فیلم The Last Family 2016

یک خانوادهٔ کاملاً دیوانه این واقعاً تجربه‌ای عجیب بود؛ باورتان نمی‌شود که دارم درباره‌اش می‌نویسم. فیلم دشوار بود، اما تمامش کردم. وقتی یک بیوپیک ساخته می‌شود، معمولاً دلیل محکم و مشخصی پشتش هست؛ شاید پیام مثبتی داشته باشد، یا بخواهد نکات منفی یا رویدادهای مهم تاریخی را برجسته کند. ولی همه‌چیز به میزان آشنایی‌تان با شخصیتِ پرداخته‌شده بستگی دارد. اگر آن شخص در کشور شما مشهور...

یک خانوادهٔ کاملاً دیوانه این واقعاً تجربه‌ای عجیب بود؛ باورتان نمی‌شود که دارم درباره‌اش می‌نویسم. فیلم دشوار بود، اما تمامش کردم. وقتی یک بیوپیک ساخته می‌شود، معمولاً دلیل محکم و مشخصی پشتش هست؛ شاید پیام مثبتی داشته باشد، یا بخواهد نکات منفی یا رویدادهای مهم تاریخی را برجسته کند. ولی همه‌چیز به میزان آشنایی‌تان با شخصیتِ پرداخته‌شده بستگی دارد. اگر آن شخص در کشور شما مشهور نیست، احتمالاً از طریق فیلم به دنبال شناخت او خواهید بود. برای من هم همین‌طور بود، اما نتیجه دقیقاً همان چیزی نبود که انتظار داشتم. فیلم درام زندگی یکی از نقاشان برجستهٔ لهستانی قرن گذشته را روایت می‌کند؛ تمرکز اصلی روی او، خانواده‌اش و سبک زندگی‌شان است. فیلم خوش‌ظاهر و شیک نیست، بلکه دیوانه‌وار است. خیلی اوقات اصلاً متوجه نمی‌شدم چه می‌بینم و از خودم می‌پرسیدم چرا باید چنین فیلمی ساخته شود. تا اینکه به صحنهٔ پایانی رسیدم و فهمیدم که ارزش دیدن را دارد. پایان فیلم بعد از دو ساعت آشفتگی و جنون خانوادگی، شوک‌آور بود. شاید بتوان آن را تا حدودی کمدی سیاه دانست؛ نه اینکه کاملاً کمدی سیاه باشد، اما تا قبل از صحنهٔ پایانی چنین حسی القا می‌کند. داستان سه دههٔ پایانی زندگی Zdzislaw Besinski را روایت می‌کند. ماجرا از دههٔ ۷۰ آغاز می‌شود، زمانی که پسرش به آپارتمانی جدید نقل مکان می‌کند، اما او شخصیتی پرمشکل دارد و به خودکشی فکر می‌کند. مادربزرگ پیر خانواده نیز نیاز به مراقبت دارد. به‌طور کلی همیشه مشکلی در خانواده وجود دارد و این آشفتگی در چند دههٔ بعد هم ادامه پیدا می‌کند. با گذشت زمان و تغییر فناوری، خانواده هم دگرگون می‌شود، اما از قدرت و انسجامش کم می‌شود تا اینکه در میانه‌های دههٔ ۲۰۰۰ روایت با پیچشی غیرمنتظره متوقف می‌شود. «هرجا که می‌روم، باید مثل دیگران رفتار کنم، مثل همه کارها را انجام دهم. باید نقشی بازی کنم تا به خواسته‌هایم برسم یا مورد پسند واقع شوم. باید به بازی ادامه بدهم. نمی‌توانم از این بیرون بیایم.» هر چه بیشتر به فیلم فکر می‌کنم، بیشتر آن را می‌پسندم. از ابتدا فیلم کسل‌کننده به نظر می‌رسد — نه فقط در آغاز، بلکه تقریباً در تمام فیلم — اما ارزش اثر وقتی روشن می‌شود که تا پایان صبر کنید. تحلیل صحنه‌ها در ذهن‌تان ممکن است نگاه‌تان را تغییر دهد. صحنهٔ افتتاحیه و صحنهٔ پایانی کاملاً در تضادند؛ همین تضاد نکتهٔ برجستهٔ فیلم و معنای عنوان آن است. در هر صورت، صحنهٔ پایانی ناگهانی و خشن است و برای کودکان مناسب نیست. این تجربهٔ بلند سینمایی برای کارگردان اولین فیلم بلندش بود و او عملکرد خوبی داشت. در حین تماشا فکر می‌کردم فیلمنامه ضعیف است، اما یکی از چیزهایی که از زندگی آموخته‌ام این است که نباید فیلم را با پوستر، خلاصهٔ داستان، بازیگران یا حتی با چند دقیقهٔ اول قضاوت کرد. صبر کلید این فیلم است. نشستنِ آرام و بردباری در حدود صد دقیقه تفاوت‌آفرین است، همان‌طور که برای من بود. البته این به‌معنای آن نیست که همه در پایان فیلم را دوست خواهند داشت. فیلم تا حدودی شبیه مستند به نظر می‌رسد چون در بخش‌هایی از روایت از تصاویر ضبط‌شدهٔ واقعی استفاده شده است. بازیگران فوق‌العاده‌اند. کل فیلم عمدتاً در چند آپارتمان فیلم‌برداری شده و چند سکانس محدود در مکان‌های دیگر وجود دارد؛ یعنی داستان عمدتاً به خانواده محدود است. پایان غم‌انگیز است و برایم قابل‌تحمل نبود، اما فیلم صرفاً حقیقت را بازگو می‌کرد. فیلمی نیست که بتوان آن را به‌راحتی توصیه کرد، اما اگر دنبال سرگرمی و لذت صرف نیستید، قطعاً ارزش تماشا دارد. ۸/۱۰