فیلم Chitty Chitty Bang Bang 1968

فوق‌العاده و خیال‌انگیز! بر پایهٔ رمانی از ایان فلمینگ، خالق جیمز باند، این فانتزی دلپذیر سفر به دنیای مرموز و بدون کودکِ ولگاریا را از زاویهٔ دید کاراکتاکوس پاتس، دو فرزندش، ترولی اسکرامپشس و خودروی فوق‌العادهٔ Chitty Chitty Bang Bang روایت می‌کند. به نظرم اصل موفقیت این فیلم در این است که همهٔ عناصر لازم برای یک فیلم خانوادگی موفق را دارد: ملودی‌های گیراتر در هر لحظه،...

فوق‌العاده و خیال‌انگیز! بر پایهٔ رمانی از ایان فلمینگ، خالق جیمز باند، این فانتزی دلپذیر سفر به دنیای مرموز و بدون کودکِ ولگاریا را از زاویهٔ دید کاراکتاکوس پاتس، دو فرزندش، ترولی اسکرامپشس و خودروی فوق‌العادهٔ Chitty Chitty Bang Bang روایت می‌کند. به نظرم اصل موفقیت این فیلم در این است که همهٔ عناصر لازم برای یک فیلم خانوادگی موفق را دارد: ملودی‌های گیراتر در هر لحظه، پادشاهیِ افسانه‌ای پر از رنگ، تکنولوژی عجیب و دست‌کم اندکی شرارت مربوط به تمایز طبقاتی. فیلم به‌طور واضح به دو نیمه تقسیم می‌شود؛ در هستهٔ داستان، Chitty دربارهٔ تشکیل یک خانوادهٔ کامل است. با معرفی کاراکتاکوس (دیک ون دایک)، پدری تنها که تمام تلاشش را می‌کند تا فرزندانش را با پایداری اخلاقی بزرگ کند، از طریق عشق کودکان به یک اتومبیل قدیمی زنگ‌زده است که Chitty Chitty Bang Bang جان می‌گیرد و با ورود خانم زیبا و شایستهٔ Truly Scrumptious (سالی آن هاوز) همهٔ چهار نفر وارد نیمهٔ دوم فیلم می‌شوند، پس از آن که توجه تماشاگر را با وعدهٔ قطعی شکل‌گیری یک خانواده جلب کرده‌اند. نیمهٔ دوم ما را به دنیای فانتزی می‌برد. ولگاریا توسط بارون بمبِرست (گرت فروبه در نمایشی فوق‌العاده) که شیفتهٔ اسباب‌بازی‌هاست حکومت می‌شود؛ او کودکان را ممنوع کرده و چشمش به عظمت Chitty Chitty دوخته شده است. بمبِرست برای به دست آوردن آن، آدم‌ربای کودکانش را می‌فرستد تا فرزندان کاراکتاکوس را بدزدد و با ماشین مبادله کند. آدم‌ربای بازی‌شده توسط رابرت هلپمن هم به اندازه‌ای نمادین است که ترسناک هم هست؛ با کلاه نامتناسب و بینی تیز، کودکان را با وعدهٔ آب‌نبات و تارت‌شیره فریب می‌دهد و بی‌تردید وارد کابوس بسیاری از کودکان شده است. اما این در نهایت یک فیلم خانوادگی است و درست همان‌طور که انتظار می‌رود، این سواری شگفت‌انگیز به فرجامی شاد و سرشار از رنگ و خوش‌اخلاقی‌های عجیب می‌رسد. بله، Chitty Chitty Bang Bang با تماشای مکرر همچنان اثرگذار است. ۸/۱۰ این فیلم هرگز به‌عنوان موزیکال موردعلاقه‌ام در کودکی نبود، اما با بزرگ‌تر شدن بیشتر قدرش را می‌دانم. البته لحظاتی کمی دست‌وپاگیر و کلیشه‌ای دارد، اما میان شخصیت‌ها شیمی واقعی دیده می‌شود و در کنار اشعار بسیار گوش‌گیر و اغلب تأثیرگذارِ برادران شرمن، با یک حکایت واقعاً لذت‌بخش روبه‌رو می‌شویم. خانوادهٔ پاتس در یک خانهٔ روستایی فرسوده زندگی می‌کنند: پدربزرگ (لیونل جفریز)، پدر مهربان اما ناکام در اختراعات "کاراکتاکوس" (دیک ون دایک) و دو کودک "جرمی" (آدریان هال) و "جمایما" (هیتر ریپلی). خوشبختانه روزی کودکان را تقریبا ماشینی زیر می‌گیرد و آن‌ها از دست یک خودروی قدیمی نجات پیدا می‌کنند؛ و ناگهان خودروی نام‌دار ما وارد ماجرا می‌شود. ماشین می‌تواند رانندگی کند، تبدیل به هواپیما شود، شناور گردد — واقعاً تقریباً هر کاری می‌تواند بکند جز آوردن چای. این ماشین یک جایزهٔ ضروری برای خودبزرگ‌بینِ دشمنِ کودکان، بارون بمبِرست، است؛ بنابراین خانواده باید تا پای جان بجنگند تا هم ماشین و هم خودشان به دست او نیفتند. ایان فلمینگ در این اثر تخیل قدرتمندی نشان می‌دهد و ون دایک هم مهارت‌های متنوعش را به‌خوبی و دل‌نشین نمایش می‌دهد. گاهی خواندن سالی آن هاوز کمی اغراق‌آمیز است، اما نزدیک به دو و نیم ساعت داستان واقعاً سریع می‌گذرد. ترانهٔ برندهٔ اسکار "Chitty Chitty Bang Bang"، «Hushabye Mountain» دلنشین، «Me Ol' Bamboo» و اجرای لذت‌بخش جفریز از «Posh!» که کم‌کم در توالت بیرونی غرق می‌شود، همه به این مجموعهٔ رنگی و شاد و قاب‌گرفته‌شده مقدار زیادی می‌افزایند. شاید برای کودکان هدر رفته باشد؟ قطعاً در گذشته برای من این‌گونه بود.