فیلم The Birdcage 1996

فیلم The Birdcage (۱۹۹۶) به کارگردانی مایک نیکولز بازسازی آمریکاییِ نمایش La Cage aux Folles است. داستان پیرامون زوجی همجنس‌گراست که باشگاه درَگ در ساوث بیچ دارند: آرمند (رابین ویلیامز) و آلبرت (نیتن لین). وقتی پسر آرمند، وال (دن فاترمن)، با نامزدش باربارا (کالیسـتا فلاکهارت) به خانه می‌آید و معلوم می‌شود والدین نامزد — سناتور کیلی (جین هکمن) و همسرش لوئیز (دیان ویست) — از...

فیلم The Birdcage (۱۹۹۶) به کارگردانی مایک نیکولز بازسازی آمریکاییِ نمایش La Cage aux Folles است. داستان پیرامون زوجی همجنس‌گراست که باشگاه درَگ در ساوث بیچ دارند: آرمند (رابین ویلیامز) و آلبرت (نیتن لین). وقتی پسر آرمند، وال (دن فاترمن)، با نامزدش باربارا (کالیسـتا فلاکهارت) به خانه می‌آید و معلوم می‌شود والدین نامزد — سناتور کیلی (جین هکمن) و همسرش لوئیز (دیان ویست) — از محافظه‌کارترین افراد هستند، موقعیتی کمیک و کلاسیک شکل می‌گیرد: آیا این خانواده نمایش‌آور می‌تواند آن‌قدر نقش «عادی» بودن را بازی کند که یک شام خانوادگی را به سلامت بگذراند؟ رابین ویلیامز و نیتن لین در این فیلم درخشان‌اند. ویلیامز نقش مردی نسبتاً متین و توانمند را دارد که توازن را حفظ می‌کند، در حالی که لین با بازی کنترل‌شده و اغراق‌آمیزش به‌عنوان ستاره باشگاه، هر بار که سعی می‌کند خوی واقعی‌اش را پنهان کند، آشوبی دل‌نشین به فیلم می‌آورد. پیوند بین این دو بازیگر واقعی و پرمحبت است؛ زیر لایه‌های کمدی، تصویری از یک رابطه طولانی‌مدت که بر پایه عشق و مهر بنا شده هم دیده می‌شود. نقش‌آفرینی‌ها هم خنده‌دارند و هم دلگرم‌کننده. دن فاترمن به‌عنوان وال در نگاه اول جذاب به‌نظر می‌آید، اما یکی از خودخواه‌ترین و بی‌فکرترین شخصیت‌ها را بازی می‌کند که حضورش محرک اصلی تنش‌هاست. جین هکمن و دیان ویست هم در نقش والدین محافظه‌کار خوب عمل می‌کنند و کریستین بارانسکی نقش مادری دورافتاده را بازی می‌کند که رسیدنش وضعیت را پیچیده‌تر می‌کند. هنک آزاریا در نقش آگادور، خدمتکار خانه، با طراوت و جنون الهام‌بخشش نماینده‌ی طنز دیگری در فیلم است و حتی لباس‌هایش (کِروپ‌تاپ‌ها) سطحی نو از کمیک را اضافه می‌کنند. متن اصلیِ ژان پُره لحن طعنه‌آمیزی دارد و اقتباس نیکولز همین سنت کمدی سبکِ فَرسِ کم‌عمق ولی سرگرم‌کننده را ادامه می‌دهد. بله، فیلم پر از کلیشه‌ها و استریوتایپ است، اما این کلیشه‌ها اغلب به‌صورت اجراهای جذاب و پرانرژی مطرح می‌شوند و تماشای آن‌ها لذت‌بخش است. نکتهٔ مهم‌تر این است که شوخی‌ها هرگز به حساب شخصیت‌ها به‌عنوان موضوعِ خنده گذاشته نمی‌شوند؛ هدف نفی ریاکاری و مضحکه‌سازیِ کسانی است که «ارزش‌های خانواده» را تبلیغ می‌کنند اما خود چیزی جز ریا و ظاهرسازی ندارند. تا حدی ناراحت‌کننده است که بسیاری از مسائل سیاسیِ مربوط به فیلم هنوز هم صادق‌اند: پانیک اخلاقی جناح راست، نمایشی‌بودنِ ارزش‌های سنتی و نیاز برخی خانواده‌ها به پنهان‌کاری برای بقا—این مبارزات هنوز هم ادامه دارد. اما چیزی که The Birdcage را ماندگار می‌کند، ترکیبِ طنز با انسان‌دوستی است؛ نیکولز نشان می‌دهد که کمدی می‌تواند بخشنده باشد و خنده لزوماً نیازی به آزار ندارد. این فیلم با بازی‌های قوی و قلبی مهربان، هنوز هم دیدنی و دل‌نشین است.