فیلم El Conde 2023

«ال کُنده» یک طنز اجتماعی-سیاسی موثر و بی‌پرده است که با طعنه‌هایی گزنده روایت سرگرم‌کننده‌ای ارائه می‌دهد؛ روایتی که جاودانگیِ خون‌آشامان را با مصونیتِ جنایاتِ دیکتاتور شیلی مقایسه می‌کند. از لحاظ فنی عالی‌ست: قاب سیاه‌وسفید خیره‌کننده‌ای دارد که هر سینمادوستی را خوشنود می‌کند و فیلم‌برداری، موسیقی و تدوین در خدمت ساختن تجربه‌ای جذاب و غوطه‌ورکننده عمل می‌کنند. با این حال پرداخت ناقص برخی شخصیت‌ها و...

«ال کُنده» یک طنز اجتماعی-سیاسی موثر و بی‌پرده است که با طعنه‌هایی گزنده روایت سرگرم‌کننده‌ای ارائه می‌دهد؛ روایتی که جاودانگیِ خون‌آشامان را با مصونیتِ جنایاتِ دیکتاتور شیلی مقایسه می‌کند. از لحاظ فنی عالی‌ست: قاب سیاه‌وسفید خیره‌کننده‌ای دارد که هر سینمادوستی را خوشنود می‌کند و فیلم‌برداری، موسیقی و تدوین در خدمت ساختن تجربه‌ای جذاب و غوطه‌ورکننده عمل می‌کنند. با این حال پرداخت ناقص برخی شخصیت‌ها و تکرار پیام‌ها از شدت تاثیرگذاری فیلم کم می‌کند. امتیاز: B+ با اینکه تصاویر و بازی‌ها مورد تحسینند، فیلم با فضایی است که ما با آن ارتباط برقرار نکردیم؛ این فیلم بیش از هر چیز یک «فیلم حال‌و‌هوایی» است. آیا سیاستمداران اساساً خون‌آشامانی در لباس مبدل‌اند؟ «ال کُنده» داستانی هوشمندانه می‌بافد که زندگیِ خون‌آشام را با زندگیِ سیاستمدار درهم می‌آمیزد. فیلم از چهره‌های شناخته‌شدهٔ راست‌گرای سیاسی، همچون دیکتاتور شیلی و «بانوی آهنین» بریتانیا الهام می‌گیرد. این تجربه‌ای سورئال و بسیار دیدنی است که گاه بی‌رحم و از نظر بصری گیراست. شروع و پایان فیلم باهوشانه و قانع‌کننده‌اند و نخ‌های داستان را خوب جمع می‌کنند، اما رخدادهای میانی گاهی پراکنده و نامنسجم به نظر می‌رسند و از انسجامِ روایی می‌کاهند. در مجموع، این اثر نوآورانه و تاثیرگذار در ژانر فیلم نوآر است که مدت‌ها پس از تیتراژ در ذهن می‌ماند؛ جاه‌طلبی‌اش گاهی فراتر از دستاوردهایش می‌رود، اما آنچه به دست آورده ارزش دیدن دارد. ترکیب ژانرها کار آسانی نیست، اما فیلم جدید پابلو لارائین با بُرهه‌ای خارق‌العاده از اصالت این کار را به‌خوبی انجام می‌دهد. روایت استعاری دربارهٔ زندگیِ آگوستو پینوشه، او را همچون خون‌آشامی به سبکِ «دراکولا» به تصویر می‌کشد؛ فیلم به طرز آگاهانه‌ای از قالبِ سیاه‌وسفید و زبانِ بصریِ فیلم‌های صامتِ کلاسیک بهره می‌برد. داستان زندگیِ جاودانهٔ شخصیت را از تولد تا مبارزات نظامی و سرانجام برآمدنش به قدرت پی می‌گیرد، اما بخش عمده‌ای از روایت به سال‌های پس از برکناری او اختصاص دارد؛ دورانی که ظاهراً مرگش را جعل کرده و در انزوایی زندگی می‌کند و گروه‌های مختلف به دنبال ثروتِ نامشروع او هستند. خُرده‌روایت‌ها