فیلم Nuremberg 2025

راسِل کرو نقش هرمان گورینگ، چهرهٔ چاق و برجستهٔ رژیم هیتلر، را در فیلم «نورمبرگ» بازآفرینی می‌کند. گورینگ که یکی از مقامات بلندپایهٔ رایش هیتلر بود، در عین زیرکی و دل‌فریبی، خودخواه نیز معرفی می‌شد. او خلبان مطرح جنگ جهانی اول بود و همراه با هیتلر به قدرت رسید. پس از پایان جنگ دوم جهانی در برابر متفقین تسلیم شد و در نورمبرگ محاکمه گردید. این فیلم...

راسِل کرو نقش هرمان گورینگ، چهرهٔ چاق و برجستهٔ رژیم هیتلر، را در فیلم «نورمبرگ» بازآفرینی می‌کند. گورینگ که یکی از مقامات بلندپایهٔ رایش هیتلر بود، در عین زیرکی و دل‌فریبی، خودخواه نیز معرفی می‌شد. او خلبان مطرح جنگ جهانی اول بود و همراه با هیتلر به قدرت رسید. پس از پایان جنگ دوم جهانی در برابر متفقین تسلیم شد و در نورمبرگ محاکمه گردید. این فیلم آمیخته‌ای از نقاط قوت و ضعف است. از نظر تاریخی از آزادی‌های زیادی استفاده کرده و به سختی می‌توان آن را «دقیق» خواند. ایدهٔ «پیروزی کامل آمریکا در جنگ» یا این‌که آمریکا زمینهٔ برگزاری محاکمه‌های نورمبرگ را به‌تنهایی فراهم کرد و کشورهای دیگر را به‌ناچار همراه ساخت، بیش از حد ساده‌انگارانه است. واقعیت این است که شوروی در پایان جنگ نقشی بسیار قدرتمند داشت؛ ارتشی عظیم که بخش‌های بزرگی از اروپا را در اختیار داشت و نقش مهمی در مواجهه با بازماندگان رایش سوم ایفا کرد که در فیلم تا حدی کمرنگ شده است. فیلم نیز بر این نکته تأکید دارد که محاکمه‌ها عمدتاً برای پاسخگویی به هولناک بودن هولوکاست و مقابله با یهودستیزی برگزار شد؛ امری که به‌طور کامل صحیح نیست. هم‌پیمانان آن زمان بیشتر نگران فروپاشی بازمانده‌های نازیسم، دلجویی از استالین که احتمالاً تهدیدی برای تسلط بر اروپا به‌شمار می‌رفت، و برقرار کردن نوعی ثبات در منطقه بودند. محاکمه‌ها تا حدودی خشم شوروی از جنایات هیتلر علیه روسیه و قلمرو اتحاد جماهیر شوروی را متوجه ساخت، رهبران برجستهٔ نازی را از صحنه حذف کرد و به متفقین اهرم چانه‌زنی در برابر استالین داد. هولوکاست بخشی از دلایل محکومیت بود، اما نقش آن محدودتر از تصویر احساسی فیلم است؛ قابل توجه است که برخی از دانشمندان کلیدی نازی، که از نیروی کار بردهٔ یهودیان و دیگران بهره برده بودند، در مواردی به‌دلیل ارزش‌شان برای متفقین یا شوروی مورد تعقیب قرار نگرفتند. در عین حال اجرای کرو از گورینگ را می‌پسندم؛ او ترکیبی از جذابیت، خودشیفتگی و طنز نیش‌دار را که به این شخصیت نسبت داده می‌شود خوب به نمایش می‌گذارد. این نقش آسان نیست؛ نسخه‌های قبلی گاهی به کاریکاتوری چوبی و اغراق‌شده تبدیل شده‌اند، اما کرو تعادلی سنجیده برقرار می‌کند و هم فاشیست متعهد و هم آدم پشت آن چهره را نشان می‌دهد. به‌طور خلاصه، «نورمبرگ» فیلمی کامل یا دقیق تاریخی نیست، اما