فیلم Hitchcock 2012

شب به خیر. فیلم امشب ما درباره مردی است که وسواسش قتل است؛ قصه‌ای از خشونت، دروغ و فریب، حسادت و طمع. و طبیعتاً، داستانی عاشقانه هم هست. در سال 1960، فیلم سایکو با ویولن‌های جیغ‌کشان و فریادی خشک‌کننده بر پرده‌های سینما فرود آمد و یکی از متحول‌کننده‌ترین دهه‌ها در سینمای آمریکا را کلید زد. مرد پشت این اثر، کارگردان برجسته آلفرد هیچکاک، همان‌قدر که بازیگران...

شب به خیر. فیلم امشب ما درباره مردی است که وسواسش قتل است؛ قصه‌ای از خشونت، دروغ و فریب، حسادت و طمع. و طبیعتاً، داستانی عاشقانه هم هست. در سال 1960، فیلم سایکو با ویولن‌های جیغ‌کشان و فریادی خشک‌کننده بر پرده‌های سینما فرود آمد و یکی از متحول‌کننده‌ترین دهه‌ها در سینمای آمریکا را کلید زد. مرد پشت این اثر، کارگردان برجسته آلفرد هیچکاک، همان‌قدر که بازیگران زن و مردش معروف بودند، خودش نیز چهره‌ای عمومی و شناخته‌شده بود. او تماشاگران بی‌خبر و آماده را به دنیایی از خشونت و انحراف برد که در زمان خود فراتر از مرزهای متعارف سینما بود — چیزی که تا آن هنگام در فیلم‌ها دیده نشده بود — و مردم از سالن‌ها بیرون می‌آمدند و عاشقش شده بودند؛ خواهان بیشتر. پس پرسش این است: مردی که این کار را کرد کی بود؟ چه رازهایی در ذهن منحصربه‌فرد یکی از بزرگ‌ترین کارگردانان تاریخ پنهان بود؟ «بیا کارگردان فیلم Anvil! The Story of Anvil را بیاوریم تا این سؤال را پاسخ دهد!» — این جمله‌ای است که ظاهراً گفته شد. این نکته توهینی نیست؛ ساشا گِروازی در این روایت پشت‌صحنه از ساخته شدن یکی از بزرگ‌ترین فیلم‌های تاریخ، کارش را خوب انجام می‌دهد. اما دقیق‌تر این است که عنوان فیلم شاید «هیچکاک‌ها» باشد؛ به این دلیل که آلما ریویل، همسر و شریک خلاق هیچکاک، نقش بنیادینی دارد. با قرار دادن ساختن سایکو به‌عنوان پس‌زمینه، گِروازی رابطه دردناک، اغلب پرتلاطم و در نهایت پرفایدهٔ این دو مهاجر بریتانیایی را بازمی‌سازد. هیچکاک به‌خاطر سخت‌گیری و دشواری کار با او معروف بود؛ نبوغش در هدایت دقیق و گاه گیج‌کنندهٔ تیم خلاقش نمایان می‌شد. استعداد آلما در سطح آن کارگردان بزرگ بود؛ او ویرایشگر، اصلاح‌کنندهٔ فیلمنامه، محرم اسرار و مشاور همیشگی او بود. نقش‌های اصلی را سر آنتونی هاپکینز و دیام هلن میرن بازی می‌کنند و جمع بازیگران سایکو را اسکارلت یوهانسون (در نقش جانت لی)، جیمز دارسی (آنتونی پرکینز) و جسیکا بیل (ورا مایلز) کامل می‌کنند. همه بازیگران با تمام وجود به نقش‌هایشان پرداخته‌اند؛ به‌ویژه دو نفر: یوهانسون اجرای درخشانی ارائه می‌دهد که کلاس، گرما و هوش جانت لی را به‌خوبی ثبت می‌کند، و جیمز دارسی نیز به‌طرز کامل و طبیعی عصبانیت و انرژی مضطرب آنتونی پرکینز را مجسم می‌سازد. دنی هیوستون، در نقش فیلمنامه‌نویسی که گویی می‌خواهد آلما را جلب کند، تنها اجرای ضعیف فیلم را دارد؛ طوری به نظر می‌رسد که می‌کوشد برای تماشاگران سطحی بازی کند، گویی از فیلمی واقعاً ساخته‌شده در 1960 پا به اینجا گذاشته است. این اجرا با بازی‌های طبیعی و آرام‌بخش سایر نقش‌ها تناقض شدیدی دارد و چندان جواب نمی‌دهد. این نمایش متعلق به هاپکینز و میرن است و آن‌ها نقش‌های خود را به‌خوبی می‌خوانند؛ به‌وضوح از بازی در نقش‌های دو کودک محبوب سینمای انگلستان لذت می‌برند. هاپکینز با مقدار زیادی گریم و پُری اضافه برای نزدیک شدن به فیزیک ویژهٔ هیچکاک آمده است؛ هرچند صدایش تفاوت دارد، اما تقلید او از لحن و ادای خاص هیچکاک ـ همراه با نحوهٔ حرکتش به‌عنوان مردی بزرگ‌جثه ـ او را از نظر ظاهری بسیار شبیه ساخته است. اما نکتهٔ فروتنانه این است که اجرایش بیش از آنکه بازسازی یک چهره تاریخی باشد، ارائهٔ تصویری انسانی از مردی است که می‌تواند کاریزما، طنز گزنده و کناره‌گیری خشک هیچکاک را حفظ کند، در عین حال حس آسیب‌پذیری و همدلی واقعی داشته باشد. میرن از نقش خود به‌عنوان بال پرواز هیچکاک لذت می‌برد؛ او از نگاهش قدرت ساطع می‌کند و هر بار برای مقابله با هر نبردی، چه از جانب مدیران مداخله‌گر و چه شوهرش، خود را محکم می‌سازد. تعاملات الکتریکی آن‌ها نبضی است که هیچکاک را زنده و پرانرژی نگه می‌دارد. خود فیلم عمدتاً خوش‌ساخت است، هرچند زیربخش مربوط به تلاش ویتفیلد کوک برای جذب آلما لازم یا خوب پرداخته‌شده به‌نظر نمی‌رسد. صحنه‌هایی که هیچکاک توسط اد گین، قاتلی که رابرت بلاخ الهام‌بخش رمان سایکو قرارش داد، آزار می‌شود، کمی عجیب‌اند، اما این عناصر به‌عنوان گونه‌ای драмاتیزاسیون عجیب از فرایند خلاقیت عمل می‌کنند؛ هر کسی که کاری در سرش داشته باشد می‌داند که شخصیت‌های آن اثر به‌ندرت ساکت‌اند. این وضعیت به‌طور کلی نشان‌دهندهٔ طبیعت این فیلم است: تا حدودی درهم و کمی نامتعارف، اما بسیار لذت‌بخش. فیلم به ریتم و شیوهٔ خاص خودش پیش می‌رود، ساختارمند اما نه کاملاً اصولی. بسیاری از جنبه‌های فنی به‌زیبایی پیاده شده‌اند — به‌خصوص فیلم‌برداری جف کروننوِث و طراحی صحنه و دکور — هرچند بی‌عیب نیستند. به‌ویژه تدوین ضعفی دارد و وقتی دارید فیلمی دربارهٔ دو تا از بزرگ‌ترین تدوین‌گران تاریخ می‌سازید، بهتر است در این بخش بهترین کارتان را ارائه دهید. اما وقتی تیتراژ تمام می‌شود، خوشحال خواهید بود که وقتی را با این آدم‌ها گذرانده‌اید.