فیلم Happy as Lazzaro 2018

فیلم «Happy as Lazzaro» مانند افسانه‌ای سبک و هوایی می‌آید و می‌رود، اما آن‌گونه که می‌خواهد تاثیرگذار نیست. نیمهٔ اول واقع‌گرای فیلم به دلیل نداشتن انگیزهٔ قانع‌کننده و تحولی که واقعاً احساس شود، تماشای بخش فرار از واقعیت نیمهٔ دوم را تضعیف می‌کند. با این حال، بلندپروازی اثر قابل ستایش است و قطعاً فیلمی است که دیدن آن ارزش دارد؛ هرچند در مجموع تنها مرزی...

فیلم «Happy as Lazzaro» مانند افسانه‌ای سبک و هوایی می‌آید و می‌رود، اما آن‌گونه که می‌خواهد تاثیرگذار نیست. نیمهٔ اول واقع‌گرای فیلم به دلیل نداشتن انگیزهٔ قانع‌کننده و تحولی که واقعاً احساس شود، تماشای بخش فرار از واقعیت نیمهٔ دوم را تضعیف می‌کند. با این حال، بلندپروازی اثر قابل ستایش است و قطعاً فیلمی است که دیدن آن ارزش دارد؛ هرچند در مجموع تنها مرزی تا رسیدن به عظمت فاصله دارد. داستان، ساخته و نوشتهٔ آلیس روماهواخر، در جنوب روستایی ایتالیا اتفاق می‌افتد و سرشار از نقدهای اجتماعی علیه سرمایه‌داری و تقسیم طبقاتی است: دهقانیان سهم‌بر، بدون آگاهی از وضعیت نیمه‌برده‌وارشان، زیر یوغِ یک مارکِزا زندگی می‌کنند. لازارو، قهرمانِ داستان، موجودی ساده‌دل و باصفا است که خوشبختی‌اش در خوشحال کردن دیگران نهفته است؛ او پدر و مادرش را نمی‌شناسد و شاید تنها یک مادربزرگ احتمالی داشته باشد. فیلم با بازی با زمان و تکه‌پاره‌سازیِ نشانه‌های زمانی (ظرفیتِ تشخیص دهه‌ها فقط از خلال چند سرنخِ مبهم) کار می‌کند: از نشانه‌هایی که بین دهه‌های ۶۰ و ۷۰ قابل حدس‌اند تا تلفن همراهی از دههٔ ۹۰ که بعدها پدیدار می‌شود. زندگی شخصیت‌ها تا زمانی زیر سلطهٔ مارکِزا آلفونسینا دِ لونا است تا اینکه لازارو با تانکرِدی پسرِ متمردِ او آشنا می‌شود؛ جوانی که از فساد و زوال خانواده‌اش می‌گریزد و نقشه‌ای می‌کشد که ناخواسته حادثه‌ای را رقم می‌زند و لازارو را دو، سه دهه به آینده پرتاب می‌کند. در آن آیندهٔ شهری، لازارو با آدم‌هایی از گذشتهٔ خود و با گروهی از دزدها و ورشکستگان روبه‌رو می‌شود و تنها یک دوست قدیمی—آنتونیا—است که معجزهٔ ظاهریِ پیری‌نیاوردن او را می‌بیند و در برابر بی‌رحمیِ دیگران از او حمایت می‌کند. حضور لازارو در شهر نشان می‌دهد که حتی در فضای جدید هم نادانی و فردگرایی ریشه‌ای عمیق دارد و شخصیت‌های ناسپاس و فاسد کم و بیش همان الگوهای قبلی را تکرار می‌کنند. دیدن اینکه لازارو با آن خلوص قلب چگونه به‌عنوان شخصی بی‌اهمیت و به‌نوعی سوء‌استفاده‌شونده برخورد می‌شود، اندوه‌برانگیز است؛ او در تلاش برای اصلاح وضعیت، با نیت خیر اما از سرِ بی‌تجربگی، اقدامات اشتباهی انجام می‌دهد و فیلم پایان خوشی ارائه نمی‌دهد. بازی آدریانو تاردیولو در نقش لازارو چشمگیر است؛ او دیالوگ‌های کمی دارد اما همین سکوت و صداقتِ بازی‌اش، شخصیت را باورپذیر می‌کند. نیکولتا براشی در نقش مارکزا و لوکا چیکوانی در نقش تانکرِدی نیز نقش‌های تاثیرگذاری دارند. فیلم ترکیبی جالب از فرهنگ استثمارگرانه و خشونت‌آمیزِ جامعه با نوعی دین‌مداری لطیف ارائه می‌دهد که در بخش‌های پایانی به‌طرزی مؤثر و گاهی تکان‌دهنده بروز می‌کند. فیلم به‌گونه‌ای شبیه به تمثیل‌هایی دربارهٔ نیکی، پنداشتنِ پیامِ «هر که کشت، درو می‌کند» و پرسش‌های بنیادینِ بشر دربارهٔ انسان بودن، ایمان، عشق، ترس، موسیقی و اخلاق رفتار می‌کند؛ پرسش‌هایی که در قالبی ساده اما دقیق مطرح و به‌طرزی دلنشین و تأمل‌برانگیز ارائه می‌شوند. فیلم‌برداری و انتخاب رنگ‌ها خوب است؛ فیلم با دوربین سوپر 16mm و نگاه فیلم‌بردار هلن لووار، تصویری چشم‌نواز و اصیل دارد. بازیگر تازه‌کاری چون تاردیولو نیز اجرای خوبی ارائه کرده است. امتیاز پیشنهادی: 8 از 10 (A-).