فیلم هندی Sardar Udham 2021

دیدن این فیلم اکنون جالب است — در هفته‌ای که یک نمایندهٔ مجلس بریتانیا هنگام انجام وظیفه‌اش به‌طرز وحشیانه‌ای چاقوخورده و کشته شد — و شاید بد نباشد از خودمان بپرسیم: قتل یک انسان چه دستاوردی تا کنون داشته است؟ هیچ‌گاه چیزی را بهتر نمی‌کند؛ بلکه دو طرف را متشنج‌تر کرده و کینه‌ها و دشمنی‌هایی را تحکیم می‌کند که سال‌ها طول می‌کشد تا فروکش کند....

دیدن این فیلم اکنون جالب است — در هفته‌ای که یک نمایندهٔ مجلس بریتانیا هنگام انجام وظیفه‌اش به‌طرز وحشیانه‌ای چاقوخورده و کشته شد — و شاید بد نباشد از خودمان بپرسیم: قتل یک انسان چه دستاوردی تا کنون داشته است؟ هیچ‌گاه چیزی را بهتر نمی‌کند؛ بلکه دو طرف را متشنج‌تر کرده و کینه‌ها و دشمنی‌هایی را تحکیم می‌کند که سال‌ها طول می‌کشد تا فروکش کند. این فیلم یکی از همین داستان‌ها را روایت می‌کند؛ داستان مردی که خود با اشتیاق باور داشت گرفتن جان دیگری قابل قبول است. انگیزه‌های او در برابر چشمان ما، در این تصویرسازی زیبا و اغلب دلخراش از رخدادهای منتهی به فاجعهٔ جلیانوالا باغ در ۱۹۱۹، آشکار و قابل توضیح جلوه می‌کنند. روایت از منظر قاتل — اودهام سینگ (ویکی کاشال) — ارائه می‌شود و در طول دو ساعت بعد، با رویدادهایی مواجه می‌شویم که یک انسان شریف را به ارتکاب بزرگ‌ترین گناه و پذیرش شدیدترین مجازات سوق داد. هرچند فیلم کمی زمان می‌برد تا اوج بگیرد، شوجیت سرکار داستانی سرشار از احساسات متضاد را شکل می‌دهد که انتقادی بر نگرش‌های امپریالیستی حاکم و بر ارزشِ خودِ زندگی ارائه می‌کند. فیلم به‌صراحت و با اختصار بی‌رحمی‌ای را نشان می‌دهد که بر کسانی روا داشته شد که فقط می‌خواستند خودشان را اداره کنند، و هم‌زمان از خودبرتربینی شوکه‌کننده‌ای پرده برمی‌دارد که این مردم را کمتر از آن می‌پنداشت که چنین آرزوهایی داشته باشند. تصویربرداری فیلم چشم‌نواز است — از مناظر گستردهٔ هندوستان تا پیامدهای خشونت‌آمیز؛ فضاهای لندن نیز به جسارت و اصالت روایت می‌افزایند. مانند بسیاری چیزها دربارهٔ خودِ مرد، جزئیات زیادی هنوز دربارهٔ این رویدادها و نیّت واقعی دولت‌های بریتانیایی در نشان‌دادنِ مَثَل از معترضانِ بی‌سلاح منتشر نشده است، اما این برداشت، ارزیابی‌ای قابل‌باور از بی‌انسانیتی انسان نسبت به انسان ارائه می‌دهد — و متأسفانه، بیش از یک قرن پس از آن، ظاهراً چیز زیادی دربارهٔ سودمندیِ کشتنِ دیگری — چه دوست چه دشمن — نیاموخته‌ایم. داستان بسیار جذاب است. متأسفانه به‌نظر می‌رسد بشر از تاریخ چیزی نمی‌آموزد و بنابراین به تکرار مرگبار گذشته محکوم است. این می‌توانست درس بزرگی به ما بدهد، اما دولت‌ها در سراسر جهان حقیقت را سرکوب و سانسور می‌کنند. فیلم با روایت غیرخطی در ساختار گاهی پراکنده به‌نظر می‌رسد، اما در پایان همهٔ گره‌های باز را می‌بندد.