فیلم Man with a Movie Camera 1929

آیا این می‌تواند نخستین مستند مشاهده‌ای باشد؟ تماشاگران به سینما هجوم می‌آورند و روبه‌روی پردهٔ بزرگ می‌نشینند. فیلمبردار سپس ما را در گشتی در شهرش همراهی می‌کند، با تصاویری که به ظاهر قاعده یا منطقی آشکار ندارند. در معماری نشانه‌هایی از شکوه امپراتوری گذشته دیده می‌شود که در تضاد با گدایان خیابانی است (حکومت شوروی همیشه وجود چنین افرادی را انکار می‌کرد). در هنگام تلاش...

آیا این می‌تواند نخستین مستند مشاهده‌ای باشد؟ تماشاگران به سینما هجوم می‌آورند و روبه‌روی پردهٔ بزرگ می‌نشینند. فیلمبردار سپس ما را در گشتی در شهرش همراهی می‌کند، با تصاویری که به ظاهر قاعده یا منطقی آشکار ندارند. در معماری نشانه‌هایی از شکوه امپراتوری گذشته دیده می‌شود که در تضاد با گدایان خیابانی است (حکومت شوروی همیشه وجود چنین افرادی را انکار می‌کرد). در هنگام تلاش برای گرفتن نماهای دید-از-چشم از یک قطار، لحظه‌ای نزدیک به حادثه رخ می‌دهد. سپس صحنه‌هایی ـ تا حدودی کنجکاوانه و فضول‌مآبانه ـ از آداب صبح‌گشایی یک زن می‌آیند که همهٔ این‌ها به‌طور هوشمندانه با شاتر دوربین فصل‌بندی شده‌اند، در حالی که شهر به‌تدریج بیدار می‌شود، ترامواها به حرکت درمی‌آیند، شلوغی آغاز می‌شود و صنایع جان می‌گیرند. فیلمبرداری بارها پیچیدگی فرآیندهای گوناگون تولید را ثبت می‌کند — هم با دخالت انسان و هم بدون آن، که نوع بدون دخالت انسانی گاهی خود بسیار پرزحمت به‌نظر می‌رسد. مردم مثل مورچه‌ها در رفت‌وآمدند و فیلمبردار گهگاه در قاب ظاهر می‌شود تا زمینهٔ بیشتری فراهم کند؛ حاصل، نگاهی شگفت‌انگیز و مسحورکننده به یک روز از زندگی طیف وسیعی از مردم و فعالیت‌ها است، از جمله عروسی و مراسم خاکسپاری. آنچه تعجب‌برانگیز است کیفیت فیلم است: تقریبا یک قرن پس از ساخت، همچنان بکر و دست‌نخورده به‌نظر می‌رسد، و حتی جلوه‌های بصری ساده‌ای در درآمیختن تصاویر و ثبت خلاقانهٔ زندگی جامعه دیده می‌شود. مدت‌زمان فیلم کمتر از یک ساعت است، اما به‌خوبی تصاویر جدی و حرفه‌ای را با نماهای شوخ‌طبعانه و بازیگوشانه ترکیب می‌کند و دیدن آن ارزش دارد.