فیلم A Man for All Seasons 1966

عذاب ایستادگی اخلاقی فیلم را فرد زینِمان کارگردانی کرده و رابرت بولت فیلمنامهٔ آن را از روی نمایشنامهٔ خودش اقتباس کرده است. در این فیلم پل اسکوفیلد، وندی هیلر، لئو مک‌کرن، رابرت شاو، اورسن ولز، سوزاناه یورک، نایجل داونپورت و جان هرت بازی می‌کنند. موسیقی از ژرژ دلرو و فیلم‌برداری از تد مور است. داستان پیرامون سر توماس مور (با بازی اسکوفیلد) است، مردی که از...

عذاب ایستادگی اخلاقی فیلم را فرد زینِمان کارگردانی کرده و رابرت بولت فیلمنامهٔ آن را از روی نمایشنامهٔ خودش اقتباس کرده است. در این فیلم پل اسکوفیلد، وندی هیلر، لئو مک‌کرن، رابرت شاو، اورسن ولز، سوزاناه یورک، نایجل داونپورت و جان هرت بازی می‌کنند. موسیقی از ژرژ دلرو و فیلم‌برداری از تد مور است. داستان پیرامون سر توماس مور (با بازی اسکوفیلد) است، مردی که از تسلیم‌شدن در برابر کارزارهای پرقدرت شاه هنری هشتم (رابرت شاو) سر باز می‌زند. این فیلم بیش از هر چیز «فیلم بازیگران» است؛ از نظر ادبیات سینمایی، طراحی لباس و قاب‌بندی تصویری در سطح بالایی قرار دارد. پس اگر دنبال حماسهٔ تاریخی پر از زد و خورد و اکشن هستید، این فیلم برای شما نیست. داستان بر عذاب جانکاه توماس مور تکیه دارد؛ مردی که میان وفاداری به شاه و پایبندی به وجدان و اعتقادات دینی‌اش دچار تردید است و نگران است که روحش به خاطر سازش با قدرت دینی یا سیاسی محکوم شود. توطئه‌های سیاسی و مذهبی سراسر فیلم را زنده و تپنده نگه می‌دارند و این فضاسازی به‌واسطهٔ بازیگران بزرگ به‌شکلی چشمگیر محقق شده است (اسکوفیلد همان‌قدر بزرگ است که از او شنیده‌اید). ستایش زیادی باید به زینِمان تعلق گیرد؛ او که از شایستگان دریافت یکی از شش جایزهٔ اسکار فیلم است، اجازه نمی‌دهد بازیگران از حد بگذرند یا به سمت بازی‌های اغراق‌آمیز سوق پیدا کنند؛ او آن‌ها را در کنترل نگه می‌دارد و در عوض بازی‌هایی جذاب و جذابیت‌آور از آن‌ها می‌گیرد که یک حماسهٔ تاریخی عمیق و تأمل‌برانگیز می‌آفرینند. اما بیش از همه، در پس همهٔ شکوه و جلوهٔ درباری، هوش در فیلمنامه است که بیشتر از هر چیز می‌درخشد. دیالوگ‌ها در این سناریوی تیز و سنجیده هر آنچه را در صحنه می‌گذرد زیر سایهٔ شک و تردید می‌برند؛ مذهب و سیاست هر دو موضوعی پرتنش و چالش‌برانگیزند. پل اسکوفیلد در نقش لرد صدراعظم انگلستان بی‌نهایت درخشان است؛ مردی که در نهایت میان وفاداری به پادشاه و وجدان خویش معلق می‌ماند. هرچه شاه هنری بیشتر مجذوب آن بولین می‌شود، بر پذیرش مطلق تسلط خود بر کلیسا از سوی همهٔ تابعان اصرار می‌ورزد. بیشتر افراد از بیم جان و اموالشان تسلیم می‌شوند، اما سر توماس مور نمی‌تواند چنین کند. شاه که زمانی از مشورت‌های صادقانهٔ دوستش بهره می‌برد، در ابتدا می‌پذیرد که او بازنشسته شود، اما اندکی بعد دشمنان مور از هر وسیله‌ای برای زمینی‌کردنش بهره می‌گیرند. وندی هیلر همسر استوار و رنج‌کشیدهٔ مور را با حساسیت نمایش می‌دهد؛ همسرانی که می‌کوشند شوهر را از گیوتین نجات دهند اما از وسعت احساس وظیفه و حقِ مور به‌خوبی آگاه‌اند. لئو مک‌کرن نیز به‌عنوان جانشین مکار او، توماس کرامول، قابل توجه است و اورسن ولز در نقش کاردینال وولزی یک بازی کوتاه اما به‌یادماندنی دارد. رابرت بولت اقتباس صحنه‌ای‌اش را بدون از دست دادن احساسات اصیل اثر اصلی — ترس، صداقت، تمامیت و قدرت — به فیلم منتقل کرده است، و این باعث شده که فیلم به‌عنوان اثری تأمل‌برانگیز از فرد زینِمان بماند. فیلم‌سازی درجهٔ یک. 8/10