به‌اندازهٔ کافی جالب است—به‌ویژه به‌خاطر تصویر تهدیدآمیز و درعین‌حال جذاب هرمان گورینگ—تا ارزش دیدن داشته باشد. به‌جای تلاش برای بازآفرینی شاهکار ۱۹۶۱ «قضاوت در نورمبرگ»، این درام مبتنی بر واقعیت بیشتر روی وقایعی پیش از آن تمرکز دارد؛ وقایعی که در آن قوهٔ قضائیهٔ متفقین می‌کوشد به ذهن هرمان گورینگِ تازه زندانی‌شده (با بازی راسِل کرو) وارد شود. برای این کار آمریکایی‌ها روان‌پزشکی به‌نام داگلاس کلی (رامی ملک) را می‌آورند که روش‌های غیرمتعارفی در برخورد با بیمارانش دارد. او می‌داند شکارش زیرک و متمکن است و تسلیم آسانی نیست، اما برای آن‌که تصویری مطابق خواست مافوق‌هایش برای عموم ارائه دهد، باید به‌طرزی ماهرانه اعتماد این مرد را به‌دست آورد. این حساسیت‌ها تا حدودی از نگرانیِ متفقین نشات می‌گیرد که آیا اساساً صلاحیت محاکمهٔ کسی را دارند یا خیر؛ در سال ۱۹۴۶ چیزی به‌نام «قانون بین‌الملل» به‌شکل کنونی وجود نداشت. چه کسی از آمریکایی‌ها یا بریتانیایی‌ها حق داشتند رفتار شهروندان آلمانی را که در چارچوب انتخاباتی دموکراتیک عمل کرده بودند، بعد از وقوع دوباره مورد قضاوت قرار دهند؟ بنابراین لازم بود کلی مدرک قاطعی ارائه دهد که گورینگ و همراهانش عملاً در هولوکاست دست داشتند. در بستر کشوری ویران و با نیروهای اشغال‌گر خسته از جنگ و بی‌اعتماد در برخی جاها، توافق با شوروی نیز حیاتی بود. در سطح بین‌المللی این بخش چندان کارآمد نیست: جریان روایت عمدتاً با محوریت آمریکایی‌ها و قاضی عالی‌رتبهٔشان رابرت جکسون (مایکل شانون) جلو می‌رود و حمایتی از بریتانیایی‌ها مانند سر دیوید مَکسول-فایف (ریچارد ای. گرنت) هست، اما قضات فرانسوی و شوروی کاملاً غایب‌اند. این کمبود دردناک است، اما تمرکزِ فشرده روی رابطهٔ پیچیده و در حال شکل‌گیری میان کلی و گورینگ را چندان تحت‌الشعاع قرار نمی‌دهد—و هم ملِک و هم کرو در نقش بازیِ فکریِ گربه و موشِ ذهنی‌شان عملکرد قدرتمندی دارند. نقش لئو وودال به‌عنوان گروهبان هاوی تریست گاه‌وبیگاه اهمیت پیدا می‌کند، به‌ویژه در خاتمهٔ داستان، و او آن را به‌خوبی ایفا می‌کند؛ همچنین ارائهٔ تام کِیون از رابرت لی، تا حدی چهرهٔ بی‌انسانی و بی‌شرفی و گاهی بی‌جربزهٔ برخی از فرماندهان عالی‌رتبهٔ نازی را نشان می‌دهد. طبیعتاً این فیلم تاریخی است و جیمز وندربیلت فضای زیادی برای مانور ندارد، اما همچنان نگاهی مؤثر به روان‌شناسی صلح و آن ذهنیتی که بین عدالت و انتقام تمایز قائل می‌شود ارائه می‌دهد. این درام سینمایی خوب ساخته شده است، اما همان‌طور که همیشه، اخبار و تصاویر واقعی از اردوگاه‌هاست که در ذهن می‌ماند، دل را به‌هم می‌زند و هر گونه درکی را که ممکن است نسبت به تصویر دل‌خراش و درعین‌حال دل‌چسب کرو از یک جلاد در کت و شلوار آبی داشته باشید، از بین می‌برد.