فیلم Mulan 2020

نقد اول: این بازسازی یکی از فیلم‌های مورد انتظار من در ۲۰۲۰ بود. نیکی کارو صراحتاً گفته بود که نسخه‌ای کاملاً متفاوت از داستان آشنا و محبوب را می‌سازد: رویکردی واقع‌گرایانه‌تر نسبت به حکایت چینی، حذف تمام ترانه‌ها و شخصیت‌های محبوب مثل موشو. این تصمیم‌ها توقعات تماشاگران را به‌شدت متغیر کرد؛ کسانی که دنبال بازسازی‌ای نزدیک به اصل بودند، از همان ابتدا کمی مأیوس می‌شدند، اما...

نقد اول: این بازسازی یکی از فیلم‌های مورد انتظار من در ۲۰۲۰ بود. نیکی کارو صراحتاً گفته بود که نسخه‌ای کاملاً متفاوت از داستان آشنا و محبوب را می‌سازد: رویکردی واقع‌گرایانه‌تر نسبت به حکایت چینی، حذف تمام ترانه‌ها و شخصیت‌های محبوب مثل موشو. این تصمیم‌ها توقعات تماشاگران را به‌شدت متغیر کرد؛ کسانی که دنبال بازسازی‌ای نزدیک به اصل بودند، از همان ابتدا کمی مأیوس می‌شدند، اما برای آن‌هایی که از کپی‌برداری دیزنی از اثر اصلی ناخرسند بودند، این نسخه شاید بهترین فرصت باشد تا از یک بازسازی خوششان بیاید. به نظر من یک بازسازی باید ترکیبی از هر دو را داشته باشد: حفظ جوهر و پیام اثرِ اصلی و در عین حال ارائه چیزی که آن را متمایز کند. باید دلیلی برای وجودش نشان دهد؛ باید بخشی داشته باشد که بیننده بگوید «این بخش جدید را دوست دارم». در برخی بازسازی‌ها این اتفاق افتاده است (مثلاً آلادین قوس جدیدی به جاسمین داد، دیو در دیو و دلبر داستان بهتری یافت، حتی شیرشاه با ارائه تجربه بصری چشمگیر تفاوت ایجاد کرد). به همین خاطر برای مولان هیجان‌زده بودم و منتظر دیدم نیکی کارو چه چیز جدیدی خواهد آورد. با این حال نمی‌توانم انکار کنم که حس شدیدی از ناامیدی دارم. در نقد فیلم اصلی اشاره کرده‌ام که آن فیلم چقدر حماسی و سینمایی به‌نظر می‌رسید؛ یکی از انتظاراتم برای این بازسازی همین ویژگی بود. با وجود طراحی صحنه‌های زیبا و نماهایی مثل نقاشی، این نخستین بازسازی زنده دیزنی است که از نظر بصری از نسخهٔ اصلی شکست می‌خورد. انیمیشن دو‌بعدیِ بیش از بیست سال پیش در هر جنبه‌ای بهتر به‌نظر می‌رسد. در کل بازسازی فقط یک نما دارد که حاضر باشم آن را در نسخهٔ اصلی بگذارم — و مطمئنم از نظر احساسی تأثیرگذارتر می‌بود. سکانس‌های اکشن بی‌خلاقانه و به‌طرز آزاردهنده‌ای نامنسجم‌اند؛ به‌جز چند لحظهٔ جنگی خوب، اکثر سکانس‌های اکشن پر از جلوه‌های CGI اضافی، به‌کارگیری نامناسب نرخ فریم بالا و برش‌های بیش از حد‌اند. ادیت (دِیوید کالسون) در سراسر فیلم به‌طرز عجیب و افراطی‌ای کار شده و خیلی چیزها را حذف یا بیش از حد بریده است؛ صحنه‌هایی که باید تأثیر بزرگی بر روایت یا تعریف شخصیت می‌داشتند، نادیده گرفته شده‌اند. از لحظات تعیین‌کنندهٔ شخصیت‌ها تا پیوندهای ساده بین سکانس‌ها، احساس می‌شود فیلم چیزی را پنهان می‌کند. من دائماً مجبور بودم روی آشنایی‌ام با نسخهٔ اصلی تکیه کنم تا یادآوری کنم چرا بعضی صحنه‌ها برای یک شخصیت یا داستان مهم‌اند، چون این بازسازی آن‌ها را حذف کرده بدون اینکه چیزی در جای آن بگذارد. حتی از نظر زمانی هم بدچیده است و از مکانی به مکان دیگر می‌پرد بدون اینکه نشان دهد شخصیت‌ها چگونه از جایی به جای دیگر رفته‌اند. در