فیلم Promising Young Woman 2020

«Promising Young Woman» تماشایی نامطبوع اما به بهترین شکل ممکن است. این فیلم در هر معنایی تحول‌آفرین است و این تعبیر را سرسری به کار نمی‌برم. یک تریلر درخشان (A+) که از ورود به موضوعات واقعی و ضروری برای مواجهه ابایی ندارد. فیلم نه تنها در داستان، بازی‌ها و جنبه‌های فنی موفق است، بلکه به‌عنوان یک نقد اجتماعی نیز درخشان عمل می‌کند و خواستار تغییر...

«Promising Young Woman» تماشایی نامطبوع اما به بهترین شکل ممکن است. این فیلم در هر معنایی تحول‌آفرین است و این تعبیر را سرسری به کار نمی‌برم. یک تریلر درخشان (A+) که از ورود به موضوعات واقعی و ضروری برای مواجهه ابایی ندارد. فیلم نه تنها در داستان، بازی‌ها و جنبه‌های فنی موفق است، بلکه به‌عنوان یک نقد اجتماعی نیز درخشان عمل می‌کند و خواستار تغییر است بی‌آنکه آن را صریحاً به زبان آورد. شاید برای هر مخاطبی خوشایند نباشد—فیلم طوری ساخته شده که جِرئت کند و اعصاب را به‌هم بریزد—اما این مسئله در برابر رفتارهای روزمره و آزارهایی که بسیاری از زنان در سراسر جهان متحمل می‌شوند ناچیز است. اگر از این وضع احساس ناراحتی می‌کنید، بایستید و صدایتان را به گوش برسانید. از سان‌دانس 2020، هر کسی «Promising Young Woman» را دیده بی‌وقفه درباره‌اش صحبت کرده است. از همان اول پیش‌بینی‌های اسکار تا جایگاه در فهرست‌های برتر، فیلم نخست امَرالد فنل بی‌تردید بیننده‌ها را تحت تأثیر قرار داد. من مثل همیشه از هرگونه اسپویل دوری کردم؛ پیش از شروع فیلم فقط می‌دانستم خط داستانی انتقامی دارد، اما نمی‌دانستم انگیزه قهرمان برای دنبال کردن این مسیر چه بوده و چه نوع انتقامی قرار است ببینم. بنابراین از آن خلاصه‌های ظاهراً بدون اسپویل که در وب‌سایت‌های معروف می‌بینند و خیلی از انگیزه‌ها و روایت را لو می‌دهند شگفت‌زده شدم؛ من چنین کاری نخواهم کرد، ولی اگر فیلم را ندیده‌اید مراقب این خلاصه‌ها باشید. برای هضم این فیلم به یک خواب خوب نیاز داشتم. فیلمنامه فنل پر از لحظات تأثیرگذار است که مرا درگیر کرد و باعث شد بین آنچه دوست داشتم و آنچه کمتر دلپسند بود تردید داشته باشم، بنابراین منتظر ماندم تا افکارم آرام شود و بعد این متن را نوشتم. خوشبختانه در اکثریت موارد نظر مثبتم را حفظ کردم، که بیش‌تر به نقش کَسی (با بازی کری مولیگان) مربوط می‌شود. مقایسه‌هایی با ورژن تازه آرتور فلک در «جوکر» شده که تا حدی قابل درک است، اما این دو شخصیت از زمین تا آسمان متفاوت‌اند: هر دو را واکنش جامعه به رفتارهای زننده‌ای برانگیخته اما مسیرهایی کاملاً متمایز را طی می‌کنند. نمونه‌ای خوب، نحوه نمایش خشونت در هر دو فیلم است. مخاطب در «Promising Young Woman» از توسعه متفاوت این موضوع شگفت‌زده خواهد شد، برخلاف قتل‌های صریح و روایی در یک فیلم کمیک‌بوکی. فیلم پیام قانع‌کننده و بیدارکننده‌ای درباره تصور جامعه از اتهامات تجاوز و توان برخی مردان برای فرار از پیامدها—تا حدودی به‌خاطر همکاری‌های ظاهراً «بی‌گناه» جامعه—منتقل می‌کند. از تکرار بهانه‌های مسخره مثل «او نباید آن‌قدر می‌ناول می‌کرد» یا «آن‌ها جوان و خام بودند» تا هزاران