فیلم Psych-Out 1968

خوب، بد و سایکدلیکِ جنبشِ ضدفرهنگیِ دههٔ ۶۰ دختری نوجوان ناشنوا (سوزان استراسبرگ) به منطقهٔ هیئت-اشبری در سان‌فرانسیسکو فرار می‌کند تا برادر هنرمندش، معروف به «جستجوگر» (بروس دورن)، را پیدا کند. او با اعضای یک گروه موسیقی سایکدلیک دوست می‌شود و از طریق آنها با زیرفرهنگ هیپی آشنا می‌گردد. جک نیکلسون نقش رهبر گروه را بازی می‌کند؛ دین استاکول، آدام رورک و مکس جولین هم در...

خوب، بد و سایکدلیکِ جنبشِ ضدفرهنگیِ دههٔ ۶۰ دختری نوجوان ناشنوا (سوزان استراسبرگ) به منطقهٔ هیئت-اشبری در سان‌فرانسیسکو فرار می‌کند تا برادر هنرمندش، معروف به «جستجوگر» (بروس دورن)، را پیدا کند. او با اعضای یک گروه موسیقی سایکدلیک دوست می‌شود و از طریق آنها با زیرفرهنگ هیپی آشنا می‌گردد. جک نیکلسون نقش رهبر گروه را بازی می‌کند؛ دین استاکول، آدام رورک و مکس جولین هم در فیلم حضور دارند. «سایک‌آوت» (1968) نسبت به «دِ تریپ»ِ راجر کُرمن از سال قبل داستان بیشتری دارد؛ آن فیلم با پیتر فوندا و صحنه‌های توهم‌زای LSD تصویری قوی از سفر اسیدی ارائه می‌داد (با جلوه‌های بصری چشمگیر برای آن زمان). با وجود هشداری که در آغاز «دِ تریپ» هست، آن فیلم اساساً رویکردی طرفدارِ LSD داشت، درحالی‌که «سایک‌آوت»، که توسط دیک کلارک تهیه شده، پیامِ ضدمواد مخدری قوی‌تری دارد و جرأت می‌کند واقعیت‌های نگران‌کننده را نشان دهد؛ مثل سفرهای بد، زوال شرایط زندگی و امثال اینها. از آنجا که فیلم در همان دوره و همان محل ضبط شده، تصویری نسبتاً اصیل از جنبش ضدفرهنگی ارائه می‌دهد که می‌توان آن را با آدم‌های واقعیِ مستند «وودستاک» (1970) مقایسه کرد. بعضی از نگرش‌های این جنبش قابل تحسین و ماندگارند، در حالی که رهاشدگی مطلق و لذت‌گراییِ بی‌حدّ، راهی ابلهانه به پوچی و خودویرانگری—چه از نظر ذهنی، روحی یا جسمی—است. بخش عمده‌ای از موسیقی سایکدلیک فیلم قابل‌قبول است، عمدتاً اجراهای گروه Storybook از درهٔ سان فرناندو، و نیز قطعاتی از The Strawberry Alarm Clock، The Seeds و Boenzee Cryque. به‌طور شگفت‌آور، اثری آشکار از سرقتِ آهنگِ «Purple Haze»ِ هندریکس و اندکی از «Foxy Lady» وجود دارد—دو قطعه‌ای که اندکی پیش از ساخت فیلم منتشر شده بودند؛ چگونه از این بابت مشکلی پیش نیامده شاید به خاطر فضای قضایی کمتر دعوی‌گرِ دههٔ ۶۰ باشد. استراسبرگِ خوش‌اخلاقِ موقهوه‌ای (جنی) یکی از نکات برجستهٔ بازیگری است، اما لیندا گی اسکاتِ بلوند (لین) از نظر حضور مؤنث به‌گونه‌ای چشمگیر نقش را می‌دزدد. یکی از نقاط ضعف فیلمنامه ابهام در مورد شخصیت جستجوگر است. حتی بروس دورن گفته بود خودش هم به‌خوبی نقش و جایگاه این شخصیت را درک نمی‌کرد، با اینکه شخصیت او برای داستان محوری است. قرار است او رهبری جنبش هیپی را بر عهده داشته باشد و به‌علت تأثیر جنجال‌برانگیزش دشمنانی پیدا کرده باشد، اما در بخشی از فیلم او بیشتر به‌صورت کسی که درگیر مواد شده و ناتوان از ساختن جملات منسجم نشان داده می‌شود؛ به‌گمانم این همان پیامی است که می‌خواهند برسانند. اگر دلم بخواهد تفریح جوانانهٔ دههٔ ۶۰ را ببینم، ترجیح می‌دهم «لارد لاو اِ داک» با بازی ردی مک‌داول یا حتی «ویلج آو دِ جاینتس» را تماشا کنم. برای چیزی جدی‌تر، سراغ «فرشتگان وحشی»، «ایزی رایدر» یا «بیلی جک» می‌روم. با این حال «سایک‌آوت» به‌عنوان متنِ جدی‌تر در کنارِ «بیاند دِ ولی اوف دِ دالز» جواب می‌دهد—بدون آن حرف‌های بی‌ربط و اغراق‌آمیز. سکانسِ محلِ ضایعات یکی از نقاط اوج فیلم است. نسخهٔ اصلی فیلم ۱ ساعت و ۲۲ دقیقه است، اما نسخهٔ کارگردان ۱۹ دقیقه طولانی‌تر است که عموماً باعث کشدار شدن فیلم می‌شود. فیلم در سان‌فرانسیسکو و لس‌آنجلس فیلم‌برداری شده است. نمره: B-