زمینه موسیقی متن، کار هری گرگسون-ویلیامز هم تا حدی ناامیدکننده است. مثل خود فیلم، لحظات خوشایند و ارجاعات لطیفی به ترانه‌های محبوب، به‌ویژه «Reflection»، وجود دارد. من آماده‌ شدم که نبود ترانه‌ها را نادیده بگیرم چون امیدوار بودم موسیقی متن به‌جای آن‌ها حس و حال مشابه و باشکوهی خلق کند. اما موسیقی مولان نه تنها نتوانست یک سکانس نبرد را بالا ببرد، بلکه آن جو سینمایی‌ای را که منتظرش بودم ایجاد نکرد. در کل هیچ‌گاه در طول فیلم لرزهٔ هیجان را تجربه نکردم و حتی لحظات بزرگِ شخصیتی را نیز تقویت نکرد. شاید تماشا در IMAX نظر مرا کمی عوض کند، اما تردید دارم. از نظر داستانی برایم اثر دوپهلوست. نیکی کارو وعدهٔ رویکردی واقع‌گرایانه و کاملاً متفاوت داده بود و بی‌شک به آن رسیده است؛ این بازسازی دورترین فاصله را از نسخهٔ اصلی در میان بازسازی‌های دیزنی دارد. از جایگزینی شخصیت‌ها تا تغییر کلی در روایت اصلی، مولان بیشتر به حکایت چینیِ اصیل وفادار است تا نسخهٔ ۱۹۹۸، اما این الزاماً بهتر نیست. جوهر و پیام اصلی هست، اما از منظر متفاوتی گفته می‌شود که برای برخی، به‌خصوص طرفداران سرسخت نسخهٔ اصلی، پذیرفتنی نیست. با این حال معتقدم هوا مولان هنوز آن ویژگی‌هایی را دارد که ما نسبت به او احساس همدلی می‌کردیم: شجاعت برای رفتن به جنگ به‌خاطر نجات پدر، عشق و وفاداری به خانواده و نخواستن زندانی شدن در قالب‌های سنتی. فرقِ اصلی این بازسازی این است که شخصیتِ اصلی از همان ابتدا همهٔ ابزار لازم برای رهبری یک ملت را دارد؛ این تغییر باعث می‌شود مولان از مردم بیشتر فاصله بگیرد تا اینکه با آن‌ها همراه شود. برخی تغییرات، مثل معرفی انرژی حیاتی «چی» و جادوگر شیان لانگ (با بازی گُنگ لی)، تازه‌ و جذاب‌اند اما در طول فیلم به‌خوبی پرداخته نمی‌شوند. نیروی حیاتی با پیام «خودت باش» مرتبط است، اما این مسیر پیش‌بینی‌پذیر است و حضور بوری خان را (بازی جیسون اسکات لی) کمتر تهدیدآمیز می‌کند. پایان‌بندی هم بسیار کم‌اثر است. نه تنها مبارزهٔ پایانی بین مولان و بوری خان انتظارات را برآورده نمی‌کند، بلکه از نظر بصری هم ناامیدکننده اجرا شده است. انتظار داشتم این بازسازی بزرگ، باشکوه و سینمایی باشد؛ اما به‌دور از آن است. بازی‌ها هم می‌توانست بهتر باشد: لیو ییفی در نقش مولان عملکرد خوبی دارد، یوسون آن در نقش چن هانگ‌هویی بازی ظریف و مؤثری ارائه می‌دهد و بازیگران نقش‌های یائو، لینگ و چیِن-پو نیز سرگرم‌کننده‌اند. اما دانی ین در نقش فرمانده تونگ و جت لی در نقش امپراتور بسیار کم‌رمق‌اند، و جیسون اسکات لی از نظر چهره و انتخاب بازیگر برای نقش شرور مناسب است اما نتوانسته درخششی داشته باشد. در پایان، مولان ناامیدکننده‌ترین بازسازیِ دیزنی تا به امروز است. با اینکه نیکی کارو رویکردی واقع‌گرایانه و متمایز ارائه کرده، اجرا در همهٔ جنبه‌ها از نسخهٔ انیمیشنی اصلی ضعیف‌تر به‌نظر می‌رسد. از نظر فنی و بصری این نخستین بازسازی زنده است که تقریباً در همهٔ جنبه‌ها از انیمیشن دو‌بعدیِ بیش از بیست سال پیش عقب می‌ماند. تدوینِ نامنسجم و افراطی باعث حذف لحظات تعیین‌کنندهٔ شخصیت‌ها شده، سکانس‌های اکشن با CGI اضافی اشباع شده و مقیاس