فیلم Mirage 1965

سراب؛ هزارتوی خیال‌های ذهنی «سراب» به کارگردانی ادوارد دمیتریک و اقتباسِ پیتر استون از رمانی به قلم هاوارد فست ساخته شده است. در این فیلم گرگوری پک، دایان بِیکر، والتر متیو، کوین مک‌کارتی، لیف اریکسون و جرج کندی به ایفای نقش می‌پردازند. موسیقی اثر از کوئینسی جونز و فیلم‌برداری از جوزف مک‌دانلد است. دیوید استیلوِل (پک) درمی‌یابد که دچار فراموشیِ ناخودآگاه شده و وقایعِ دو سال گذشته...

سراب؛ هزارتوی خیال‌های ذهنی «سراب» به کارگردانی ادوارد دمیتریک و اقتباسِ پیتر استون از رمانی به قلم هاوارد فست ساخته شده است. در این فیلم گرگوری پک، دایان بِیکر، والتر متیو، کوین مک‌کارتی، لیف اریکسون و جرج کندی به ایفای نقش می‌پردازند. موسیقی اثر از کوئینسی جونز و فیلم‌برداری از جوزف مک‌دانلد است. دیوید استیلوِل (پک) درمی‌یابد که دچار فراموشیِ ناخودآگاه شده و وقایعِ دو سال گذشته را به‌کلی از یاد برده است. این وضع نادر است، اما او باید کشف کند چه اتفاقی افتاده؛ ممکن است معشوقه‌ای داشته باشد، افراد مشکوکی در تعقیب او هستند و شاید حتی مرتکب قتلی شده باشد؟ بیست سال پس از حضور در تریلر روان‌شناختیِ پیچیده و پرپیچ‌وخم «افسون‌شده»ِ آلفرد هیچکاک، گرگوری پک بار دیگر در نقشی مشابه ظاهر می‌شود و تا حدی موفق است. فیلم تا حدی مصنوعی به نظر می‌رسد و شخصیت‌های نامأنوسی وجود دارند که نقششان در قصه گنگ است — واقعاً چرا دایان بیکر اینجا حضور دارد؟ پایان ضعیفِ فیلم نتوانسته تعلیق و معمایی را که دمیتریک قبلاً خوب طرح‌ریزی کرده بود، پاسخ‌گو باشد. از نکات مثبت می‌توان به عکاسی سیاه‌وسفید سایه‌دارِ مک‌دانلد اشاره کرد که به فیلم ضریبِ بصری می‌بخشد، و استفاده از لوکیشن‌های واقعیِ نیویورک به جدیت و اصالت اثر کمک می‌کند. والتر متیو با ورودش نقش را از پک می‌رباید و جرج کندی و کوین مک‌کارتی نیز به‌خوبی در نقشِ آدم‌های زورگو و مشکوک ظاهر می‌شوند. فیلم برای طرفدارانِ پک یا دمیتریک یا برای عاشقانِ تریلرهای سیاسی/معمایی اثرِ ضروری‌ای نیست، اما نکات کافی‌ای دارد که آن را بالاتر از متوسط نگه دارد و بازی متیو به‌تنهایی ارزش تماشا را فراهم می‌کند. 6/10 دمیتریک در این تریلر موفق سعی کرده از سبکِ آلفرد هیچکاک بهره ببرد. داستان دربارهٔ استیلوِل (گرگوری پک) است؛ حسابداری نسبتاً آرام که ناگهان درمی‌یابد در فهرستِ افرادی است که تهدید به مرگ شده‌اند—چراییِ این ماجرا برای او و برای ما نامعلوم است—اما خوشبختانه او به اندازهٔ کافی غریزه بقا دارد که از نخستین تلاش‌ها برای کشتنِ او جان سالم به در برده و به کارآگاه خصوصی زرنگِ «کاسِل» (والتر متیو) می‌رسد تا با هم داستانی بسیار بعید را کنار هم بچینند. هیچ چیزی برای او معنا ندارد—او هیچ چیزی را به یاد نمی‌آورد؛ دفتر قدیمی‌اش دیگر نیست و خاطراتش نیز رفته‌اند. مردم دربارهٔ اشخاصی با او صحبت می‌کنند که او هیچ شناختی از آن‌ها ندارد. آیا همهٔ این‌ها ربطی به مرگ اخیر رئیسِ مؤسسهٔ خیریه، «کلوین»، دارد؟ او می‌داند شغلش چیست اما نمی‌داند آن شغل دقیقاً شامل چه چیزی است (شاید سیاستمدار باشد؟). به‌تدریج و با سختی، او باید از دستِ کسانی که در تعقیبش‌اند فرار کند و در عین حال قطعات پازلِ زندگی‌اش را کنار هم بگذارد. پک در اینجا در بهترین فرم خود است و نقشِ مردی که از هر نوع اطمینان روانی تهی است را باورپذیر اجرا می‌کند؛ او نمی‌داند کیست، نمی‌داند به چه کسی اعتماد کند و چرا همهٔ این اتفاقات در حال رخ دادن است. سرخوردگی او ملموس است و ما به‌تدریج و محکم با وضعیتش همراه می‌شویم. پایان فیلم کمی ناامیدکننده است و تا حدی به‌نظر می‌رسد به آغوشِ قدرت‌های سازمانی برمی‌گردد، اما در مجموع تماشای آن جذاب است، فرصتی زودهنگام به جرج کندی می‌دهد و به دایان بیکر نیز مجال کوتاهی برای درخشش می‌بخشد.