یکی‌یکی شکل می‌گیرند و با طعنه به دیکتاتوری، طمع، قدرت، شهوت، جاودانگی و مذهب می‌پردازند. راویِ بی‌چهره‌ای با لحجهٔ بریتانیایی داستان را تعریف می‌کند و حضورش در سکانس‌های پایانی جهتِ روایت را به‌طرزی غیرمنتظره تغییر می‌دهد. تصویربرداریِ سیاه‌وسفید چشمگیر، طراحی صحنهٔ برجسته، بازی‌های خوب و فیلمنامهٔ درخشان همراه با شیطنتِ کنترل‌شده در دیالوگ‌ها و جلوه‌های ویژه، همه دست‌به‌دست هم داده‌اند تا اثری منسجم و متوازن خلق شود. شاید ریتمِ فیلم در نیمهٔ دوم اندکی کند شود، اما این از کیفیت کلی اثر نمی‌کاهد. فیلم در برخی سکانس‌ها صحنه‌های خشنی دارد، بنابراین بینندگانی که به صحنه‌های گرافیک حساس‌اند بهتر است احتیاط کنند. اگر دل‌قوی دارید و ذائقهٔ تیره‌تری دارید، این فیلم ارزش دیدن دارد. آثار لارائین هر بار پخته‌تر می‌شوند و این یکی نیز نمونه‌ای از سینمای قوی اوست. تاریخ واقعیِ پینوشه و دیگر رخدادها باید برای مخاطبان آشنا باشد؛ افزودن جنبهٔ خون‌آشامی نقطهٔ آغازی جالب برای روایت فراهم می‌کند. ایده پُرپتانسیل بود، اما نتیجه بیش از دو ساعت تقریباً شبیه یک اسکیتِ کمدی تلویزیونی می‌ماند. بازیگران امکانات چندانی برای کار پیدا نکرده‌اند، بنابراین با وجود تلاش‌های قابل‌قبول، نیمی از شخصیت‌ها کلیشه‌ای باقی می‌مانند. آنچه فیلم را از کامل بودنِ هدررفت نجات می‌دهد، پرداختِ رابطه‌های خون‌آشامی است؛ به‌ویژه بازسازیِ مدرنِ نقشِ رنفیلد خوب از آب درآمده است. با این حال برخی طراحی‌ها، مثل پادگان فرسوده‌ای که ناگهان به‌نوعی مزرعه تبدیل می‌شود یا ساختمان‌های یک‌طبقه‌ای که گذرگاه‌ها و سیاه‌چال‌های مخفی دارند، منطقی ندارند؛ اگر پشت این عناصر ایدهٔ فرهنگی یا داستانی مشخصی بوده، نشان داده یا توضیح داده نشده است. دربارهٔ تصویری‌شدنِ فیلم هم برخی جوایز احتمالی را مبالغه‌آمیز می‌دانم؛ بسیاری از جلوه‌های بصری با تِیِ رنگِ قهوه‌ای-کثیف پنهان شده‌اند و این ترفند اغلب کار نمی‌کند. حکم نهایی: توصیه‌ نمی‌کنم؛ حیفِ حدود دو ساعت از عمرم که صرف دیدن آن شد. آغاز فیلم تاریک و توضیحی است و خشونت آن واقعاً چشم‌گیر است. نمایشِ شخصیتِ اصلیِ داستان به‌طرزی زیبا و گیرایی انجام شده و روایت برایم سرگرم‌کننده بود. تصویرسازی‌ها هم‌بامعنا و گه‌گاه شوخ‌طورانه‌اند؛ در عین حال رفتارهایی خیانت‌آمیز جریان دارد که امیدوارم در ادامه با داستان مرتبط شود. فیلم‌برداری چنان است که گویی شاهد خلق یک اثر هنریِ زنده‌ایم و نگاه کردن از آن سخت است. رک‌گوییِ دیالوگ‌ها درواقع شوخ و تازه بود و خنده‌آور به‌قدرِ کافی سرگرم‌کننده است. داستانی زیبا و هنرمندانه از عشق و خواسته‌ها، شور و تنهایی ابدی روایت می‌شود؛ هم حس می‌کنی و هم از نظر بصری لذت می‌بری.