فیلم Big Jake 1971

«بیگ جیک» ساختهٔ جرج شرمن و نوشتهٔ هری و ریتا فینک است. در این فیلم جان وین، ریچارد بون، پاتریک وین، کریستوفر میچوم و مورین اوهارا بازی می‌کنند. موسیقی را المِر برنستاین ساخته و فیلم‌برداری برعهدهٔ ویلیام اچ. کلاوزر بوده؛ فیلم با پناوِیژن و تکنیکالر تصویربرداری شده و لوکیشن اصلی آن دورانگو در مکزیک است. داستان دربارهٔ جِیک مک‌کَندلز (با بازی جان وین)، رنچر و تیرانداز...

«بیگ جیک» ساختهٔ جرج شرمن و نوشتهٔ هری و ریتا فینک است. در این فیلم جان وین، ریچارد بون، پاتریک وین، کریستوفر میچوم و مورین اوهارا بازی می‌کنند. موسیقی را المِر برنستاین ساخته و فیلم‌برداری برعهدهٔ ویلیام اچ. کلاوزر بوده؛ فیلم با پناوِیژن و تکنیکالر تصویربرداری شده و لوکیشن اصلی آن دورانگو در مکزیک است. داستان دربارهٔ جِیک مک‌کَندلز (با بازی جان وین)، رنچر و تیرانداز پیر و سرسختی است که از خانواده‌اش جدا افتاده و روزهایش را همراه سگ وفادارش در غرب پرسه می‌زند. هنگامی که مزرعهٔ خانواده توسط باندی به رهبری جان فِین (ریچارد بون) غارت می‌شود و نوهٔ کوچک جِیک ربوده می‌شود، همسر جداشده‌اش مارثا (مورین اوهارا) از او می‌خواهد که پسرک را پیدا کند. جیک همراه دو پسرش راهی نجات نوه‌اش می‌شود. بسیاری از منتقدان معتقد بودند جان وین باید پیش از دههٔ ۱۹۷۰ از بازیگری کناره می‌گرفت، اما او سرانجام با فیلم تأثیرگذار و احساسی «شوتیست» در ۱۹۷۶ خداحافظی کرد. از ده فیلمی که او در دههٔ ۷۰ ساخت، نیمه‌شان از درجهٔ یک فاصله داشتند، اما «بیگ جیک» از آن دسته فیلم‌های دورریز نیست. هرچند فرمول قصه چندان نو نیست و فیلم از نظر لحن گاهی نوسان دارد، اما بازی‌های مقتدرانهٔ وین و بون، اکشن و حس رفاقتِ میان شخصیت‌ها تا حد زیادی کاستی‌های آشنا را جبران می‌کند. یکی از نقاط قوت فیلم زمان‌بندی داستان است: فیلم در واپسین روزهای غرب وحشی می‌گذرد و نمونه‌های زیادی از اهلی‌شدن غرب—از راه‌آهن تا خودروهای موتوری—نشان می‌دهد. شخصیت‌های اصلی و ضدقهرمان هر دو شخصیتی کهنه‌کار و سنتی‌اند که در میان تغییریافتگی غرب قرار گرفته‌اند؛ حضور وین و بون در این نقش‌ها کاملاً مناسب است و هر دو بازی‌گر به شیوه‌ای آگاهانه و کلاسیک ظاهر می‌شوند. نام‌های کلاوزر و برنستاین با ژانر وسترن عجین‌اند و در اینجا هم فیلم‌برداری و موسیقی بینایی و شنوایی را نوازش می‌کنند. مورین اوهارا هرچند حضور کوتاهی دارد، اما به فیلم وقار می‌بخشد؛ این آخرین همکاری پنجمش با جان وین بود. در میان خشونت‌های فیلم لحظات سرخوشانه و بامزه‌ای هم هست، از شکسپیرگونه‌شدن دیالوگ‌ها میان جیک و پسران جداشده‌اش تا صحنه‌هایی که سگ فیلم از برخی بازیگران پیشی می‌گیرد. هم‌چنین باید گفت که «بیگ جیک» احتمالاً یکی از خشن‌ترین وسترن‌های جان وین است: داستان مردی دورافتاده که پس از ربوده‌شدن نوه‌اش به خانه بازمی‌گردد و با گروهی بی‌رحم روبه‌رو می‌شود. درام با ریتم مناسب و فکرشده‌ای روایت می‌شود و شاهد سفری هستیم که جیک همراه دو پسرش و یک بازیگر تقریباً ناآشنا (بروس کِیبوت) برای نجات کودک آغاز می‌کنند. ریچارد بون به‌عنوان رهبر آدم‌ربایان فوق‌العاده است و تهدید را به‌خوبی منتقل می‌کند. تنها نقطه‌ضعف تولیدی فیلم به موسیقی کمی مزاحم و تصویری برمی‌گردد که گاهی به‌نظر می‌رسد کیفیت تصویربرداری و نورپردازی آنچه را باید نباشد—رنگ‌ها و نور چندان جالب از کار درنیامده‌اند—اما به‌رغم این کاستی‌ها، فیلم تماشای هیجان‌انگیز و لذت‌بخشی است که با طنزهای گاه‌به‌گاه و حضور درخشان ستاره‌اش همراه است. امتیاز کلی: 7/10 پانوشت: به‌نظر می‌رسد شوخی تکرارشونده‌ای در «بیگ جیک»—مواجههٔ مکرر شخصیت‌ها با این تصور که او مرده است—در «فرار از نیویورک» جان کارپنتر نیز بازپرازی شده باشد؛ احتمالاً نوعی ادای احترام شکل گرفته است.