انیمیشن The Polar Express 2004

چند کودک با چشمانی سرد و بی‌روح در شبی رؤیایی به سمت قطب شمال سفر می‌کنند پسر جوانی از گرند رپیدز میشیگان در سنی است که دیگر به سانتا و الف‌ها و گوزن‌های پرنده باور ندارد، اما در شب کریسمس قطاری جادویی جلوی خانه‌اش ظاهر می‌شود و او را همراه چند کودک دیگر به سفری ماجراجویانه تا قطب شمال می‌برد. «قطار قطبی» (2004) بر اساس کتابی از...

چند کودک با چشمانی سرد و بی‌روح در شبی رؤیایی به سمت قطب شمال سفر می‌کنند پسر جوانی از گرند رپیدز میشیگان در سنی است که دیگر به سانتا و الف‌ها و گوزن‌های پرنده باور ندارد، اما در شب کریسمس قطاری جادویی جلوی خانه‌اش ظاهر می‌شود و او را همراه چند کودک دیگر به سفری ماجراجویانه تا قطب شمال می‌برد. «قطار قطبی» (2004) بر اساس کتابی از 1985 ساخته شده و اولین فیلم اصلی‌ای بود که از موشن‌کپچر برای همهٔ شخصیت‌ها از ابتدا تا انتها استفاده کرد (فکر کنید به گولوم در سه‌گانهٔ «ارباب حلقه‌ها»). بعضی‌ها انیمیشن را ضعیف می‌دانند، اما به نظرم این سبک دنیای خاص خودش را می‌سازد و جذابیت‌هایی دارد. تا وقتی بتوانید با همان چشم‌های بی‌حرکت و کمی ترسناک شخصیت‌ها کنار بیایید، فیلم سرپا می‌ایستد. بعضی‌ها این فیلم را عاشقانه می‌پذیرند و بعضی دیگر آن را عجیب می‌دانند، مثل یک اپیزود کریسمسی از «زون گرگ‌ومیش». راجر ایبرت، برای مثال، آن را خیلی دوست داشت و امتیاز کامل داد. من کمی در میانه‌ام: نکات خوبی دارد و آن‌ها را می‌پسندم، مثل اتمسفر زمستانی مسحورکننده، بخش‌هایی از سفر به قطب شمال (مثلاً شیب‌ و سرعت‌های شبه‌ترن‌هوایی) و کنجکاوی بچه‌ها در کارخانهٔ کریسمس. اما بخش‌هایی هم هست که متوسط یا مشکوک‌اند، مثل بخش پایانی با انبوه الف‌ها و سانتای غول‌آسا که انگار بر پایهٔ تصویری شبیه کریستوفر لی بلندقد ساخته شده است. فیلم از جهاتی جالب است و از جهاتی هم به شکل کلیشه‌ای و تا حدی بی‌جان حس می‌شود. مدت فیلم: ۱ ساعت و ۴۰ دقیقه. امتیاز: C هرچقدر هم این فیلم را ببینم، همیشه مرا به گریه می‌اندازد! فقط ای کاش فرصت می‌یافتم آن را سه‌بعدی در سینما ببینم. دیدن «قطار قطبی» برای من یک مراسم سالانه نیست، ولی فکر می‌کنم سه بار آن را دیده‌ام و اگر کسی پیشنهاد تماشای دوباره بدهد، مخالفت نمی‌کنم. ارتباط عجیبی با فیلم دارم: یک زمستان، من و همسرم داوطلب شدیم تا به‌عنوان الف برای یک تور واقعیِ «قطار قطبی» با خط باریک در ایالت مین کاکائو پخش و رقص اجرا کنیم. (البته رقص ما به آکروبات‌های فیلم نمی‌رسید.) در نگاه اول انیمیشن کمی غریب به‌نظر می‌رسد، اما هر بار که تماشا می‌کنم دیگر آن را حس نمی‌کنم. داستان سفر با قطار به قطب شمال را برای کودکانِ داخلش به یک سوراسپری واقعی تبدیل می‌کند، به‌ویژه برای پسر قهرمان داستان که تام هنکس او را صداپیشگی کرده است. اگر طرفدار تام هنکس هستید، بنشینید؛ او در این فیلم چند صدا اجرا می‌کند، از جمله یکی که به نظرم شبیه گیلبرت گادفری است. سعی می‌کنم ایرادهای منطقی فیلم‌های کریسمسی را کم بگیرم؛ نیمهٔ جذابیت این آثار همین است که وقایع نامحتملی رخ می‌دهد و همگی به معجزهٔ پایانِ کریسمس ختم می‌شوند. اگر دنبال منطق می‌گردی، بهتر است کتاب جبر قدیمی‌ات را در بیاوری! پسر جوانی در شب کریسمس با اشتیاق به رختخواب می‌رود، اما خوابش با لرزش خانه برهم می‌خورد. از پنجره سرک می‌کشد و ورود قطار بزرگی را می‌بیند که متوجه می‌شود راهی قطب شمال است. سوار که می‌شود با بچه‌های دیگر آشنا می‌شود و ماجرا آغاز می‌شود: یکی از آن بچه‌ها قرار است قبل از آغاز چرخهٔ تحویل هدایا، خودِ سانتا را ملاقات کند. من این فیلم را دوست نداشتم. انیمیشن‌های نسبتاً تیز و خطی چهره‌ها برایم بیش از حد خشک بود و گفت‌وگوهای زیادی در فیلم جریان دارد در حالی که اتفاق چندانی نمی‌افتد. پیگیریِ ماجرای بلیت را یک بار می‌توان پذیرفت، اما بعد از مدتی این بخش جز یک واسطهٔ دست‌وپاگیر برای شکل اپیزودیک روایت چیز دیگری نیست. از نظر فنی احتمالاً یک شاهکار CGI و تعامل انسان و انیمیشن است، اما همه‌چیز در مجموع برایم این حس را داشت که احساسات کلیشه‌ای و الکی فیلم بر پیام‌های همکاری و روح کریسمس چیره شده‌اند. آلن سیلِستری موسیقی مناسبی فراهم کرده و وقتی تمرکز صحنه‌ها روی خودِ قطار است، فیلم کمی جان می‌گیرد، اما برای بیشتر اوقات نتوانستم قانع شوم.