فیلم Primal Fear 1996

من همیشه طرفدار پروپاقرص ریچارد گیر نبودم، اما این یکی از اجراهای بهتر اوست. او در نقش وِیل، وکیل مغرور و چالاکی بازی می‌کند که در به‌کارگیری راهکارها برای فرار موکلان جنایی‌اش از عدالت تبحر دارد. با اعلام خبر تکان‌دهندهٔ قتل وحشیانهٔ یک اسقفی، وِیل تصمیم می‌گیرد به‌صورت داوطلبانه از آرون جوان (با بازی درخشان ادوارد نورتون) مقابل مهارت‌های دادستانیِ معشوقهٔ سابقش، جنت (لاورا لینی)،...

من همیشه طرفدار پروپاقرص ریچارد گیر نبودم، اما این یکی از اجراهای بهتر اوست. او در نقش وِیل، وکیل مغرور و چالاکی بازی می‌کند که در به‌کارگیری راهکارها برای فرار موکلان جنایی‌اش از عدالت تبحر دارد. با اعلام خبر تکان‌دهندهٔ قتل وحشیانهٔ یک اسقفی، وِیل تصمیم می‌گیرد به‌صورت داوطلبانه از آرون جوان (با بازی درخشان ادوارد نورتون) مقابل مهارت‌های دادستانیِ معشوقهٔ سابقش، جنت (لاورا لینی)، دفاع کند. در جریان درام دادگاهی، لایه‌هایی پدیدار می‌شوند که نه تنها دربارهٔ اینکه چه کسی و چه کاری انجام داده است سؤال برمی‌انگیزند، بلکه دربارهٔ وجاهت و رابطه‌های پرنفوذِ قربانی و اطرافیانش نیز تردید ایجاد می‌کنند. فیلم به‌حق در اختیار نورتون است. با همراهی روان‌شناس موشکاف، مالی (فرانسیس مک‌دورمند)، شخصیت آرون به‌تدریج شکل می‌گیرد و نورتون با ظرافتی استثنایی ویژگی‌های پیچیده و کم‌وبیش نابهنجار او را می‌آفریند. بخش‌های پایانی، به‌ویژه ده دقیقهٔ آخر، بسیاری از قطعات را در جای خود قرار می‌دهند و خاتمه‌ای غیرمترقبه اما به‌طرزی آلوده و درخور ارائه می‌دهند. فیلم تا حدودی طولانی است و شاید نیم‌ساعت طول بکشد تا داستان واقعاً به جوش بیاید؛ اما وقتی پیرنگ شتاب می‌گیرد، این اثر تبدیل به یک تریلر جنایی برتر می‌شود که پیچش‌ها، چرخش‌ها و اجراهای قوی در سراسر آن دیده می‌شود. کارگردانی گرگوری هوبلیت در ایجاد تنش استادانه است و نورتون در نخستین نقش سینمایی‌اش چنان تأثیری بر جای می‌گذارد که بعدها هم جایزه‌ها و تحسین‌ها را برایش به همراه داشت. ریچارد گیر در نقش وکیل پرطمطراق و لائورا لینی، جان مَهونِی، آلفره وودارد و فرانسیس مک‌دورمند همگی عملکردهای محکمی ارائه می‌دهند، اما اساساً این دوئل وکیل و موکل—گیر و نورتون—هستهٔ فیلم را می‌سازد. «Primal Fear» فراتر از درام دادگاهی معمولی است: تعلیق، اجراهای برجسته و فضاسازی تولیدی قوی را به نمایش می‌گذارد و جرات می‌کند به سوی تاریکی گام بردارد؛ به فساد نهادی در کلیسای کاتولیک بپردازد و از قضاوت‌های اخلاقی آسان اجتناب کند. فیلم پرسش‌های ناراحت‌کننده‌ای دربارهٔ گناه و بی‌گناهی، دستکاری و این‌که آیا عدالت و حقیقت همیشه یکسان‌اند مطرح می‌کند. در مجموع، فیلمی تأثیرگذار و دیدنی است که ارزش تماشای دوباره را دارد.