فیلم The Masque of the Red Death 1964

جسور، بی‌باک، زننده. از منظر بصری جذاب و در روایتش گیج‌کننده، «ماسک مرگ سرخ» فیلمی است که سلیقهٔ ویژه‌ای می‌طلبد. راجر کورمن کارگردانی کرده و وینسنت پرایس در نقش شاهزادهٔ شیطانی پروسپرو بازی می‌کند؛ مردی که در حالی بر رعیت‌های گرفتار طاعون حکومت می‌کند، در قصرش به خوش‌گذرانی مشغول است. فیلمنامهٔ چارلز بومون و ر. رایت کمپبل بر پایهٔ داستان کوتاه ادگار آلن پو نوشته شده...

جسور، بی‌باک، زننده. از منظر بصری جذاب و در روایتش گیج‌کننده، «ماسک مرگ سرخ» فیلمی است که سلیقهٔ ویژه‌ای می‌طلبد. راجر کورمن کارگردانی کرده و وینسنت پرایس در نقش شاهزادهٔ شیطانی پروسپرو بازی می‌کند؛ مردی که در حالی بر رعیت‌های گرفتار طاعون حکومت می‌کند، در قصرش به خوش‌گذرانی مشغول است. فیلمنامهٔ چارلز بومون و ر. رایت کمپبل بر پایهٔ داستان کوتاه ادگار آلن پو نوشته شده و بخشی از فیلم نیز قوس روایی‌ای از داستان دیگری از پو با عنوان «هاپ-فرگ» را دربر دارد. این هفتمینِ هشت اقتباس کورمن از آثار پو است. فیلم شوم اما زیباست (عکاسی نیکولاس روگ درخشان است) و میان مخاطبان ایجاد دوگانگی کرده است. کورمن به‌جای نشان‌دادن صحنه‌های خونین، سراغ بازی با جادوی سیاه و دیابولیسم رفته و از این جهت شاید جاه‌طلبانه‌ترینِ اقتباس‌های او از آثار ادبی پو باشد. بازی درخشان پرایس که با لذت سنگینیِ شقاوت را در پروسپرو می‌ریزد، به فیلم قوت می‌بخشد و ورودی هوشمندانهٔ بومون به فیلمنامه نیز بسیار مثمرثمر است. این، به‌طرزی عجیب، نوعی وحشتِ فکری است که دربارهٔ بی‌تفاوتیِ مرگ و این‌که قساوت صرفاً یک سبک زندگی است، تأمل می‌کند. موضوعاتی چون خدا، شیطان و نبرد ایمان تا پایان جذاب و ماندگارِ روایت با زبانی زننده مطرح می‌شوند. معرفی فیلم دشوار است و قطعاً فیلمی نیست که بخواهید بارها ببینید (من در سی سال تنها دو بار تماشایش کرده‌ام)، اما یک چیز مسلم است: این فیلم با بسیاری از فیلم‌های وحشت دههٔ شصت متفاوت است. همچنین یکی از بهترین اجرای پرایس به‌شمار می‌آید؛ اغراق و پمپی که در بعضی نقش‌های وحشت او دیده می‌شد این‌جا کمرنگ شده و جای آن را تهدیدی خالص و وجودی گرفته است—یک معامله‌گر شیطانی که ابزارش را برای نمایش میل سادیستی‌اش به کار می‌گیرد. پس از دیدن فیلم ممکن است احساس کنید قارچ عجیبی خورده‌اید یا یک لیوان شراب زیاد نوشیده‌اید؛ اما به‌سختی «ماسک مرگ سرخ» را فراموش خواهید کرد. امتیاز: 7/10 قلعه‌ها، رعیت‌ها، شاهزادگان شیطانی، طاعون، مرگ و وینسنت پرایس به‌نظر می‌رسد داستان در اواخر قرون وسطی (احتمالاً در بریتانیا) رخ می‌دهد؛ شاهزادهٔ متکبر پروسپرو به‌طرزی مستبدانه حکومت می‌کند و دهقانان را با ترس تحت فشار می‌گذارد، در حالی که خود و دیگر «اشراف» در قصرش در خلال طاعونِ مرگ سرخ به خوش‌گذرانی می‌پردازند. هیزل کورت نقش زن مکار و با‌تجربهٔ قصر را بازی می‌کند و جِین آشر نقش معشوقهٔ جدیدِ پروسپرو، دختری پرهیزگار و باکره، را ایفا می‌کند. «ماسک مرگ سرخ» (1964) به تهیه‌کنندگی و کارگردانی راجر کورمن برای شرکت American International، وحشتی گوتیک بر پایهٔ داستان پو از 1842 است. حال‌وهوای گوتیک خوبی دارد (شباهت به وحشت‌های استودیوی همر در آن دوره) و زیرمتنی سنگین، اما من داستان را نسبتا کُند و کم‌تحرک یافتم. نسخهٔ قبلی کورمن، «The Terror» (که سال قبل ساخته شده و هزینهٔ تولیدش کمتر بود)، برای من جذاب‌تر است. صحنه‌آرایی و لباس‌ها رنگی و چشمگیرند، اما گاهی مصنوعی به نظر می‌رسند. آثار دیگری مانند «Conqueror Worm» (یا «Witchfinder General»، 1968) حس اصالت بیشتری دارند و «Cry of the Banshee» (1970) موضوعات مشابهی را بازمی‌گوید و در سطحی برابر قرار می‌گیرد. نمایش آشکار شیطان‌پرستی شاید برای فیلمی که در 1963 فیلم‌برداری شده تعجب‌برانگیز باشد، اما فیلم‌های هم‌عصر مشابهی نیز به این موضوع پرداخته‌اند. در جریان تولید، جین آشر که در آن زمان دوست‌دختر پل مک‌کارتنی بود، مک‌کارتنی را برای ناهار به سرصحنه آورد و او با کورمن دیدار کرد؛ کورمن آن‌زمان مک‌کارتنی را نمی‌شناخت. همان شب اجرای مهم بیتلز در لندن برگزار شد و روز بعد کورمن با تحسین روزنامه‌ای نسبت به بیتلز مواجه شد؛ گویی آغازی برای بیتل‌مانیا بود. فیلم ظاهراً در قرون وسطا، شاید حوالی سدهٔ 1300 میلادی زمان شیوع مرگ سیاه رخ می‌دهد، اما در داستان پو هیچ الزام زمانی دقیق وجود ندارد؛ «مرگ سرخ» طاعونی خیالی است و روایت می‌تواند در هر دوره‌ای اتفاق بیفتد، حتی در آینده. مدت فیلم 1 ساعت و 29 دقیقه است و بخش‌هایی از آن در دکورهای باقیمانده از فیلم «Becket» (1964) در استودیوهای Associated British Elstree در هرتفوردشایر، انگلستان، فیلم‌برداری شد. نمره: B-/C+ 61/100 پروسپرو (با بازی شریرانه و قابل‌توجه وینسنت پرایس) برای نخبگان در قصرش پناهگاهی فراهم می‌کند و در فساد و ولنگاری غرق می‌شود، در حالی که منطقهٔ اطراف گرفتار مرگ سرخ می‌شود. فیلم بسیار بهتر از آنچه انتظار داشتم بود و مرا ترغیب کرد تا سایر اقتباس‌های راجر کورمن از آثار ادگار آلن پو را تماشا کنم. کارگردانی خوب، تصویربرداری زیبا با رنگ‌های اشباع‌شده، صحنه‌آرایی‌های بدیع و بازی جدی همهٔ بازیگران، «ماسک مرگ سرخ» را به شگفتی لذت‌بخشی تبدیل کرده است.