توجیه دیگر، این افکار عمیقاً در ذهنیت اجتماعی نفوذ کرده‌اند. انسان‌ها معمولاً یک موقعیت را بسته به هویت طرفین متفاوت قضاوت می‌کنند: مرد، زن، دگرجنس‌گرا، همجنس‌گرا، سفیدپوست، سیاه‌پوست، اعضای خانواده یا غریبه... فیلمنامه فوق‌العاده هوشمند فنل این ایده را به طرزی درخشان توسعه می‌دهد که همیشه جذاب می‌ماند. فقدان سکانس‌های توضیحی سطحی هر گفتگو را ارتقا می‌دهد و به آن‌ها اصالت و واقع‌نمایی می‌بخشد. هر اطلاعات درباره گذشته شخصی یا کشف‌های داستانی نه با هدف توضیح صرف برای تماشاگر، بلکه به‌عنوان پیشروی طبیعی داستان عرضه می‌شود. این شیوه روایت تا پایان فیلم به‌طرز مؤثری جالب است و در پرده سوم به اوج تأثیرگذاری می‌رسد. بدون افشای جزئیات، «Promising Young Woman» یکی از غیرقابل‌پیش‌بینی‌ترین فیلم‌هایی است که در چند سال اخیر دیده‌ام. هر بار که فکر می‌کردم سرِ داستان را فهمیده‌ام، با پیچشی ناگهانی مواجه شدم. کَسی یک قهرمان کاملاً توسعه‌یافته است که تاحدی مسیر سفر قهرمانی را طی می‌کند اما ویژگی‌هایی ندارد که معمولاً با چنین نقش‌هایی تداعی می‌شود. همان‌طور که گفتم، بیش از بیست‌وچهار ساعت طول کشید تا اقدام‌های شخصیت را تفسیر کنم و مشخص کنم کدامشان را قابل دفاع می‌دانم و کدام فراتر از مرز معقولیت‌اند. گرچه انگیزه‌های عاطفی کَسی قابل‌فهم و قوی‌اند، برخی از رفتارهای او نباید به‌عنوان الگویی که زنان باید انجام دهند برداشت شود. فنل در انتقال پیام‌هایش دقت زیادی دارد، اما ناپایداری لحن به این کار لطمه می‌زند. برای اجتناب از سوتفاهم: فیلم در نقاطی واقعاً خنده‌دار است، اما عبور از صحنه‌های سبک، طنزآمیز و حتی رمانتیک به لحظات دراماتیک و سنگین عاطفی همیشه بی‌نقص نیست. این و دقایق بسیار بحث‌برانگیز پایانی، مشکلات اصلی من هستند. می‌توانم جزئیات ریز مربوط به انتقامِ کَسی را نکوهش کنم، اما واقعاً آن‌ها آن‌قدر جزئی‌اند که نیازی به پرداختن ندارم. با این حال دوست داشتم یک صحنه ببینم که نقشه اولیه او طبق برنامه پیش نرود. از رنگ‌های روشن و چشم‌گیر تا بازخوانی‌های عجیب از ترانه‌های پاپ مشهور، قوس کَسی با طراحی تولید برجسته، تدوین ممتاز و موسیقی متن قابل‌توجه همراه است. هر جنبه فنی نقشی حیاتی بازی می‌کند، از طراحی لباس و گریم تا انتخاب بازیگرانی که اغلب نقش «پسرهای خوب» را بازی می‌کنند، تا به مخاطب هشدار دهد که آدم خطرناک همیشه ظاهری خطرناک ندارد. اما فنل و فیلمبردار بِنِجامین کراکون بهترین‌ها را برای پایان نگه داشته‌اند. یک پلان تکِ تقریباً دو و نیم دقیقه‌ای، خشن و به‌یادماندنی، هر تماشاگر را مات و مبهوت خواهد گذاشت؛ نمی‌توانم با کلمات بزرگی که بر دیدنم در دقایق باقیمانده گذاشت وصف کنم. فیلم از لحاظ تصویری زیباست؛ هر زاویه دوربین و هر طول شات هدفی دارد. فنل یکی از فنی‌ترین و تأثیرگذارترین آثار کارگردانی اول را ارائه داده که روایت جذاب و دید واضحش از ویژگی‌هایی است که امیدوارم هرگز از دست ندهد. او از پذیرفتن ریسکی عظیم دست نکشید و این شایان تقدیر است. در نهایت، کری مولیگان مهم‌ترین عنصر غیر فنی پروژه است. بازیگران کمی قادر به اجرای چنین نقشی‌اند؛ شاید او تنها کسی