فیلم The Conversation 1974

متأسفانه به نظر می‌رسد که آن تریلرهای سیاسی پارانوئیدی بزرگ آمریکاییِ دهه‌های ۶۰ و ۷۰—که نقطهٔ اوج‌شان را می‌توان در «کاندیدای مانه‌چور» (که به‌طرزی نگران‌کننده ترور کندی را پیش‌بینی می‌کرد) و «همهٔ مردان رئیس‌جمهور» (که پایانی بر رسوایی واترگیت گذاشت)—یگانه آثاری‌اند که هرچقدر هم از زمانشان بگذرد، کهنه نمی‌شوند. این فیلم‌ها در به تصویر کشیدن ترس ملموسی که شهروندان عادی از دست‌داشتهٔ سرنوشت‌شان به دست...

متأسفانه به نظر می‌رسد که آن تریلرهای سیاسی پارانوئیدی بزرگ آمریکاییِ دهه‌های ۶۰ و ۷۰—که نقطهٔ اوج‌شان را می‌توان در «کاندیدای مانه‌چور» (که به‌طرزی نگران‌کننده ترور کندی را پیش‌بینی می‌کرد) و «همهٔ مردان رئیس‌جمهور» (که پایانی بر رسوایی واترگیت گذاشت)—یگانه آثاری‌اند که هرچقدر هم از زمانشان بگذرد، کهنه نمی‌شوند. این فیلم‌ها در به تصویر کشیدن ترس ملموسی که شهروندان عادی از دست‌داشتهٔ سرنوشت‌شان به دست نیروهای پلیس و دولت دارند، همچنان به‌طرز شگفت‌آوری به‌موقع‌اند. «گفت‌وگو» فیلمی جمع‌وجور و کم‌پیرنگ از فرنسیس فورد کاپولا است که در دوره‌ای درخشان از فعالیتِ او ساخته شد و در میان بهترین کارهای یک فیلمساز قرار می‌گیرد. داستان دربارهٔ هری کُل (با بازی درخشان جین هکمن) است؛ متخصص شنود بسیار ماهر که برای ضبط صحبت‌های دو نفر در مکان عمومی اجیر می‌شود. او پس از پاک‌سازی و تقویت نوار، به مشتری تحویل می‌دهد، اما بار گناه از کاری پیشین که به آسیب دیدن و قتل افرادی منتهی شده، او را رها نمی‌کند. این گذشتهٔ پرعذاب باعث تردید در اقدام‌ها و شغلِ او می‌شود. فیلم به‌خوبی نشان می‌دهد چگونه پارانویا می‌تواند زندگی روزمره را تسخیر کند: هری که به‌عنوان بهترینِ حرفه‌اش شناخته می‌شد، کم‌کم تیزبینی و راهِ خود را گم می‌کند — آپارتمانش به‌آسانی توسط صاحبخانه شکسته می‌شود، نامه‌هایش خوانده می‌شود، در نمایشگاه تجارت با یک خودکار جاسوس‌گیر فریب می‌خورد، و شمارهٔ تلفنش که قرار بود فهرست نشده باشد به‌طرز مشکوکی در اختیار دیگران است. او بارها نوارها را گوش می‌دهد و به این نتیجه می‌رسد که زوج تحت نظر ممکن است در خطر مرگ باشند، اما بار گناه و تزلزل حرفه‌ای باعث می‌شود نتواند وظیفه‌اش را به‌درستی انجام دهد؛ حتی نوارها به سرقت می‌روند و سوءتفاهم‌های بیشتری شکل می‌گیرد. بازی جین هکمن در نقش هری فوق‌العاده است؛ یکی از بهترین اجراهای احساسی و فشردهٔ او. نقش‌های مکمل، از جمله جان کازال و هریسون فورد، فیلم را تقویت می‌کنند و زوج تحت نظر (با بازی سیندی ویلیامز و فردریک فارست) نیز بخش مهمی از تنش روایی‌اند. ریتم فیلم کند و کم‌کم شعله‌ور می‌شود—گاهی کشدار می‌شود—ولی تغییر نقش گربه و موش بین شخصیت‌ها و ساختار دقیق فیلمنامه تماشاگر را درگیر نگه می‌دارد. نکتهٔ درخشان فیلم، پردهٔ سوم است که شوکی قوی دارد (بدون لو دادن جزئیات باید گفت که پایان بسیار رضایت‌بخش و تکان‌دهنده است). هرچند پردهٔ دوم ممکن است کمی ناپخته به‌نظر برسد، «گفت‌وگو» فیلمی عالی و تقریباً بی‌نقص است و از آثار برجستهٔ فرنسیس فورد کاپولا به‌شمار می‌رود. به‌عنوان انسان، تنها حسرتی که می‌ماند این است که کاش این فیلم این‌قدر دارای اهمیت اجتماعی و الزامی نبود.