فیلم Kundun 1997

اگر کسی هنوز در مهارت بی‌چون‌وچرای فیلم‌بردار راجر دکینز شک داشته باشد، کافی است این روایت استادانه از جوانی چهاردهمین دالایی لاما را ببیند. فیلم در کوه‌های اطلس مراکش فیلم‌برداری شده و مارتین اسکورسیزی با نثری پرزرق‌وبرق، رنگی و برانگیزانندهٔ فکر، فرضیه‌ای را مطرح می‌کند درباره اینکه چگونه پس از چهار سال جست‌وجو این پسر خردسال به‌عنوان رهبر معنوی مورد تکریم مردمی از کشاورزان و...

اگر کسی هنوز در مهارت بی‌چون‌وچرای فیلم‌بردار راجر دکینز شک داشته باشد، کافی است این روایت استادانه از جوانی چهاردهمین دالایی لاما را ببیند. فیلم در کوه‌های اطلس مراکش فیلم‌برداری شده و مارتین اسکورسیزی با نثری پرزرق‌وبرق، رنگی و برانگیزانندهٔ فکر، فرضیه‌ای را مطرح می‌کند درباره اینکه چگونه پس از چهار سال جست‌وجو این پسر خردسال به‌عنوان رهبر معنوی مورد تکریم مردمی از کشاورزان و راهبان در دل هیمالیا انتخاب شد. پسرک تنها دو سال داشت، اما برای مردمی که گویی زمان برایشان تا حد زیادی ایستاده بود، نگرانی از طمع همسایه‌ای که چشم به سرزمینشان دارد وجود داشت. با بزرگ‌تر شدن پسر، آن تهدیدها جنبهٔ عملی‌تری به خود می‌گیرند و در پایان، مرد ناچار می‌شود سفر پرخطری را به سوی امنیت در هند آغاز کند. بازیگران در نقش‌هایشان بی‌نقص‌اند — سه نسخهٔ شخصیت اصلی بی‌کم‌وکاست و پیوسته درهم می‌آمیزند، چون او باید روی لبهٔ تیز سیاست قدم بردارد و به درک سیاسی لازم برای مواجهه با مائو تسه‌تونگ، که هم فریبنده و هم بی‌رحم است (با بازی رابرت لین)، دست یابد. موسیقی متنِ فیلیپ گلس نیز بسیار خوب است؛ آرایش‌های ارکستری بزرگ و درعین‌حال صمیمی‌اش با لباس‌های رنگارنگ و تنشِ افزایندهٔ فضای سیاسی هماهنگی زیبایی دارد. فیلم هرچند ریتمی کند دارد، اما این فرضیه را به‌طرزی ظریف ارائه می‌دهد؛ بیشتر پیشنهاد می‌دهد تا بر تاریخ تحمیل کند و این فیلم را شایستهٔ تماشا و تأملِ بیش‌تر می‌سازد. بی‌شک پیام‌هایی در دل اثر وجود دارد — و چند پیام هم هست — اما این پیام‌ها برای آن‌اند که خودمان درباره‌شان بیندیشیم؛ اسکورسیزی به ما نمی‌گوید چه فکر کنیم، بلکه ما را به تأمل دعوت می‌کند. راجر دکینز برای این فیلم نامزدِ اسکار شد؛ برای درک کاملِ توانایی او دیدن فیلم روی پردهٔ بزرگ توصیه می‌شود. در هر صورت، دیدنِ این فیلم ارزش دارد و غذای فکری فراوانی فراهم می‌آورد.