فیلم Dogma 1999

آن موقع نمی‌دانستم، اما دیدن Mallrats روی ویدئو به‌عنوان کودک اولین ورودم به دنیای View Askew بود؛ اما تا وقتی Dogma را ندیدم متوجه نشدم که با کوین اسمیت در راس کار، چیز بزرگ‌تر و بهتری وجود دارد که می‌توانم به آن دل ببندم. امتیاز نهایی: 3.5 از 5 — واقعاً دوستش داشتم. قویاً پیشنهاد می‌کنم وقتش را بگذارید. سال‌ها پیش این فیلم را روی دی‌وی‌دی خریدم،...

آن موقع نمی‌دانستم، اما دیدن Mallrats روی ویدئو به‌عنوان کودک اولین ورودم به دنیای View Askew بود؛ اما تا وقتی Dogma را ندیدم متوجه نشدم که با کوین اسمیت در راس کار، چیز بزرگ‌تر و بهتری وجود دارد که می‌توانم به آن دل ببندم. امتیاز نهایی: 3.5 از 5 — واقعاً دوستش داشتم. قویاً پیشنهاد می‌کنم وقتش را بگذارید. سال‌ها پیش این فیلم را روی دی‌وی‌دی خریدم، فکر می‌کردم درام یا تریلری شبیه رمز داوینچی باشد. معلوم شد که کمدی است—یا بهتر بگویم تقریباً کمدی موقعیت. به‌عنوان یک بی‌خدا با تمسخر دین سازمان‌یافته مشکلی ندارم، اما وفور توهین‌آمیزها ممکن است برای برخی بینندگان زیاد باشد. چند سوراخ داستانی توجه‌ام را جلب کرد، اما در این نوع کمدی‌ها قابل اغماض بود. با چشمکی و اشاره‌ای، کمدین جسور جورج کارلین را در نقش یک مبلغ یا اسقف جدی قرار داده‌اند. ظاهراً مدتی طول کشید تا قطعات مختلف روایت به‌هم پیوند بخورند، مگر اینکه مشکل از من بوده باشد. فیلم جاهایی خنده‌دار و در برخی قسمت‌ها خوش‌نوشت است. آلن ریکمن واضحاً از بازی لذت می‌برد و همین باعث شد وقتی روی صحنه بود، من هم لذت ببرم. در کل تماشای سرگرم‌کننده‌ای بود، هرچند بعدها دی‌وی‌دی را بخشیدم. گرچه بعضی از طنزهای تصویری کمی بچگانه‌اند، اما بعضی از نوشته‌ها واقعاً مفهوم دینداری را در تقریبا همه ادیان به‌گونه‌ای نه‌چندان خوشایند مورد بررسی قرار می‌دهند و گاهی اوقات ایده توحید را در معرض تمسخی محاسبه‌شده و پرقدرت قرار می‌دهند. طبیعتاً این فیلم کمدی است و همان‌طور که فیلم هجوی «زندگی برایان» (Monty Python) عمداً می‌خواست به چیزی بزند که تا آن زمان هالیوود آن را دست‌نخورده گذاشته بود، این فیلم هم نیت دارد به اماکن مقدس نیش بخورد. داستان درباره مجری سابق الهی، «لوکی» (مت دیمون) است که از کشتن نوزادان مصری و نوشتن لوح بر بشریت خسته شده و استعفا داده است. این کار رئیسش را عصبانی می‌کند و او و دوستش «بارتلبی» (بن افلک) را تبعید می‌کند تا با آدمیان روی زمین زندگی کنند. روزی نسخه‌ای از یک روزنامه به دستشان می‌رسد که نشان می‌دهد شاید راهی برای بازگشت وجود داشته باشد—اما این بازگشت هزینه سنگینی دارد و باید به هر قیمتی از وقوعش جلوگیری شود. مانع‌تراشی را «متاترون» (آلن ریکمن) سازمان‌دهی می‌کند، اما باید توسط آخرین بازمانده ناخواسته «بتانی» (لیندا فیورنتینو) اجرا شود، کسی که از سابقه افسانه‌ای‌اش هیچ‌چیز نمی‌داند. چگونه یک زن معمولی باید جلوی فرشتگان را بگیرد؟ خوشبختانه او در قالب یک حواریون (کریس راک)، یک ملهم (سلمیای هایک) و دو پیامبر—«جی» (جیسون میوز) که دچار وسواس جنسی است و دوست ساکتش «باب» (کوین اسمیت)—کمک دارد. به‌سرعت درمی‌یابیم که کسی شیطنت‌آمیزاً این ایده را برایشان فرستاده، پس نخ‌هایی کشیده می‌شود—اما توسط چه کسی؟ در ادامه مجموعه‌ای از ماجراها رخ می‌دهد که با سرگرم‌کنندگی بسیاری از آداب تثبیت‌شده متون مذهبی را به چالش می‌کشد و تقریباً هر چیزی را که ممکن است مقدس تلقی شود، سؤال‌برانگیز می‌کند؛ حتی پیشنهاد می‌دهد که شاید قادر مطلق جنسی مؤنث هم داشته باشد! فیلم کمی نامتوازن است، اما لحظات برجسته‌ای دارد، معمولاً با بازی درخشان ریکمن، هایک و به‌طور غیرمنتظره‌ای کریس راک. میوز نقش را چنان بازی می‌کند که گویی مستقیم از یک ماجراجویی «بیل و تد» بیرون آمده و فیورنتینو هم به‌خوبی پایش را ثابت نگه می‌دارد؛ زنی مرتباً گیج که دارد با گستره «جاودانگی» که وارد زندگی معمولی‌اش شده کنار می‌آید. فیلم بی‌احترام، ناپخته و گاهی تا مرز زننده است، اما هدف قصه ساختار دین سازمان‌یافته است نه ایمان خودِ آدمی، و لحظاتی هست که از ته دل می‌خندیدم. پس از بیست و پنج سال، فیلم هنوز درجه‌ای از ارتباط و صراحت دارد که کوین اسمیت می‌تواند به آن افتخار کند. شاید کمی طولانی باشد—به‌ویژه پایان کش‌دارش—اما واقعاً باذوق و طناز است و دیمون و افلک به‌خوبی کنار هم می‌درخشند. من از دیدنش بیشتر از آنچه اولین‌بار به یاد داشتم لذت بردم؛ شاید من الآن کمی بدبین‌تر شده‌ام؟