فیلم هندی Pink 2016

«نه» جمله‌ای کامل است. همین. بعضی فیلم‌ها خط داستانی قوی دارند، بعضی فیلم‌ها بازیگران بزرگی دارند که فیلم را عالی می‌کنند، بعضی‌ها هم کارگردان‌های بزرگ. اما این فیلم پیام بزرگی دارد؛ پیامی که جامعهٔ ما باید بشنود، باور کند و به آن عمل کند. وقایع رخ می‌دهند و فراموش می‌شوند، حرف‌ها زده می‌شود و خاموش می‌گردد، جنبش‌های جمعی شکل می‌گیرند و کم‌رنگ می‌شوند. اما طرز فکر ما...

«نه» جمله‌ای کامل است. همین. بعضی فیلم‌ها خط داستانی قوی دارند، بعضی فیلم‌ها بازیگران بزرگی دارند که فیلم را عالی می‌کنند، بعضی‌ها هم کارگردان‌های بزرگ. اما این فیلم پیام بزرگی دارد؛ پیامی که جامعهٔ ما باید بشنود، باور کند و به آن عمل کند. وقایع رخ می‌دهند و فراموش می‌شوند، حرف‌ها زده می‌شود و خاموش می‌گردد، جنبش‌های جمعی شکل می‌گیرند و کم‌رنگ می‌شوند. اما طرز فکر ما تغییر نکرده است. هنوز شخصیت یک زن را با لباسش، با اینکه چقدر با کسی احساس راحتی می‌کند، با زمان ورود و خروجش از خانه، با مصرف یا عدم‌مصرف الکل و امثال این‌ها می‌سنجیم — و این فهرست می‌تواند خیلی طولانی‌تر باشد. فیلم PINK دقیقاً همین نکته را بیان می‌کند که هر جامعهٔ عاقلی باور دارد: نمی‌توان برای سنجش شخصیت یک نفر قواعد متفاوتی به کار برد. یک جنسیت را نمی‌توان با مجموعه‌ای از قواعد ویژه سنجید که برای جنس دیگر صدق نکند. در واقع حتی مسئلهٔ جنسیت هم نیست؛ قضاوت دربارهٔ شخصیت هر کسی جرم مشترکی است که همه مرتکب می‌شویم، وقتی هیچ‌کدام‌مان خود را با همان مقیاس و معیار نمی‌سنجیم و از آزمون سر‌بلند و بی‌گناه بیرون نمی‌آییم. اگر بخواهم دربارهٔ فیلم نظر بدهم، نباید تنها آن را براساس داستان، کارگردانی، تدوین، فیلم‌برداری یا بازی بازیگران قضاوت کرد — هرکدام از اینها به‌نوبهٔ خود ستودنی بودند و به‌خوبی پیام فیلم را منتقل کردند. بلکه باید آن را به این واقعیت سنجید که جامعهٔ ما عمیقاً دچار این بیماری است که شخصیت زن را قضاوت می‌کند و براساس آن قضاوت با او برخورد می‌کند. جایی که نقش راج‌ویر می‌گوید همهٔ کسانی که در دادگاه هستند نسبت به چنین دخترانی همین حس را دارند، روند فکری بخش بزرگی از جامعه‌مان را خلاصه می‌کند. حالات و نگاه‌های شخصیت آمیتاب‌هاچان در پایان، وضعیت تأسف‌آور کشور را در چنین موقعیت‌هایی متجسد می‌کند. وقتی مجبوریم برای امنیت زنان در جامعه‌مان یک «دستورالعمل» تنظیم کنیم، نکاتی که دیپاک سِهگال می‌گوید هرچند تلخ‌اند، اما درست‌اند. می‌توانم ساعت‌ها دربارهٔ اهمیت و جدیت پیامی که کارگردان می‌خواست منتقل کند حرف بزنم، اما همهٔ این‌ها بی‌فایده است اگر فقط فکر کنیم این یک فیلم خوب دیگر است که یک نکتهٔ خوب داشته است. باید روش تربیت پسران‌مان را تغییر دهیم؛ باید آنها را با احترام به حریم و کرامت زنان پرورش دهیم و اهمیت و صراحتِ کاملِ واژهٔ «نه» را بفهمانیم. دلم می‌خواهد در این عمر شاهد تغییر باشم؛ که دیگر فیلم‌هایی مثل PINK لازم نباشند تا به ما یادآوری کنند که رفتار ما با زنان در جامعهٔ تاحدودی مدرن‌مان گاهی غیرانسانی است. دور از لحن نصیحت‌آمیز، بازی همهٔ بازیگران — آمیتاب‌هاچان، تپسی پانُو و دیگر نقش‌های زن، به‌ویژه کیرتی و آندریا — دقیقاً همان چیزی بود که لازم بود: نه کمتر و نه بیشتر. بازی‌ها قابل‌باور بودند و درماندگی‌شان را حس می‌کردی. کارگردانیِ آنیروده رَوی چودهری هم واقعاً خوب بود. در مجموع، برای من این فیلم فراتر از یک فیلم خوب یا متوسط بالیوود است؛ فیلمی که پیامش باید اندیشیده شود و به آن عمل گردد.