باشد که می‌توانست کَسی را آن‌طور که فنل می‌خواست ببرد. از حالت‌های چهره بامزه و طعنه‌های کوتاه تا سکانس‌های احساسی و ویرانگر، مولیگان تعهدی خیره‌کننده نشان می‌دهد؛ احتمالاً یکی از بهترین، اگر نه بهترین، اجراهای دوران حرفه‌ایش. اگر کسی این اجرا را کم‌اهمیت بداند، همان پلان دو و نیم دقیقه‌ای را به یاد بیاورد: او همه‌اش را انجام داده، و همین یکی از دلایل نامزدی‌های گسترده او خواهد بود. «Promising Young Woman» یکی از بهترین شروع‌های کارگردانی‌ای است که دیده‌ام. فنل داستانی غیرقابل‌پیش‌بینی و جذاب ارائه می‌دهد که ژانر انتقام (موارد تجاوز) را به شیوه‌ای زیرکانه زیر و رو می‌کند و با دقت به واکنش‌های جانب‌دار و همگانی جامعه در چنین موقعیت‌های حساسی می‌پردازد. با وجود ناهماهنگی‌های لحنی، روایت چشمگیر و جاذب فیلم کمتر کسی را بی‌تفاوت می‌گذارد، به‌ویژه در پرده سوم شوکه‌کننده. از انتخاب‌های عجیب موسیقی پاپ تا ظاهر رنگارنگ فیلم و از تدوین دقیق تا فیلم‌برداری قدرتمند، هر جنبه فنی در موفقیت اثر تأثیر دارد. کری مولیگان هم تهدیدآمیز و هم بامزه است و نقشِ بهترین دوران کاری‌اش را ارائه می‌دهد؛ شخصیتی کامل با انگیزه‌های عاطفی متقاعدکننده اما قوس خطرناکی که برای برخی مخاطبان ممکن است پیام اشتباهی مخابره کند. ده دقیقه پایانی... خودتان باید ببینید. شایسته جایگاهی در فهرست برترین‌های من. امتیاز: A- نمی‌دانم دقیقاً با این تریلر انتقامی چه کار باید کرد. گه‌گاه دست‌‌وپاگیر و شعارگونه است، اما کری مولیگان در نقش اصلی خوب است و بعضی صحنه‌ها واقعاً مؤثرند، هرچند یکی از پیچش‌ها را نسبتاً زود پیش‌بینی کردم. پایان واقعاً تاریک و دست‌کم غیرمنتظره بود. فکر نمی‌کنم فیلم آن‌قدرها سزاوار همه آن تحسین‌ها (یا حتی نامزدی بهترین فیلم) باشد، اما ارزش اجاره کردن را دارد. امتیاز: 3.5/5 یکی از بهترین فیلم‌های مستقل سال گذشته. کارگردان تازه‌کار، امَرالد فنل، بهترین فیلم انتقام‌جویانه زنانه را خلق کرده و این داستان تیز و بی‌رحمانه واقع‌گرایانه را نوشته است. کری مولیگان پیچیده‌ترین نقش دوران کاری‌اش را ایفا می‌کند. تماشا ضرورت دارد. نقطه‌ضعف برای من ساخت‌وسازِ اوجِ پایان بود. نمی‌دانم تقصیر به چه کسی برمی‌گردد، اما صحنه‌ای که نقش اصلی جلوی درخت می‌گرید، ناامیدی لازم برای ایجاد تنش مورد نیازِ فینال را منتقل نمی‌کند. فیلم در مواجهه با فرضیه مضحک «مست بودن یعنی دعوت به رابطه جنسی» مؤثر و بی‌رحمانه موفق است و بابتِ این مسأله قابل تحسین است، اما روایت قصه کمبودهایی دارد. در بازنگری، به نظرم پیوند بین دو دوست دوران کودکی آن‌طور که باید شکل نگرفت—به دلیل غیبت نینا—و این به ساخت تنش فینال کمک نکرد. برشی از گریه‌ی کَسی به نسخه‌ای کاملاً کنترل‌شده می‌پرد که در آن برنامه‌ای شکل نمی‌گیرد، خشم دیده نمی‌شود و شاید کافی دیوانه‌وار نباشد. با این حال این نقایص باعث نمی‌شود فیلم را کنار بگذارید، چون در همان نقاطی که موفق است، منحصربه‌فرد است. این فیلم چیزی است که باید در دبیرستان‌ها و احتمالاً دانشگاه‌ها نمایش داده شود، به‌جای روش‌های ناکارآمدی مثل آموزش خودداری یا نشان دادن کاندوم روی موز.