فیلم Zama 2017

دانیل خیمِنس کاچو نقش کورریگیدور هم‌نامی را بازی می‌کند که سال‌هاست در یک مستعمرهٔ اسپانیایی در آمریکای جنوبی به پادشاه خود خدمت کرده و امیدوار است بزودی ترفیع بگیرد تا از این زندگی نسبتاً نکبت‌بار رهایی یافته و به همسر و فرزندش بازگردد. او برای رسیدن به این هدف حاضر است تقریباً هر کاری بکند، اما کم‌کم درمی‌یابد که پیاده‌ای بیش نیست در بازی‌ای که...

دانیل خیمِنس کاچو نقش کورریگیدور هم‌نامی را بازی می‌کند که سال‌هاست در یک مستعمرهٔ اسپانیایی در آمریکای جنوبی به پادشاه خود خدمت کرده و امیدوار است بزودی ترفیع بگیرد تا از این زندگی نسبتاً نکبت‌بار رهایی یافته و به همسر و فرزندش بازگردد. او برای رسیدن به این هدف حاضر است تقریباً هر کاری بکند، اما کم‌کم درمی‌یابد که پیاده‌ای بیش نیست در بازی‌ای که مافوق‌هایش ـ خود آن‌ها هم چندان دل‌مشغول ماندن در اینجا نیستند ـ راه انداخته‌اند؛ بازی‌ای که بر خودپسندی و مطلق‌گرایی دستگاه استانی سوار است و اختیارات ملک‌مانندِ فرماندار را در امور کوچک و انتقامجویانه به کار می‌گیرد. گرچه «Zama» نسبت به بسیاری آثار مشابه مودبانه‌تر است، باز هم حس برتری آشکاری در میان فاتحان وجود دارد و رفتارشان با بومیان غیرمسیحی و بسیار خرافاتی تا سرحد بربریت می‌رسد. یک عبارت اسکاتلندی هست دربارهٔ «پادشاهِ تپهٔ زبالهٔ خود» که این حس را خوب منتقل می‌کند؛ خصوصاً وقتی شخصیت‌ها با کلاه‌گیس‌های نامتناسب و لباس‌های سنگین اروپایی پوشیده شده‌اند که بیش از پیش نشان می‌دهد آن‌ها در این سرزمین غریب‌اند. آیا او ترفیع می‌گیرد؟ فیلم در جنبه‌هایی مرا به «فیتس‌کارالدو»ی ورنر هرتسوگ (۱۹۸۲) یادآوری کرد، زیرا دشمنی طبیعت و محیطی را که زاما در آن زیست می‌کند به‌خوبی در قاب سینما تصویر می‌سازد. هم‌زمان، فیلم بومیان را تا حدی نزدیک به «وحشی» نشان می‌دهد، اما روایت اصلی نشان می‌دهد آن‌ها آن‌قدرها هم که اربابان اروپایی‌شان گمان می‌کنند اسیر و مطیع نیستند. از نظر اخلاقی و بصری تماشای فیلم ناراحت‌کننده است، اما این نکته لزوماً منفی نیست؛ فیلم ما را به تأمل در مورد بنیان‌های امپراتوری وا می‌دارد و هرچند گاهی ریتمی کند دارد، تصویر جالبی از مردی ارائه می‌دهد که به همان اندازه اسیر است که هرکسی زیر دست اوست.