فیلم Youth Without Youth 2007

به‌طور یکسان جذاب، سرگرم‌کننده، زیبا، مرموز، ساختگی و خسته‌کننده «جوانی بی‌جوانی» که در 2007 اکران شد، بازگشت فرانسیس فورد کاپولا به سینما پس از ده سال غیبت بود. داستان حول مردی هفتاد ساله (تیم راث) در رومانی در آستانهٔ جنگ جهانی دوم می‌چرخد که با اصابت رعد برق به‌طور معجزه‌آسا جوان می‌شود و مانند مردی چهل‌ساله به نظر می‌رسد. او علاوه بر ظاهری نو، قدرت‌های شگفت‌انگیزی...

به‌طور یکسان جذاب، سرگرم‌کننده، زیبا، مرموز، ساختگی و خسته‌کننده «جوانی بی‌جوانی» که در 2007 اکران شد، بازگشت فرانسیس فورد کاپولا به سینما پس از ده سال غیبت بود. داستان حول مردی هفتاد ساله (تیم راث) در رومانی در آستانهٔ جنگ جهانی دوم می‌چرخد که با اصابت رعد برق به‌طور معجزه‌آسا جوان می‌شود و مانند مردی چهل‌ساله به نظر می‌رسد. او علاوه بر ظاهری نو، قدرت‌های شگفت‌انگیزی هم به‌دست می‌آورد، مثل تله‌کنزیس و توانایی «خواندن» کتاب با «اسکن» ذهنی. نازی‌ها از تحول او خبردار می‌شوند و می‌خواهند او را مطالعه کنند تا به طرح‌های ایدئولوژیک‌شان کمک کند. نیمهٔ دوم فیلم پس از جنگ اتفاق می‌افتد، وقتی مرد زنی را می‌یابد که شبیه نسخهٔ جوانی معشوقهٔ از دست‌رفته‌اش است (الکساندرا ماریا لارا). به طرز شگفت‌آوری، او هم به‌وسیلهٔ رعد برق getroffen می‌شود ولی نتایجی متفاوت دارد و این موضوع به پژوهش او دربارهٔ سرچشمه‌های زبان‌ها کمک می‌کند. طرح داستان یادآور دو فیلم نیمهٔ دههٔ نود است که دربارهٔ انسان‌هایی با توانایی‌های شگفت‌انگیز بودند: «پودر» و «پدیدار» (Phenomenon). فیلم دوم نسبتاً خوب بود و فیلم اول تلاش بسیار بزرگی کرد و تا حدی به موفقیت رسید. «جوانی بی‌جوانی» در لحن کاملاً متفاوت است؛ تا حدی به‌خاطر بستر زمانی جنگ جهانی دوم، و تا حدی به این خاطر که کمتر شبیه بلاک‌باستر و بیشتر هنری و تا حدودی غیرقابل‌فهم است. گفته شده که «جوانی بی‌جوانی» پروژه‌ای بسیار شخصی برای کاپولا بوده است. موضوع، بر اساس رمان میرچا الیاده، با او هم‌زبان بوده و او مصمم بوده این داستان را به تصویر بکشد. چنین به نظر می‌رسد که کاپولا پاسخی برای رازهای زندگی یافته و خواسته آن را با دنیا در میان بگذارد. به این بیندیشید: کاپولا یکی از بزرگ‌ترین فیلم‌سازان تاریخ است و یک دهه زمان داشته تا فیلمی را طراحی، آماده، تولید و منتشر کند. او می‌توانست اثرهای عامه‌پسند و پردرآمد بسازد، اما به‌عنوان یک هنرمند واقعی، فراتر از دغدغهٔ ساخت آثار پاپ‌کرنی و «موفقیت» صرف فکر می‌کرد. یادآور جملهٔ ویلیارد دربارهٔ سرهنگ کورتز (براندو) در فیلم مشهور «آخرالزمان اکنون» است: «او می‌توانست دنبال رتبه و مقام باشد، اما به‌جایش دنبال خودش رفت.» فرانسیس هم می‌توانست سرگرمی سطحی و سودآور بسازد، اما هدفی مهم‌تر در سر داشت. پس «جوانی بی‌جوانی» اثری هنری است و به‌طرز قابل‌توجهی جالب و در برخی جنبه‌ها سرگرم‌کننده، اما مواجهه با 124 دقیقهٔ زمان فیلم نیازمند تمایل و تلاش مخاطب است. فیلمی فشرده و پُرِ عمق است؛ شاید حتی رازهای زندگی را در خود داشته باشد. افزون بر این، فیلم تصویربرداری سینمایی زیبا، موسیقی و بازیگران زن چشم‌نواز و لوکیشن‌های جذابی دارد. در مورد زنان فیلم، جالب است که آن‌ها به‌طور کلی جذب شخصیت اصلی، دومینیک، می‌شوند؛ درحالی‌که راث قد کوتاه‌تری دارد و مثل جورج کلونی نیست. اما با تأمل می‌توان این امر را پذیرفت: زنان نوعی حس ششم، که معمولاً «شهود زنان» نامیده می‌شود، دارند که فراتر از ظاهر فیزیکی چیزها را می‌بیند یا احساس می‌کند. به این معنی که دومینیک تکامل‌یافته‌تر بود و به‌صورت ذاتی نوعی برتری انسانی داشت؛ شاید آدیدون (زیبایی مفرط) نبود، اما زنان به‌طور غریزی برتری تکاملی او را درک کرده و جذبش می‌شدند. از نکات مثبت دیگر می‌توان به لوکیشن‌ها اشاره کرد که در رومانی و بلغارستان فیلم‌برداری شده و نماهایی از هیمالیا و هند نیز دارد. بدیهی است که امتیازدهی به این فیلم دشوار است. اگر دنبال سرگرمی مرسوم سینمایی هستید، «جوانی بی‌جوانی» چندان پاسخ‌گو نخواهد بود، هرچند عناصر سرگرم‌کننده‌ای—از جمله فیلم‌برداری، موسیقی، بازی بازیگران زن و لوکیشن‌ها—دارد؛ اما اگر دنبال هنر سینمایی و خوراک فکری سنگین هستید، این فیلم درجهٔ «A» دارد. بنابراین امتیاز متعادل من: نمره: B-