فیلم Frenzy 1972

یک اثر هیت‌کاکی سرد و طنزآمیز. دیدن دوبارهٔ «فرنزی» پس از چند سال همیشه تجربهٔ خوبی است تا بتوان آن را دوباره محک زد. به‌عنوان یک انگلیسی مفتخر، دیدن بازگشت استاد به انگلستان و به‌تصویرکشیدن دقیق فضای لندن برایم لذت‌بخش است؛ فیلم موفق است چون واقعاً حال و هوای محل را منتقل می‌کند و در شخصیت‌هایی که در آن حوالی رفت‌وآمد دارند، قابل‌باوریم — هیچکاک این...

یک اثر هیت‌کاکی سرد و طنزآمیز. دیدن دوبارهٔ «فرنزی» پس از چند سال همیشه تجربهٔ خوبی است تا بتوان آن را دوباره محک زد. به‌عنوان یک انگلیسی مفتخر، دیدن بازگشت استاد به انگلستان و به‌تصویرکشیدن دقیق فضای لندن برایم لذت‌بخش است؛ فیلم موفق است چون واقعاً حال و هوای محل را منتقل می‌کند و در شخصیت‌هایی که در آن حوالی رفت‌وآمد دارند، قابل‌باوریم — هیچکاک این کار را بی‌دردسر انجام می‌دهد. داستان به‌عنوان یک تریلر واقعی دوام می‌آورد: یک دیوانه زنان را با کراوات خفه می‌کند و پلیس به‌دنبال مرد اشتباهی می‌افتد... آشنا نیست؟ بله، اما همان‌طور که از هیچکاک انتظار می‌رود، او تکه‌هایی از شوخ‌طبعی را کنار ترس فشرده و تنش‌آمیز روی پرده می‌چیند. بازیگران عملکرد خوبی دارند و به‌نظرم اینکه بازیگران ستارهٔ تمام‌عیار نیستند به ایجاد حس ناراحتی و عدم‌اطمینان کمک می‌کند؛ پرداخت درست شخصیت‌ها یکی از نقاط قوت بزرگ هیچکاک در این اثر است. ضدقهرمان فیلم از بهترین‌هایش است، چون به‌راحتی می‌تواند دوست نزدیک شما باشد، کسی که در مواقع نیاز به او مراجعه می‌کنید؛ اما اگر آن ظاهر را کنار بزنی، با یک قاتل تجاوزگر و بی‌رحم روبه‌رو می‌شوی که هیچکاک با لذت چشم‌مان را به آن می‌دوزد. خوب... خوب... عالی... عالی! هرچند امتیاز فیلم در سایت IMDb حدود 7.5 است و شایعاتی بوده که آمریکا با آن ارتباط برقرار نکرده و بحث‌هایی مطرح شده که استاد از اوج افتاده، نمی‌دانم این‌ها چقدر درست‌اند؛ اما آنچه برای من روشن است این است که «فرنزی» فیلم خیلی خوب و تکان‌دهنده‌ای است که هم مرا به خنده می‌اندازد و هم به‌لرز. شاید دقیقاً به مرتبهٔ کلاسیک‌های هیچکاک نرسد، اما همچنان بهتر از آن چیزی است که اکثر کارگردانان تریلر آن دوران می‌توانستند به دست آورند. امتیاز: 8/10 این یکی از آن تریلرهاست که اصلاً به‌صورت «چه کسی قاتل است» ساخته نشده، چون خیلی زود مشخص می‌شود قاتل همان کسی است که حدس می‌زنید. اما این به معنی فیلم‌سازی سهل‌انگارانه نیست؛ کاملاً عمدی است، چون رمز و راز اینجا دیگر «چه کسی قاتل است» نیست، بلکه این است که آیا او فرار خواهد کرد و سرنوشت قهرمان ما چه خواهد شد؟ داستان‌پردازی حساب‌شده است و جالب اینکه براساس یک پروندهٔ واقعی ساخته شده است. بازی‌های درخشان از بازیگران خوب و مطمئنی می‌بینیم، به‌ویژه بری فاستر و بیلی وایتلاو که شخصیت‌هایی کامل و خوب پرداخته‌شده ارائه می‌دهند. فضای لندن اوایل دههٔ هفتاد به‌خوبی منتقل شده و لوکیشن‌ها برای دادن جلوهٔ کلی رضایت‌بخش فیلم عاقلانه انتخاب شده‌اند. منصفانه بگویم جزو کلاسیک‌های هیچکاک نیست، اما باز هم فیلمی عالی است و قطعاً سرگرم‌کننده است. احتمالاً این کم‌ترین داستانِ مورد علاقه‌ام از هیچکاک است. هنوز ساختارش هوشمندانه است، اما نوعی رکیک‌بودن دارد که با آن مشکل داشتم. فرض داستان یک قاتل زنجیره‌ای است که زنان را با کراوات به‌طور وحشیانه خفه می‌کند و اجساد را رها می‌سازد. پلیس‌ها سردرگم‌اند تا اینکه «برندا بلِینی» (باربارا لی-هانت) در دفترش مورد تجاوز قرار گرفته و کشته می‌شود و مظنون به همسر سابقش «دیک» (جان فینچ) می‌افتد؛ او فرار می‌کند، دستگیر می‌شود و روند قضایی طی می‌شود. ما می‌دانیم که در واقع چه کسی برندا را کشته، پس تا آنجا که این فیلم یک معمای قتل است، قضیه روشن است. با این حال، فیلم مطالعهٔ شخصیتی عجیب و جالبی از ذهن مردی است که یک لحظه خوش‌خلق و جذاب است و لحظه‌ای بعد بی‌رحمانه مرگ‌بار؛ نوعی «اسکیزوفرنی کشنده» که ممکن است ریشه در سرکوب جنسی، دشمنی با زن یا کودکی دارد — یا همهٔ این‌ها؟ بری فاستر در نقش «روسک» کارآمد است، هرچند کمی سبک؛ و آنا ماسی و مالک میخانه، برنارد کریبینز، تلاش‌های پرانرژی‌ای دارند. آنچه کمی این فیلم را بالاتر از معمول می‌برد، رابطهٔ فرعیِ جالب میان آلک مک‌گوئن (بازرس ارشد آکسفورد) و همسرش ویوین مرچنت است — او که آشپز تازه‌کاری است و مصرّ است غذاهای خیلی پیچیده سرو کند، در حالی که او فقط پی و ماش ساده می‌خواهد؛ و مثل همیشه در کارهای هیچکاک، استفادهٔ نزدیک و هوشمندانه از دوربین دیده می‌شود. به نظرم تنشی که وجود دارد به سرانجام نسبتاً ضعیفی می‌رسد، و اگرچه فیلم همچنان کاملاً دیدنی است، اما کمی مبتذل است و چیزهای زیادی را کم دارد که کارگردانش را بزرگ کرده بود. شاید سیاه‌وسفید بهتر جواب می‌داد؟