فیلم Problemista 2023

آیا عجیب نیست که شکست‌ها گاهی به موفقیت‌های غیرمنتظره منجر می‌شوند؟ آن خطاها اغلب درِ فرصت‌های معناداری را باز می‌کنند، حتی اگر در لحظه وقوع چنین به‌نظر نرسد. الیخاندرو مارتینز (جولیُو تورس)، طراح اسباب‌بازی جوان و ایده‌آل‌گرای السالوادore‌ای، همین تجربهٔ پر تلاطم را دارد: او برای شرکت در یک برنامهٔ شتاب‌دهنده در یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان اسباب‌بازی آمریکا به نیویورک مهاجرت می‌کند، اما برای درخواست...

آیا عجیب نیست که شکست‌ها گاهی به موفقیت‌های غیرمنتظره منجر می‌شوند؟ آن خطاها اغلب درِ فرصت‌های معناداری را باز می‌کنند، حتی اگر در لحظه وقوع چنین به‌نظر نرسد. الیخاندرو مارتینز (جولیُو تورس)، طراح اسباب‌بازی جوان و ایده‌آل‌گرای السالوادore‌ای، همین تجربهٔ پر تلاطم را دارد: او برای شرکت در یک برنامهٔ شتاب‌دهنده در یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان اسباب‌بازی آمریکا به نیویورک مهاجرت می‌کند، اما برای درخواست شغل باید در ایالات متحده حضور داشته باشد و بنابراین به ویزای کاری نیاز دارد. این امید وقتی رنگ می‌بازد که او شغلش را به‌عنوان گردآورندهٔ مشتری در یک شرکت کریوژنیک از دست می‌دهد. خوشبختانه هنگام ترک محل کار با یک منتقد هنر پر زرق‌وبرق (تیلدا سوینتون) آشنا می‌شود که از نحوهٔ مراقبت شرکت کریوژنیک از شریک درگذشته‌اش (RZA)، هنرمندی عجیب‌غریب که آثار نقاشی تخم‌مرغ را خلق می‌کرد، ناراحت است. او قصد دارد برای تأمین هزینه‌های مرمت آثار نقاش این هنرمند نمایشگاهی برگزار کند، اما برای اجرای آن به کمک نیاز دارد؛ جایی که الیخاندرو وارد می‌شود. او داوطلب می‌شود نمایشگاه را ترتیب دهد تا در مقابل آن حامی‌گری منتقد را به‌دست آورد و ویزای کاری تازه‌ای بگیرد تا بتواند در آمریکا بماند. به‌ظاهر توافقی ساده و مستقیم است، اما خیلی زود مشخص می‌شود اوضاع چنین نیست؛ الیخاندرو وارد سفری وحشیانه و دیوانه‌وار می‌شود که پر از اتفاقات شگفت، شخصی و حرفه‌ای است؛ بسیاری مضحک و کمیک‌اند، اما به‌طرزی غیرمنتظره سودمند. این اثر اول جولیو تورس، بازیگر و نویسنده-کارگردان، داستانی نامتعارف اما بامزه و تأمل‌برانگیز دربارهٔ تعهد، توانمندسازی و خیال‌پردازی روایت می‌کند که پر از شخصیت‌های رنگارنگ و موقعیت‌های مرموز است. طراحی تولید هوشمندانه، فیلم‌برداری خلاقانه و گنجاندن صحنه‌های سوررئال و نمادین، تماشایِ تیز و جذابی ساخته که عرضه‌ای تأثیرگذار از نویسندهٔ پیشین برنامهٔ Saturday Night Live به‌شمار می‌آید. گرچه گاهی روایت به‌قدری از خودش راضی می‌شود که کمی اغراق‌آمیز به‌نظر می‌رسد، اما بخش اعظم فیلم در مسیر خود باقی می‌ماند و اجراهای درخشانِ تورس، سوینتون و بازیگران نقش‌های مکمل را ارائه می‌دهد. «Problemista» قرار بود تابستان ۲۰۲۳ اکران شود اما به‌خاطر اعتصاب SAG-AFTRA تاخیر خورد؛ با این حال این اثر عجیب و دوست‌داشتنی نشان می‌دهد که انتظار ارزشش را داشت. اگر از آثاری که بی‌پرواترند خوشتان می‌آید، این فیلم شما را سرگرم و به‌واسطهٔ طنزش با ذهن‌تان بازی خواهد کرد. من به‌خاطر حضور تیلدا سوینتون، یکی از بازیگران موردعلاقه‌ام، جذب این فیلم شدم. او در این فیلم هم نیرویی کامل از استعداد است و تنها دلیلِ ادامهٔ تماشای فیلم برای من بود. متأسفانه فیلم عملاً غیرقابل‌تحمل است، چون تقریباً همهٔ شخصیت‌های اصلی و بسیاری از شخصیت‌های فرعی آزاردهنده‌اند. شاید این عمدی باشد — احتمالاً هم هست — اما من لااقل نیاز دارم که یا قهرمان دوست‌داشتنی باشد، یا اگر ضدقهرمان است، دست‌کم بازیگران فرعی قابل‌تحمل باشند. در اینجا هیچ‌کدام را ندارم. در فیلم پیام‌هایی دربارهٔ مهاجرانی که برای کار به آمریکا می‌آیند به‌چشم می‌خورد؛ پیام فیلم این است که آن‌ها ناتوان، بچه‌گانه، غیرقابل‌تحمل، خودشیفته و دروغگوی عادت‌دار و بی‌وجدان‌اند. شخصاً با این دید ساده‌انگارانه و آشکاراً نادرست موافق نیستم. قطعاً همهٔ مهاجران چنین نیستند، شاید فقط تعداد بسیار اندکی چنین باشند. هرچند که این دیدگاه تنها دلیل نمرهٔ پایین من نیست — من بارها فیلم‌هایی را که با دیدگاهم تفاوت دارند می‌پذیرم و اگر حرفه‌ای و جذاب باشند، از آن‌ها لذت هم می‌برم (مثلاً فیلم «Men» که موضوعی نیهیلیستی و مردستیزانه دارد اما به‌شیوه‌ای استادانه ارائه شده و من از آن استقبال کردم). این فیلم اما فاجعه است؛ مضمونش نفرت‌انگیز و اجرایش ناتوان است. گمان می‌کنم نویسنده/کارگردان همان خودشیفتگی و جامعه‌ستیزی را که به شخصیت‌هایش نسبت می‌دهد دارد — این حس در سراسر فیلم هست. هرچند نتوانستم تا انتها این اثر را تحمل کنم، اما نمی‌توانم به آن یک ستاره بدهم؛ تیلدا سوینتون بیش از آن است که چنین امتیازی بگیرد. بنابراین دو ستاره. پیشنهاد می‌کنم از دیدن آن پرهیز کنید.