فیلم Orca 1977

به پای «آرواره‌ها» نمی‌رسد، ولی تراژدی دریایی تأثیرگذار و در مواردی باشکوه است. فیلم «اورکا» در سال ۱۹۷۷ به کارگردانی مایکل اندرسون روی پرده آمد و ریچارد هریس در آن نقش یک ماهیگیر نیوفانلندی را بازی می‌کند که می‌خواهد با گرفتن یک نهنگ قاتل برای یک پارک دریایی پول زیادی به‌دست آورد. متأسفانه کار را بد انجام می‌دهد و همین باعث خشم انتقامی نهنگ پدر می‌شود. دو...

به پای «آرواره‌ها» نمی‌رسد، ولی تراژدی دریایی تأثیرگذار و در مواردی باشکوه است. فیلم «اورکا» در سال ۱۹۷۷ به کارگردانی مایکل اندرسون روی پرده آمد و ریچارد هریس در آن نقش یک ماهیگیر نیوفانلندی را بازی می‌کند که می‌خواهد با گرفتن یک نهنگ قاتل برای یک پارک دریایی پول زیادی به‌دست آورد. متأسفانه کار را بد انجام می‌دهد و همین باعث خشم انتقامی نهنگ پدر می‌شود. دو سال پس از موفقیت تجاری «آرواره‌ها» ساخته شد و از این نظر تا حدی تقلیدی به نظر می‌رسد، اما در قصه و لحن آنقدر متفاوت است که نمی‌توان آن را تقلید ارزان دانست، هرچند شباهت‌های مشخصی هست: بخش پایانی فیلم دربارهٔ اعزام خدمه قایق به دریا برای مقابله با ضدقهرمان دریایی است؛ و صحنه‌ای هست که فردی از سکویی شیب‌دار سر می‌خورد و به سوی موجود دریایی می‌لغزد. به هر حال «اورکا» شاید از نظر فنی به پای «آرواره‌ها» نرسد اما جذابیت‌های خاص خود را دارد. داستان فیلم یک تراژدی دریایی است و لحنش کاملاً جدی است؛ شوخ‌طبعی‌ای در آن دیده نمی‌شود، برخلاف فیلم «پیرانا» (۱۹۷۸). طرح ملودراماتیک اساساً «موبی دیک»ِ ملویل را معکوس می‌کند؛ جایی که نهنگ نقش آگاهِ تلخ‌آیینِ آهب را بر عهده دارد. موسیقی انیو موریکونه (مانند «خوب، بد، زشت») هم‌زمان زیبا، تأثیرگذار و ماندگار است. انتخاب بازیگران نیز بسیار خوب است: هریس به‌عنوان دریانورد سالخورده بی‌نقص است، چارلوت رمپلینگ در نقش زیست‌شناس پستانداران دریایی هوشمند و تیزبین ظاهر شده، ویل سمپسون («پرواز بر فراز آشیانهٔ فاخته») نقش خردمندی هندی‌تبار را دارد که کلیشه‌ای اما کارآمد است، و بو درک همان‌طور که انتظار می‌رود حضورش محسوس است. لوکیشن‌های نیوفانلند بسیار چشم‌نوازند و با مدت زمانی حدود یک ساعت و نیم فیلم کوتاه و جمع‌وجوری است؛ پرکننده‌های اضافه زیادی ندارد. با این حال ممکن است کسانی که به دنبال ریتم بسیار تند هستند، گاهی از کندی ضرباهنگ گلایه کنند. چند صحنهٔ قابل توجه به ذهن می‌آید: سکانس ناراحت‌کننده‌ای که در آن هم‌نهنگِ اورکا در حالی که روی کشتی آویزان است سقط جنین می‌کند؛ و صحنه‌ای که اورکا در شب خرابی گسترده‌ای در روستا به بار می‌آورد و نولان (هریس) به ویرانی خیره می‌شود در حالی که نهنگ از آب بیرون می‌پرد و با هیجان در آب فرو می‌رود. در پایان تأکید می‌کنم «اورکا» فیلم درجهٔ بیِ مبتنی بر وحشی شدن یک موجود نیست؛ این یک تراژدی جدی و تأثیرگذار است. مدت زمان فیلم: ۹۲ دقیقه. نویسندگان: لوسیانو وینچنتزونی، سرجیو دوناتی و رابرت تاون؛ بر اساس رمانی از آرتور هرزوگ. نمره: B+