با اِعمال قانون پاسخ خواهد داد. اما شرایط به‌گونه‌ای پیش می‌رود که کول روبه‌روی جیسون و آدم‌هایش می‌ایستد و کلانتر، یک جنگجوی کهنه‌کار به نام بول هریس (آرتور هانی‌کات) و یک قمارباز جوان و چابک به نام آلن بوردیلیون «مِسیسیپی» تراهرن (جیمز کان) با هم برای مقابله با قدرت جیسون متحد می‌شوند. فیلم برگرفته از رمان The Stars in Their Courses اثر هری براون است و دومین ساخته‌هاوکس پیش از پایان کارش به‌شمار می‌رود. ساخته‌شدن آن در اواخر دههٔ ۶۰ باعث شده در کارنامهٔ این کارگردان بزرگ کمی دست‌کم گرفته شود، احتمالاً به‌دلیل مقایسه‌ای که با ریورابِرو می‌شود، زیرا تا حد زیادی بازسازی آن فیلم به‌شمار می‌آید. با این‌حال، به جرأت می‌توان گفت از لحاظ بازی‌ها و پرداختن به تم‌های کلاسیک هاوکس، ال دورادو حتی در برخی جنبه‌ها برتر است. شیمی بین وین و میچم — که خارج از صحنه هم دوستان خوبی بودند — بسیار قوی است؛ آن‌ها از مردانگی همدیگر تغذیه می‌کنند و تصویری زمخت و درعین‌حال پُرشور و مفرح ارائه می‌دهند. نتیجهٔ نهایی فیلمی است که با ظرافت تم‌های وفاداری، همبستگی، بخشش، احترام و حرفه‌ای‌گری را به تصویر می‌کشد. حضور جیمز کان و آرتور هانی‌کات نیز دو وجهِ جوان و پیر از غرب اسطوره‌ای را نشان می‌دهد و مسألهٔ پیر شدن یکی از نکات برجسته‌ای است که کارگردان با آگاهی مطرح می‌کند. در ال دورادو همهٔ عوامل به‌نظر راحت و مسلط بر کاری که انجام می‌دهند هستند؛ هیچ چیز زورچپان یا پرشده از پرکنندهٔ بی‌مورد به نظر نمی‌رسد. فیلم به گفت‌وگو و دیالوگ علاقه‌مندتر است تا نمایش‌های رجزخوانی‌گونه؛ هرچند صحنه‌های اکشن موجود هم با مهارتِ هنرمندان باتجربه و جوانانی چون کان که با شات‌گان بریده‌اش ظاهر می‌شود کارگردانی شده‌اند. این داستان بدون کلک و ترفند است و فقط به‌عنوان بهانه‌ای برای تیراندازی در پایان ساخته نشده؛ حکایت‌گویی اصیل و قدیمی را می‌بیند که همراه با هوشمندی، صداقت و طنز قابل‌قبولی است. ال دورادو فیلمی خوب و سرپا است که با گذر دهه‌ها همچنان جاذبه‌اش را حفظ می‌کند. امتیاز: 8/10 قطعاً یکی از همکاری‌های بهتر هاوارد هاوکس با جان وین است. داستان نسبتاً محکمی دربارهٔ یک دامدار و خانواده‌اش روایت می‌کند که سعی دارند در برابر حرص و خشونت بارت جیسون (اد اسانر) مقاومت کنند؛ مردی که می‌کوشد هرچه را که می‌تواند تصاحب کند. شباهت‌هایی با ریورابِرو (1959) وجود دارد، اما به‌نظرم در اینجا شیمی محسوس‌تری بین وین (ثورنتن) و رابرت میچم در نقش کلانتری ازکارافتاده و الکلی (جی‌پی هرّاه) دیده می‌شود. جیمز کان با نقش «مِسیسیپی» — که شات‌گان دستش است و گه‌گاه شعر هم می‌گوید — جذابیتی شوخ‌طبعانه به فیلم می‌آورد و آرتور هانی‌کات نقشِ دقیق و قابل‌اعتمادِ «بول» را سرگرم‌کننده بازی می‌کند، کامل با شیپور پر از اثر گلوله‌اش. مانند بسیاری از این فیلم‌ها، زنان نقش‌های برجسته‌ای برای بازی ندارند و برای شارلین هولت (مَودی) هم استثنایی رخ نداده است. فیلم پر از صحنه‌های نمایشی و برنامه‌ریزی‌شدهٔ اکشن است که ستاره‌ها در آن‌ها خوب کنار هم کار می‌کنند و کان هم کمی بازیگوشی به فیلم اضافه می‌کند. فیلمی بسیار لذت‌بخش.