فیلم WarGames 1983

می‌خوای بازی «جنگ هسته‌ای جهانی» رو انجام بدی؟ بازبینی دوباره این اثر اوایل دههٔ ۸۰ با آگاهی از تحولات عظیمی که بعداً در دنیای رایانه رخ داد، جذاب بود. از منظر تجهیزات و بازی‌ها و کامپیوترهای امروز، فیلم شاید تا حدی قیاق‌به‌نظر برسد چون ابزارها امروزی و ساده به نظر می‌آیند، اما اگر نوستالژی را کنار بگذاریم، همچنان هم هم اثری تأثیرگذار است و هم یک...

می‌خوای بازی «جنگ هسته‌ای جهانی» رو انجام بدی؟ بازبینی دوباره این اثر اوایل دههٔ ۸۰ با آگاهی از تحولات عظیمی که بعداً در دنیای رایانه رخ داد، جذاب بود. از منظر تجهیزات و بازی‌ها و کامپیوترهای امروز، فیلم شاید تا حدی قیاق‌به‌نظر برسد چون ابزارها امروزی و ساده به نظر می‌آیند، اما اگر نوستالژی را کنار بگذاریم، همچنان هم هم اثری تأثیرگذار است و هم یک تریلر حسابی. متیو برودریک در نقش دیوید لایتمن، نوجوانی گیمر و نابغهٔ کامپیوتر است که می‌تواند نمراتش را دستکاری کند و به سیستم‌هایی نفوذ کند که نباید دسترسی داشته باشد. در یکی از جلسات هک، به کامپیوتری به‌نام «جاشوا» نفوذ می‌کند و وارد بازی «جنگ هسته‌ای جهانی» می‌شود؛ بی‌خیالانه نقش اتحاد جماهیر شوروی را انتخاب و حملهٔ هسته‌ای به آمریکا را شبیه‌سازی می‌کند. مشکل این است که بازی واقعی است و چرخ‌های وقوع جنگ جهانی سوم در حرکت می‌افتند. به یاد داشتن زمان ساخت فیلم مهم است—دورانی که سایهٔ نگران‌کنندهٔ جنگ سرد بر همه چیز سنگینی می‌کرد و تهدید جنگ هسته‌ای ملموس‌تر از یک هشدار شنیده‌شده بود. در روزگار کنونی که کامپیوترها بخش بزرگی از زندگی ما را کنترل می‌کنند، فیلم نه تنها هشداری دربارهٔ دست‌کاری فناوری است، بلکه طعنه‌ای نرم به سیستم‌های دفاعی و کسانی است که به آن‌ها اعتماد می‌کنیم. فیلم در عین حال نسخه‌ای قابل‌دسترس و تا حدی «آسان‌شده» از 2001: A Space Odyssey برای دههٔ ۸۰ است؛ تأثیرگذار است و تنها مشکلش یک رشتهٔ داستانی عاشقانهٔ کم‌اهمیت با الی شیدی و ابزارهای از مد افتاده است. پایان‌بندی عالی است؛ تنش به‌خوبی بالا می‌رود و ما با اضطراب مشغول دیدن یک بازی دوز می‌شویم—ساده به‌نظر می‌آید، اما ساده نیست. سرگرمی‌ای صادق، هوشمندانه و خوش‌ساخت. امتیاز: 7.5/10 الی شیدی—بعد از آنچه بر او رفت؟ وقتی بچه بودم، الی شیدی یکی از معدود ستاره‌هایی بود که واقعاً می‌توانستم اسمش را بگویم، اما بعد کم‌کم ناپدید شد و فقط چند حضور به‌یادماندنی مثل در سریال Psych داشت. تأسف‌آور است. به هرحال، نامزدم از نسل هزاره است و من سعی کردم او و دوستانش را با فیلم‌های کلاسیک آشنا کنم؛ این فیلم برای آن‌ها شکست بود. آن‌ها تا آخر نشستند اما بیشتر برای مسخره‌کردن فناوری‌های قدیمی—که برایشان صرفاً «کهنه» به نظر می‌رسد—تماشا کردند. با این حال، فیلم در کنگره هم سروصدا به‌پا کرد؛ تنها اثر دیگری که به یاد دارم چنین تأثیری داشت فیلم JFK بود که قوانین را بازنویسی کرد. ضمن اینکه فیلم در لحظاتش بسیار سرگرم‌کننده است، هرچند متیو برودریک در نقش یک نوجوان هکرمحور کمی نرم‌خو به نظر می‌آید؛ اما این موضوع به بازی او لطمه‌ای نمی‌زند—در نقش یک نوجوان عملکرد نسبتاً خوبی دارد. خلاصهٔ داستان و پیام فیلم دیوید (متیو برودریک)، نابغهٔ جوان کامپیوتر، وقتی جلوی دوست‌دخترش جنیفر (الی شیدی) نمایش می‌دهد که چطور می‌تواند نمرات او را بهتر کند و یک سفر درجه‌یک به پاریس رزرو کند، به‌طور غیرعمد شماره‌ای را می‌گیرد که می‌خواهد «بازی کند»—بازی جنگ هسته‌ای! روز بعد خبرهایی دربارهٔ بسیج توان دفاعی آمریکا منتشر می‌شود و دوباره تلفن او زنگ می‌خورد؛ کامپیوتر می‌خواهد بازی کند و او اندکی وحشت‌زده است. وقتی اف‌بی‌آی وارد می‌شود، او خود را در یک مرکز فوق‌سری می‌یابد و باید به دانشمند «مک‌کیتریک» توضیح دهد که چگونه سهوی وارد سیستمی شده که به‌نظر می‌رسد می‌خواهد جنگ جهانی سوم را آغاز کند و هیچ‌کس راهی برای متوقف‌کردن آن ندارد. آیا او می‌تواند قبل از اینکه ژنرال بریگر (بری کوربین) به DEFCON 1 برود و جهان را نابود کند، راه‌حلی بیابد؟ فیلم یک سرگرمی علمی‌تخیلی محکم و خوش‌ساخت است با اجرای خوب برودریک، شیدی و کوربین، و درعین‌حال یادآوری قدرتمندی است—همان‌طور که در The Forbin Project (1970) هم دیده‌ایم—که خودکارسازی دفاع و واگذاری فکر کردن به کامپیوترها خالی از خطر نیست. منطق برای ماشین نهایتِ تفکر دو‌بعدی است؛ برای قضاوت‌های ظریف‌تر و متعادل‌تر، باور کنید یا نه، گاهی به حضور یک انسان—حتی یک پسر نوجوان پرهیجان همراه با کمی عقل سلیم—نیاز است.