فیلم Bicycle Thieves 1948

وقتی در رم هستید... مراقب دوچرخه‌تان باشید! وگرنه ممکن است دزدیده شود و خودتان را در خیابان‌های ایتالیا بیهوده به‌دنبال آن ببینید، همان‌طور که این پدر و پسر در این فیلم کلاسیک ایتالیایی این‌گونه می‌شوند. لامبرتو ماجّیورانی در نقش پدر درمانده و بیکار و انزو استایولا در نقش پسرک سرخورده، همدیگر را خوب همراهی می‌کنند و ریتم مناسبِ فیلم، آن را جذاب نگه می‌دارد. این...

وقتی در رم هستید... مراقب دوچرخه‌تان باشید! وگرنه ممکن است دزدیده شود و خودتان را در خیابان‌های ایتالیا بیهوده به‌دنبال آن ببینید، همان‌طور که این پدر و پسر در این فیلم کلاسیک ایتالیایی این‌گونه می‌شوند. لامبرتو ماجّیورانی در نقش پدر درمانده و بیکار و انزو استایولا در نقش پسرک سرخورده، همدیگر را خوب همراهی می‌کنند و ریتم مناسبِ فیلم، آن را جذاب نگه می‌دارد. این فیلم به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین آثار سینما شناخته می‌شود، اما شخصاً من کاملاً دلیل ستایش بی‌حد و حصر آن را درنیافتم. با این حال، قصه‌اش خوب است و توجه مرا جلب کرد؛ پایان آن هم طعنه‌ای رضایت‌بخش دارد. در رم پس از جنگ، پول برای آنتونیو (لامبرتو ماجّیورانی) خیلی کم است؛ وقتی فرصتی برای کسب درآمد اضافه پیش می‌آید، آن را غنیمت می‌شمرد. مشکل این است که برای انجام کار به دوچرخه‌اش نیاز دارد و کسی همان دوچرخه را دزدیده است. او به‌همراه پسر خردسالش برونو (نقش‌آفرینی فوق‌العادهٔ انزو استایولا) به‌دنبال کاری به‌ظاهر ناممکن می‌روند: پیدا کردن دوچرخه. آنچه رخ می‌دهد مجموعه‌ای از ماجراهاست که در آن‌ها پدر و پسر با طیفی از شهروندان آسیب‌دیده از جنگ — بعضی کمک‌حال و بعضی کم‌دل‌رحم — روبه‌رو می‌شوند. فیلم مطالعهٔ جالبی دربارهٔ انسانیت است که حول چیزی به‌ظاهر پیش‌پاافتاده مثل گم‌شدن یک دوچرخه شکل می‌گیرد؛ اما پیامدهای پی‌درپی این رویداد بر زندگی‌شان، رابطه‌شان و تأثیر عمیقش بر معاش و کرامت آن‌ها به‌خوبی نشان داده می‌شود. سادگی داستان امکان بررسی فقری را فراهم می‌آورد که بسیاری از افراد تحمل می‌کنند (مثلاً کسانی که برای دریافت یک کاسه سوپ، در مراسم مذهبی می‌نشینند و به مسائل روحانی کمتر می‌اندیشند). بازیِ جوان استایولا عالی است؛ او نقش پسرک را با مهارت و طبعی طبیعی بازی می‌کند — شخصیتی که واقعاً نمی‌فهمد چرا آن دوچرخه این‌قدر اهمیت دارد یا چرا از دست‌دادنش رفتار پدرش را دگرگون کرده — اما مانند یک همراه وفادار به کمک ادامه می‌دهد و حتی در مقطعی روز را نجات می‌دهد. فضاهای شهریِ این شهر کهنه به حس ناامیدی می‌افزایند — خرابه‌های قدیم و جدید — و گاهی آدم را به این فکر می‌برند که آیا زندگی واقعاً از دوران رومیان چندان فاصله گرفته است یا نه. ریتم فیلم به‌خوبی تنظیم شده، فیلمنامه خالی از طنز و گاه حتی شادمانی نیست و کشش روایت آرام‌آرام تا پایانی تأثیرگذار پیش می‌رود که لبخندی بر لبان من نشاند. سؤال باقی می‌ماند: آیا آن‌ها دوچرخه را پیدا می‌کنند؟ فیلمی دلگرم‌کننده اما به‌طور شگفت‌آوری تیره؛ شاهکاری از امید و ناامیدی.