فیلم Silence 2016

فیلم‌سازی، بازیگران و لوکیشن‌ها عالی؛ اما داستانی به‌طرز عجیبی کند و کش‌دار «سایرنِس» که اواخر ۲۰۱۶ منتشر شد و مارتین اسکورسیزی آن را براساس رمانی از شوساکو اندو کارگردانی کرده است، روایتی از سال ۱۶۴۰ را دنبال می‌کند؛ زمانی که دو کشیش یسوعی (اندرو گارفیلد و آدام درایور) عازم ژاپن می‌شوند تا سراغ کلیسای تحت تعقیب را بگیرند و ببینند سرِ مرشدشان—که شایعه افتادنش از ایمان...

فیلم‌سازی، بازیگران و لوکیشن‌ها عالی؛ اما داستانی به‌طرز عجیبی کند و کش‌دار «سایرنِس» که اواخر ۲۰۱۶ منتشر شد و مارتین اسکورسیزی آن را براساس رمانی از شوساکو اندو کارگردانی کرده است، روایتی از سال ۱۶۴۰ را دنبال می‌کند؛ زمانی که دو کشیش یسوعی (اندرو گارفیلد و آدام درایور) عازم ژاپن می‌شوند تا سراغ کلیسای تحت تعقیب را بگیرند و ببینند سرِ مرشدشان—که شایعه افتادنش از ایمان مطرح است (لیام نیسون)—چه آمده است. ایسه‌ای اوگا در نقش بازجوی ژاپنی حاضر است؛ شخصیتی سادیست اما ظاهراً منطقی. یسوعیان جامعه‌ای از مبلغین کاتولیک بودند که در ۱۵۴۰ شکل گرفتند و در واکنش به گسترش پروتستانتیسم نقش مهمی در مقابلهٔ کاتولیک با اصلاحات داشتند. با این پیش‌زمینه، مسیحیت نمایش‌داده‌شده در فیلم کاملاً به‌گونه‌ای کاتولیک است و مناسک غیرکتابیِ مرسومی مثل اعتراف نزد کشیش، تصاویر مذهبی و تسبیح در آن وجود دارد. از نظر لحن و مضمون، «سایلنس» یادآور آثاری مثل «ردای سیاه» (۱۹۹۱)، «ماموریت» (۱۹۸۶) و حتی «مرگ سیاه» است؛ عناصری از «پل روی رودخانه کوای» (۱۹۵۷) را هم می‌توان در آن دید. اگر از این فیلم‌ها خوشتان می‌آید احتمالاً «سایلنس» را هم می‌پسندید، اما برای من کار نکرد. مطمئناً اسکورسیزی فیلم‌سازی برجسته‌ای است و از این نظر همه‌چیز درجه‌یک است—فیلم‌برداری، بازیگران، طراحی لباس، لوکیشن‌ها و موسیقی—اما داستان کشش لازم را ندارد و هرگز با شخصیت اصلی ارتباط برقرار نکردم، هرچند گارفیلد بازی قابل‌قبولی دارد. در عین حال موضوعات فکری-روحانی قابل توجهی در فیلم یافت می‌شود: چرا خداوند اجازه می‌دهد مؤمنانش به‌شدت شکنجه و آزار ببینند؟ آیا خدا سکوت می‌کند؟ آیا واقعاً سکوت کرده؟ آیا یک مؤمن پس از ترس و انکار در برابر شکنجه یا مرگ می‌تواند بازسازی شود؟ آیا ممکن است مسیحی در فرهنگی کاملاً خصمانه ایمانش را مخفی نگه دارد؟ با این حال من هرگز قانع نشدم که ژاپنیان نتوانند مفهومی از یک مقام متعالی فراتر از طبیعت محسوس—مثل خورشید، دریا یا کوه—را درک کنند. حتی اگر این ایده در ذهنیت جمعی آن زمان غریب بوده باشد، غیرواقعی است تصور اینکه هیچ فردی نتواند به این موضوع پی ببرد (رجوع شود به مزمور 19:1 و رومیان 1:20). هرچند دیدن فیلم تاحدودی ارزش داشت، «سایلنس» کنجکاوانه کُند و طولانی است و من رغبتی به دیدنش دوباره ندارم. فیلم‌های بسیار بهتری وجود دارند که به موضوعات مشابه پرداخته‌اند. کسانی که به این فیلم بالاترین نمره را می‌دهند احتمالاً طرفداران متعصبِ اسکورسیزی‌اند. زمان فیلم ۱۶۱ دقیقه است و فیلمبرداری در تایوان و کلیسای جامع سنت پل در ماکائو انجام شده است. نمره: C-