صحنه‌های جنگ کوچک جلوه می‌کند، موسیقی متن جایگزین مناسبی برای ترانه‌ها نیست و حس خلأی عجیبی ایجاد می‌کند. با وجود اجرای خوب لیو ییفی و چند همکارش، سطح کلی بازی‌ها متوسط است. از نظر داستانی دوپهلوست: نسخه‌ای کاملاً متفاوت که برخی را خرسند و برخی را ناراضی می‌کند. شجاعت در ساخت چنین نسخه‌ای قابل تحسین است و تغییرات جدیدی وجود دارد که من ارزششان را می‌دانم، اما اجرای آن‌ها از لحاظ احساسی کم‌اهمیت است و در مجموع تصمیماتی ضعیف‌تر از نسخهٔ اصلی به‌نظر می‌رسند. با این وجود جوهر و پیام اصلی از منظر دیگری هنوز قابل مشاهده‌اند که بهترین تعریف من از این بازسازی نسبتاً ناامیدکننده است. نمره: C- نقد دوم: تماشای این فیلم ناامیدکننده بود؛ احتمالاً دیگر تکرارش نخواهم کرد و آن را توصیه نمی‌کنم. حس می‌کنم حالا فهمیدم چرا خیلی‌ها از این فیلم شاکی‌اند: بیش‌تر از همه روح و جان نسخهٔ اول کنار گذاشته شده و فیلم از نو ساخته شده است. سازندگان آگاهانه تصمیم گرفتند شوخ‌طبعی و حیوانات جادویی نسخهٔ اول را رها کنند و رویکردی خشک‌تر و واقعی‌تر در پیش بگیرند؛ بعد از این تصمیم‌ها هم جادوی واقعی را دوباره وارد کردند، اما عمدتاً برای شرورها. در واقع برخی پیام‌های مرتبط با حقوق زنان هم کمی بهتر شده‌اند. صادقانه بگویم، فیلم آن‌قدر جذاب نبود که کامل دنبال شود. برای مثال می‌دانم موشو با ققنوسی جایگزین شده اما اصلاً نمی‌دانم سر آن ققنس چه آمد. در این نسخه مولان زودتر لو می‌رود اما تقریباً سه بار به‌خاطر دستاوردهایش از مجازات مرگ فرار می‌کند و فضای کلی فیلم نسبت به نسخهٔ ۱۹۹۸ خیلی آرام‌تر است. با وجود سرمایهٔ زیادی که صرف فیلم شده و مانع از ضعیف‌بودنش شده، در نهایت حس خوبی منتقل نمی‌کند. هرچند گاهی شگفت‌انگیز است، اما آن دل‌گرمی و جذابیتِ گرم و دل‌نشینی را که از یک فیلم دیزنی انتظار می‌رود، ندارد. نقد سوم: من نسخهٔ اول این داستان را ندیده بودم، بنابراین چیزی برای مقایسه نداشتم و شاید به‌نفعم بود که با ذهنی باز به فیلم رفتم. معمولاً از دیدن صحنه‌هایی که پرواز بازیگران با سیم‌کشی پنهان دارند مردد می‌شوم، اما اگرچه چنین چیزهایی در فیلم هست، قابل تحمل بود. بازیگران قابل‌باور بودند و نقش‌هایشان را به‌خوبی ایفا کردند. من دو بار یا حتی سه بار این فیلم را خواهم دید چون از نظر سرگرمی برایم کامل بود. بسیاری از فیلم‌ها اجازه می‌دهند هم‌زمان چند کار انجام دهم، اما این فیلم مستلزم توجه کامل بود. به‌صورت خلاصه، سرگرمی، فیلمنامه و بازی‌ها برای من حاضر بودند؛ بنابراین دست‌کم پنج ستاره می‌دهم. ★★★★★ نقد چهارم: نسخهٔ لایو-اکشنِ مولان داستان کلاسیک را با تغییرات چشمگیر بازتصور کرده است، مثلاً جایگزینی موشو با ققنوس و تغییر در روابط خانوادگی که کمی جنجال‌برانگیز شد اما هدفش روایت منطقی‌تر بوده است. با اینکه لیو ییفی بازی قابل قبولی ارائه می‌دهد، گاهی فیلم از حس حماسی و افسانه‌ای نسخهٔ اصلی فاصله می‌گیرد؛ بخشی از این به انتخاب زبان‌ها و فرصت‌های از دست رفته در صحنه‌های کلیدی مربوط است. با این حال تصاویر قوی، طراحی لباس‌ها و سکانس‌های اکشن خوب باعث می‌شود برای طرفداران درام‌های اکشن ارزش دیدن داشته باشد.