فیلم Coup de Chance 2023

اگر بخواهم یک واژه برای توصیف آخرین فیلم نویسنده-کارگردان وودی آلن انتخاب کنم، آن واژه «بی‌اهمیت» خواهد بود. این اثر یکنواخت و بی‌الهام دربارهٔ همسر تروفهٔ یک تاجر مرفه و پاریسی که بیش‌ازحد مالک‌طلب است و پس از دیدار اتفاقی با یکی از هم‌کلاسی‌های قدیمیش مرتکب رابطه‌ای می‌شود، نزدیک به یکی از پایین‌ترین نقاط کارنامهٔ کارگردان مشهور است. شخصیت‌های بی‌جان فیلم پی‌درپی جمله‌هایی کلیشه‌ای و...

اگر بخواهم یک واژه برای توصیف آخرین فیلم نویسنده-کارگردان وودی آلن انتخاب کنم، آن واژه «بی‌اهمیت» خواهد بود. این اثر یکنواخت و بی‌الهام دربارهٔ همسر تروفهٔ یک تاجر مرفه و پاریسی که بیش‌ازحد مالک‌طلب است و پس از دیدار اتفاقی با یکی از هم‌کلاسی‌های قدیمیش مرتکب رابطه‌ای می‌شود، نزدیک به یکی از پایین‌ترین نقاط کارنامهٔ کارگردان مشهور است. شخصیت‌های بی‌جان فیلم پی‌درپی جمله‌هایی کلیشه‌ای و گاه خنده‌دار به زبان می‌آورند، آمیخته با ارجاعات بی‌اعتنا به زندگی اشرافی و مشاهده‌هایی بدیهی و سطحی دربارهٔ هنر، شعر و فرهنگ. همین‌طور بحث‌های خسته‌کننده و تکراری دربارهٔ نقش شانس در زندگی که تقریباً در همهٔ پنجاه فیلم آلن دیده شده‌اند، اینجا هم حضوری آشنا دارند. حتی روایت فیلم حس بازپختی از آثار پیشین را القا می‌کند؛ عناصری که انگار از آثاری مانند «جرایم و جنایات» (۱۹۸۹)، «نقطهٔ برخورد» (۲۰۰۵) و «مرد غیرمنطقی» (۲۰۱۵) جدا شده و تنها به شکلی سبک‌تر و کم‌جذاب‌تر دوباره کنار هم قرار گرفته‌اند — و پایانی برای آلن غیرمعمول اما کاملاً قابل‌پیش‌بینی دارد. شاید تنها ویژگی متمایز این فیلم، فیلمنامه‌اش به زبان فرانسوی باشد، اما آن هم چیز زیادی به محصول نهایی نمی‌افزاید (جز احتمال خستگی چشم تماشاگران از خواندن زیرنویس‌ها). آلن از جمله کارگردانان محبوب من است، ولی این اثر — مانند بسیاری از ساخته‌های چند سال اخیرش — از کارهای درخشان او به‌شمار نمی‌آید. حتی گمانه‌زنی‌هایی هست (حتی از سوی خودِ کارگردان) که ممکن است این آخرین فیلم او باشد؛ و اگر قرار است کارنامهٔ او این‌گونه ختم شود، تاسف‌آور است که با ناتوانی به پایان برسد نه با شکوه. اما اگر واقعاً مخزن خلاقیت او به این اندازه خالی شده، بهتر است همین حالا دست بکشد تا اینکه به ساخت فیلم‌های متوسط و فراموش‌شدنی ادامه دهد که از درخشش کلی آثارش می‌کاهند.