فیلم Battle of Britain 1969

فیلم «نبرد بریتانیا» برای کسانی که می‌خواهند از تماشای اثری احساسی و غرورآفرین لذت ببرند، تجربه‌ای هیجان‌انگیز است. لازم نیست اینجا تاریخ‌نگاری شود؛ مانند بسیاری از فیلم‌های جنگی، این اثر نسخه‌ای نمایشی و سرُراست‌شده از وقایع تاریخی است—اگر دنبال تاریخ دقیق هستید به آثار تاریخ‌نگاران مراجعه کنید. اما اگر بخواهیم درباره خود فیلم صحبت کنیم: «نبرد بریتانیا» برای من علاقمندی آمیخته با دل‌مشغولی است. چند...

فیلم «نبرد بریتانیا» برای کسانی که می‌خواهند از تماشای اثری احساسی و غرورآفرین لذت ببرند، تجربه‌ای هیجان‌انگیز است. لازم نیست اینجا تاریخ‌نگاری شود؛ مانند بسیاری از فیلم‌های جنگی، این اثر نسخه‌ای نمایشی و سرُراست‌شده از وقایع تاریخی است—اگر دنبال تاریخ دقیق هستید به آثار تاریخ‌نگاران مراجعه کنید. اما اگر بخواهیم درباره خود فیلم صحبت کنیم: «نبرد بریتانیا» برای من علاقمندی آمیخته با دل‌مشغولی است. چند فیلم وجود دارد که واقعاً مرا تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و این یکی از آن‌هاست، هرچند که نقایص آشکاری هم دارد. نقطه قوت اصلی فیلم بازیگران برجسته‌ای هستند که کنار هم قرار گرفته‌اند تا داستان نیروی هوایی بریتانیا را در مقابله با لوفت‌وافه آلمان برای کنترل حریم هوایی بریتانیا روایت کنند؛ این تلاش در نهایت از تهاجم نازی‌ها به سواحل جنوبی جلوگیری می‌کند. فیلم همچنین به درستی به نقش دیگر کشورهای اروپایی و خدمه متفقین از لهستان، چکسلواکی، فرانسه و کشورهایی از امپراتوری بریتانیا اشاره و به آن‌ها احترام می‌گذارد. سکانس‌های هوایی لذتبخش‌اند و مشخص است بخش عمده‌ای از بودجه صرف این صحنه‌ها شده است. چه در نبردهای هوایی چه در صفوف دسته‌های هواپیما که در آسمان ظاهر می‌شوند، جلوه‌ها بسیار خوب‌اند و برخی نماهای دید از داخل کابین واقعاً هیجان‌برانگیزند. نبرد پایانی که با موسیقی تقریباً اپرایی همراه است، تصویربرداری ماهرانه‌ای دارد و تماشاگر را با خود همراه می‌کند؛ این بخش تاحدی بابت تحمل برخی صحنه‌های کندِ فیلم، پاداش می‌دهد. با این حال فیلم دراز و در بعضی مقاطع حوصله‌سربر می‌شود. نمایش خستگی و بی‌امادگی خلبانان واقع‌گرایانه است، اما گاهی مثل پرکننده‌هایی زمخت به نظر می‌رسد. خط داستانی عاشقانه حول شخصیت سوزانا یورک نه‌تنها بی‌فایده که گاه آزاردهنده است. موسیقی اثر هم گاهی خوب و گاهی ناموفق است؛ آثار ران گودوین (و هنری والتون در بخش‌هایی) در لحظاتی با اوج‌گیری هواپیماها صحنه‌ها را روشن می‌کنند، اما تغییر به حالتی اپرایی در نبرد نهایی، به‌نظر من به فیلم لطمه می‌زند و به نوعی گرایش به تجمل‌گرایی موزیکال پیدا می‌کند که با خشونت واقعیت جنگ همخوانی ندارد. داستان در سال 1940 می‌گذرد: ریخسمارشال هین ریس در یونیفورم آبی روشن خود می‌رسد تا لوفت‌وافه تصورناپذیرش را برای نابود کردن نیروی هوایی سلطنتی آماده کند؛ در آن سوی کانال، سر هیو داودینگ (با بازی لارنس الیویه) تلاش می‌کند با نیرویی که چهار برابر کمتر است، دفاع را سازمان‌دهی کند. فیلم به‌جای پیروی صرف از یک ترتیب تاریخی خشک، زندگی و عشق شخصیت‌های گوناگون—از دو طرف—را به کار می‌گیرد تا وحشت‌های جنگ، فشار بر روابط و قدرت دوستی و وفاداری را نشان دهد. چون ما از نتیجه آگاهیم، خطرِ داستانی کم است، اما ترکیب موسیقی ران گودوین و فیلم‌برداری هوایی برجسته فیلم را از اتهام تبدیل‌شدن به یک اثر صرفاً تبلیغاتی یا خودستایانه دور می‌کند. نهایتاً باید گفت شاید کسی این فیلم را یک شاهکار نخواند، اما فراتر از متوسط سرگرم‌کننده است و برایمن دست‌کم چند ساعت احساس غرور و تحسین به همراه دارد. یادمان باشد قهرمانان واقعی نبرد بریتانیا هرگز فراموش نشوند. امتیاز: 7/10