فیلم The Black Dahlia 2006

نقد اول: این هفته حسابی به خیلی‌ها تاخته‌ام. فیلمی که در گیشه شکست خورد و یک نوآر نو بود و منتقدان و طرفداران را سردرگم کرد، اکنون به اثری تبدیل شده که نقاط قوتش نادیده گرفته شده‌اند. آماج انتقادها علیه برایان دی پالما هنوز ادامه دارد و بسیاری هم حاضر نیستند قبول کنند جاش هارتنت بازیگری بهتر از آن‌چه آثاری مثل Pearl Harbor نشان دادند نیست؛...

نقد اول: این هفته حسابی به خیلی‌ها تاخته‌ام. فیلمی که در گیشه شکست خورد و یک نوآر نو بود و منتقدان و طرفداران را سردرگم کرد، اکنون به اثری تبدیل شده که نقاط قوتش نادیده گرفته شده‌اند. آماج انتقادها علیه برایان دی پالما هنوز ادامه دارد و بسیاری هم حاضر نیستند قبول کنند جاش هارتنت بازیگری بهتر از آن‌چه آثاری مثل Pearl Harbor نشان دادند نیست؛ با این حال فیلمی‌ست که ارزش بازنگری برای علاقه‌مندان به ژانر و سبک را دارد. داستان حول جنایت بدنام قتل الیزابت شورت در هالیوود 1947 می‌چرخد؛ بازیگری نوپا که به‌شدت مثله شده و پرونده‌اش تا امروز حل‌نشده باقی مانده است. دی پالما و فیلمنامه‌نویسش جاش فریدمن بر اساس رمان جیمز النروی اقتباس کرده‌اند. محور ماجرا درباره دو کارآگاه پرشور است که درگیر پرونده شورت می‌شوند و خیلی زود ظرفی از مشکلات باز می‌شود و زوایای پیچیده‌ای پدیدار می‌گردد. دی پالما نوآر را دوست دارد و سال‌هاست با آن بازی کرده؛ همه تجربه‌هایش موفق نیستند اما اغلب برای سینمادوستان هم‌سو اثری قابل توجه ارائه می‌دهد. با توجه به انتظارات بالا و سایه سنگین موفقیت‌های L.A. Confidential، Black Dahlia شانس زیادی برای تحقق آرزوهای بلندپروازانه‌اش نداشت، اما از منظر نوآر فیلمی به‌خوبی ساخته‌شده است که تبحر فنی کارگردان را هم نشان می‌دهد. اتهام پیچیدگی داستان تا حدی وارد است؛ روایت می‌چرخد، داستان‌ها در دلِ داستان‌ها هستند و شخصیت‌پردازی‌ها گاه مبهم‌اند—اما همین قضیه در The Big Sleep هم بود! می‌دانم، این قابل مقایسه با شاهکار هاوکس نیست، اما روایت‌های پرپیچ‌وخم همیشه بخش جدایی‌ناپذیری از بسیاری از نوآرها بوده‌اند؛ پس چرا این یکی را بد می‌پسندند؟ به‌ویژه وقتی طراحی دوره‌ای، لباس‌ها، استایل، تصویربرداری و پرداخت شخصیت‌ها مملو از جزییات است. برای مثال کارآگاهِ هارتنت برای عاشقان داستان‌های کارآگاهی مثل بهشت است، و اسکارلت جوهانسون و هیلاری سوانک با شیطنت نقش زنان فاتال را خوب ایفا می‌کنند. البته دی پالما در پایان همه‌چیز را صریح می‌کند و جمع‌بندی‌ای مکابره‌گون برای کسانی که نیاز به توضیح داشتند ارائه می‌دهد. در هر صورت او قرار نبود برنده شود؛ فیلم خیلی پیچیده است و نیازی به توضیح صریح نداشت. برخی می‌گویند شخصیت‌ها بیش از حد سرد هستند و ما آن‌ها را حس نمی‌کنیم—خب؟ اینجا شهر نوآر است؛ مکانی برای آدم‌های بد، احمق‌ها و خیال‌پردازان بی‌دست و پا، دغل‌بازان و خیانت‌کاران. حتی اشاره‌ای به تمایلات نکروفیلیک وجود دارد؛ و این پیش از آن است که به ترفندهای دو زنِ فاتال، خانواده‌ای که از ارزش‌های «خانواده آدامز» هم دور است و پلیس‌هایی با انگیزه‌های مشکوک بپردازیم. بله، فیلم سرد است، و دی پالما در تلاش برای راضی کردن همه طرف‌ها مرتکب اشتباهاتی شده، اما آن‌قدر هم بد نیست که از رده خارج شود. کسانی که دی پالما، هارتنت یا روایت‌های نوآر پیچیده را دوست ندارند، می‌توانند دو امتیاز از امتیاز شخصی‌ام کم کنند؛ در غیر این صورت از نظر من 7/10 است. نقد دوم: خب، من در اقلیت هستم، اما این فیلم را دوست داشتم. من به آثار دوره‌ای علاقه دارم و به این دوره‌ی خاص هم علاقه‌مندم، پس احتمالاً قدری جانب‌دارانه نگاه می‌کنم. اسکارلت جوهانسون هم هست که حتی در بدترین حالت هم تماشایی است. جاش هارتنت هم بازیگر مورد علاقه من است و نوعی از نقش‌آفرینیِ او را که شبیه به شیوهٔ ویلیام هولدن با روایت صوتی است دوست دارم. البته او در ابتدا در استخر مرده نیست؛ اما میا کیرشنر در اول فیلم قطعاً مرده است و از آن بازیگرانی‌ست که معمولاً علی‌رغم غفلت‌ها، کارش را خوب انجام می‌دهد. این فیلم تا حدودی درباره «دالیا سیاه» است، تا حدودی درباره دو همکار پلیس که رمزی دارند، تا حدودی درباره یک مثلث عشقی و تا حدودی درباره فضای دورهٔ تاریخی—و همین باعث شد برای خیلی‌ها خوش‌نشین نباشد. فیلم درباره چند چیز هست اما دقیقاً به هیچ‌کدام نمی‌پردازد. با این حال، به قدر کافی رمز و راز دارد که توجه‌ام را جذب کند، سبک و سیاقش به اندازه کافی خنک و سرگرم‌کننده است، و بازی‌ها آن‌قدر خوب‌اند که باورپذیری را حفظ کنند. به عبارت دیگر، با وجود بی‌نظمی‌ها همچنان سرگرم‌کننده است. به‌خاطر همین از نظر من 10 از 10؛ مشکلات زیادی دارد، اما در نهایت به هدفش می‌رسد.