فیلم What Ever Happened to Baby Jane? 1962

برای این نقد، تصمیم گرفتم توصیف خود از این شاهکار جاودان را با یک کلمه برای هر حرفِ عنوانِ آن بیان کنم: What Ever Happened to Baby Jane? (چه بر سر بیبی جین آمد؟) معوج. دوزخی. شنیع. آشوبناک. شرور. پست. حسود. بی‌رحم. خصومت‌آمیز. منزجرکننده. منحرف. پارانوئید. خشمگین. کابوس‌وار. نادرست. فاسد. ترسناک. شوم. بی‌رحم. نگران. خنجرزننده. زننده. حسادت. نفرت‌انگیز. شریر. خودمحور. و این...

برای این نقد، تصمیم گرفتم توصیف خود از این شاهکار جاودان را با یک کلمه برای هر حرفِ عنوانِ آن بیان کنم: What Ever Happened to Baby Jane? (چه بر سر بیبی جین آمد؟) معوج. دوزخی. شنیع. آشوبناک. شرور. پست. حسود. بی‌رحم. خصومت‌آمیز. منزجرکننده. منحرف. پارانوئید. خشمگین. کابوس‌وار. نادرست. فاسد. ترسناک. شوم. بی‌رحم. نگران. خنجرزننده. زننده. حسادت. نفرت‌انگیز. شریر. خودمحور. و این است، دوستان: یک کلمه برای هر حرف عنوان، تا روح یخ‌زده و منحصر‌به‌فردِ What Ever Happened to Baby Jane? را توصیف کند. این فیلمِ به کارگردانی رابرت آلدریچ، جواهری از سینمای کهن هالیوود است؛ اثری بزرگ از هنر سینما و شاهکاری افسانه‌ای. اجرای فوق‌العادهٔ بازیگرانی که در دنیا واقعی نیز رقیب و دشمن یکدیگر بودند—بت دیویس و جوآن کراوفورد—حضور فیلم را باشکوه کرده است. اجراها واقعاً درخشان‌اند و فیلم شایستهٔ امتیاز کامل است. حالا آرام بنشینید، تلفن را خاموش کنید، کمی مالبک بردارید و آمادهٔ تماشای یکی از بهترین نمونه‌های سینمای مبتنی بر شخصیت شوید که احتمالاً تجربه خواهید کرد. بت دیویس نقش بیبی جین، ستارهٔ کودکی که به‌گونه‌ای خودخواه و زخمی شده را بازی می‌کند؛ زنی که کم‌کم از خواهرش—بِلَنسِ، بازیگر تحسین‌شده‌تر (جوآن کراوفورد)—مراقبت می‌کند، در حالی که پیری به خانهٔ هالیوودی آن‌ها نزدیک می‌شود. بلنس تا حد زیادی در صندلی چرخ‌دار محبوس است و کاملاً به خواهری که هر روز بیشتر به الکل پناه می‌برد، ناپایدار و واقعاً زننده شده، وابسته است. اما پول‌دار کسی است که دستِ صحنه را دارد—بلنس—و وقتی حرف از فروش خانه پیش می‌آید، این همه برای خواهرش تحریک‌آمیز می‌شود و او به افکاری خطرناک دربارهٔ جلوگیری از این «خیانت» دچار می‌گردد. خوشبختانه برای بلنس، خدمتکارشانِ اِلویرا (Maidie Norman) کم‌کم متوجه تغییر تهدیدآمیز رفتار می‌شود و... کراوفورد و دیویس در اوج هستند؛ طوری بازی می‌کنند که همواره این سؤال در ذهن به وجود می‌آید که آیا آن‌ها صرفاً بازیگرانی بی‌نظیر بوده‌اند یا واقعاً در پشت صحنه حس دشمنی حرفه‌ای وجود داشته است. از دیویس نوعی تلخی و زهر می‌بارد و مقابلِ او، کراوفورد نقش قربانیِ آسیب‌دیده را با وقار تمام ایفا می‌کند. هیچ‌یک از این دو زن هراسی از دور ریختن جلوهٔ کلاسیک و آرایش‌شدهٔ خود ندارند. دیویس در نقش زنی که یک دستش به بطری و دست دیگرش به درِ آسایشگاه است، حقیقتاً دیوانه‌وار ظاهر می‌شود و در این نقش فراتر از انتظار می‌درخشد. فیلم تقریباً دو ساعت و ربع است اما به‌سرعت می‌گذرد. ریتم آن عالی است، موسیقی دِوول با دیالوگ‌های پُرطنین و قدرتمند هماهنگ شده و تصویربرداری—که اغلب بسته و صمیمی است—این اثر را به نمونه‌ای برجسته از رقابت خواهرانهٔ سینمایی تبدیل کرده است. اگر امکان دارد روی پردهٔ بزرگ ببینید، اما در هر صورت این فیلم تقریباً در اوجِ کیفیت سینما قرار دارد.