فیلم Babette’s Feast 1987

بر پایهٔ داستانی از کارن بلیکسِن، ضیافتِ بَبت داستانی دلگرم‌کننده دربارهٔ سخاوت در دانمارک قرن نوزدهم است. فیلم با معرفی مارتینه و فیلیپا، دو دختر کشیشی کاریزماتیک در روستایی کوچک در یوتلاند آغاز می‌شود؛ زنانی که به وظیفه و ایمان پدر پایبندند و پیشنهادهای ازدواج یک افسر دانمارکی و یک موسیقیدان فرانسوی را رد می‌کنند. سال‌ها بعد، آن موسیقیدان دختری پاریسی به نام بَبِت را...

بر پایهٔ داستانی از کارن بلیکسِن، ضیافتِ بَبت داستانی دلگرم‌کننده دربارهٔ سخاوت در دانمارک قرن نوزدهم است. فیلم با معرفی مارتینه و فیلیپا، دو دختر کشیشی کاریزماتیک در روستایی کوچک در یوتلاند آغاز می‌شود؛ زنانی که به وظیفه و ایمان پدر پایبندند و پیشنهادهای ازدواج یک افسر دانمارکی و یک موسیقیدان فرانسوی را رد می‌کنند. سال‌ها بعد، آن موسیقیدان دختری پاریسی به نام بَبِت را (پناه‌جویِ کم‌وبیش آشپز) به آن‌ها می‌سپارد. وقتی بَبِت برندهٔ قرعه‌کشی سالیانه می‌شود، تصمیم می‌گیرد برای آن‌ها و جماعتِ روستا ضیافتی ترتیب دهد — اما کسی انتظار فداکاری عمیقی را که به خرج می‌دهد ندارد. فیلم نمایی واقع‌گرایانه از زندگی خشن و یکنواختِ آن زمان در یوتلاند ارائه می‌دهد؛ نمایش جزییات غذا و چیدن سفره چنان وسوسه‌انگیز است که هر عاشق آشپزی را مشتاق کتاب‌های آشپزی فرانسوی می‌کند، و پایانِ اثر هرچند روی پرده کمی دست‌وپاگیر اجرا شده، باز هم لحظه‌ای دل‌گرم‌کننده و تأثیرگذار خلق می‌کند. از نظر بازیگری، استِفان آودران در نقش بَبِت برجسته‌ترین اجرا را دارد؛ بازیگران نقش‌های فیلیپا و مارتینه، در هر دو دورهٔ سنی، هم محکم و قابل‌قبول‌اند، اما بقیهٔ بازیگران طعمی یک‌دست و نسبتاً بی‌ابهام از خود به جا می‌گذارند — در مجموع فیلم تا حدی حولِ حضور آودران می‌چرخد. ضیافتِ فیلم به‌طرز استادانه‌ای به تم‌هایی چون دین و ارتباطات انسانی، تضاد میان دنیازدگی و زهد خشکِ مذهبی، تفاوت‌های طبقاتی و تفاوت میان تجربه و سادگی می‌پردازد؛ میزِ غذا جایی است که این اضداد با هم ملاقات و گاه التیام می‌یابند. فیلم لحنِ آرام و درونی‌ای شبیهِ آثار دیگری از همان دوره دارد و اگر مخاطبِ نمایش‌های تاریخی و پر از ظرایف باشید، چیزهای زیادی برای کشف دارد. با این حال در بخشِ پایانی گاهی پیام‌ها کمی روشن و پررنگ می‌شوند و فیلم در بعضی لحظات اندکی کشدار به نظر می‌رسد — در حالی که مدت فیلم حدود یک ساعت و چهل‌و‌دو دقیقه است، حس می‌شود دست‌کم بیست دقیقه قابل‌تراکم‌تر می‌شد. ضیافتِ بَبت فیلمی دربارهٔ مهربانی انسان‌دوستانه است: دربارهٔ زنی که در میان زندگیِ ایستا و محدود دو خواهرِ مذهبی وارد می‌شود و با نبوغ و سخاوتِ خود فضایی فراهم می‌آورد که نه‌تنها طعمِ غذاها را تغییر می‌دهد، بلکه تکه‌هایی از واقعیتِ پنهانِ جمع را نیز آشکار می‌سازد. نتیجهٔ کار نمایش ظریف و گیرا، با سه اجرای ساده اما دل‌نشین، و تأملی ملایم دربارهٔ نقش دین، جایگاه زنان و اهمیت غذا در گردآوری و زنده‌کردن آدم‌هاست. فیلم با ظرافت و شیکی ساخته شده و برای علاقه‌مندان به درام‌های دوره‌ای و آثاری که به رابطهٔ انسان‌ها از دریچهٔ غذا می‌نگرند، دیدنی و ارزشمند است.