فیلم Solaris 1972

روان‌شناس نام‌آشنای «کریس کلوین» (دوناتاس بانیونیس) برای بررسی مرگ مرموز یکی از سه دانشمندی که روی سطح یک ماه دورافتاده کار می‌کردند، به یک ایستگاه فضایی فرستاده می‌شود. پس از رسیدن درمی‌یابد که از جمع بیش از هشتاد نفری خدمهٔ اولیه، حالا فقط دو نفر روی آن تأسیسات نیمه‌فرسوده باقی مانده‌اند: سناوت (یوری یاروت) و سارتوریوس (آناتولی سولونیتسین). استقبال آن‌ها، دست‌کم بگوییم، عجیب است و...

روان‌شناس نام‌آشنای «کریس کلوین» (دوناتاس بانیونیس) برای بررسی مرگ مرموز یکی از سه دانشمندی که روی سطح یک ماه دورافتاده کار می‌کردند، به یک ایستگاه فضایی فرستاده می‌شود. پس از رسیدن درمی‌یابد که از جمع بیش از هشتاد نفری خدمهٔ اولیه، حالا فقط دو نفر روی آن تأسیسات نیمه‌فرسوده باقی مانده‌اند: سناوت (یوری یاروت) و سارتوریوس (آناتولی سولونیتسین). استقبال آن‌ها، دست‌کم بگوییم، عجیب است و خیلی زود کلوین شروع به رؤیا دیدن می‌کند. رؤیاهایش واضح‌تر و واقعی‌تر می‌شود و همسر درگذشته‌اش، «خاری» (ناتالیا بوندارنچوک)، بارها در آن‌ها ظاهر می‌شود. آیا این‌ها تنها توهم‌اند یا چیز دیگری‌اند؟ ممکن است واقعی باشند؟ یا در واقع در یک واقعیتِ موازی وجود داشته باشند؟ آیا عاملِ این وضعیت چیزی در آب است؟ آندری تارکوفسکی دیالوگ را به‌خاطر می‌آوردگی کم به‌کار می‌گیرد و این معما را با مدیریتی محکم می‌گرداند. اطلاعات را قطره‌چکانی دریافت می‌کنیم — گاهی متناقض، گاهی فرضی — درست همان‌طور که کلوین آن‌ها را می‌گیرد، و ما هم در همان سردرگمی‌ای می‌مانیم که او در آن گرفتار است. موقعیتی تکرارشونده بارها و بارها تکرار می‌شود؛ اما او قادر نیست تصمیم بگیرد که می‌خواهد آن را بشکند، تغییر دهد یا حفظ کند، و همکارانش کمکی نمی‌توانند بکنند چون آن‌ها مدت‌هاست دچار همان علائم شده‌اند. راستش را بخواهید، گاهی پیشروی فیلم کند است. موسیقی نسبتاً خواب‌آور ادوارد آرتِمیف و گام کندِ روایت در ابتدا کمکی نمی‌کنند، اما وقتی با موقعیت کنار می‌آیید، فیلم نگاهی سنجیده به نحوهٔ عملکرد ذهن انسانی هنگام آزمون دارد و به‌خوبی نشان می‌دهد که آنچه بیرونِ فهم ماست بسیار بیشتر از آن چیزهایی است که می‌فهمیم. دیدنِ فیلم روی صفحهٔ بزرگ به آن کمک می‌کند تا وسعت تولید و مفهوم بهتر نمایان شود.