فیلم Orlando 1992

مبتنی بر رمانی تا حدی جنجالی، این فیلم مسائل جنسیتی و موضوعات عمیق دیگری را به‌خوبی مورد توجه قرار می‌دهد. «اورلاندو» احتمالاً یکی از جالب‌ترین و جنجالی‌ترین رمان‌های ویرجینیا وولف است و فیلمِ اقتباس‌شده از آن، همین روح اثر را به پرده منتقل می‌کند. رمان در بستر زندگی پیچیده وولف شکل گرفته است: آزار جنسی در کودکی، بحران‌های افسردگی، تردیدهای وجودی و دوجنس‌گرایی او. رابطه وولف...

مبتنی بر رمانی تا حدی جنجالی، این فیلم مسائل جنسیتی و موضوعات عمیق دیگری را به‌خوبی مورد توجه قرار می‌دهد. «اورلاندو» احتمالاً یکی از جالب‌ترین و جنجالی‌ترین رمان‌های ویرجینیا وولف است و فیلمِ اقتباس‌شده از آن، همین روح اثر را به پرده منتقل می‌کند. رمان در بستر زندگی پیچیده وولف شکل گرفته است: آزار جنسی در کودکی، بحران‌های افسردگی، تردیدهای وجودی و دوجنس‌گرایی او. رابطه وولف با ویکتوریا سیکویل-وست — یک آریستوکرات با ازدواجی باز — زمینه‌ای بود که ایده‌های جسورانه‌ای چون احتمال تغییر جنسیت را در ادبیات مطرح کرد؛ فیلم نیز این پرسش‌ها را با ظرافتی خاص دنبال می‌کند. داستان دربارهٔ یک اشراف‌زادهٔ اندروجینی در دربار الیزابتی به نام لرد اورلاندو است که مورد علاقه ملکهٔ پیر قرار می‌گیرد و از او هدایایی و امتیازاتی دریافت می‌کند به شرط اینکه هرگز پیر یا بمیرد — شرطی که عملاً محقق می‌شود. اورلاندو قرن‌ها را بدون کهولت می‌گذراند، در عشق زندگی می‌کند، سفر می‌کند و سرانجام به‌طور مرموزی زن می‌شود و دو قرن بعد نشان می‌دهد نه‌تنها نمی‌میرد، بلکه جنسیتش نیز تغییر کرده است. فیلم با ادامهٔ روایت تا دوران معاصر، این سفر فرازمانی را به تصویر می‌کشد. تیلدا سوئینتون در این نقش درخشان است؛ بازی‌اش فیلم را تحتِ کنترل دارد و نمایشی کم‌نظیر ارائه می‌دهد. بازیگران دیگری چون جان وود و کوئنتین کریسپ نیز نقش‌های ارزشمندی ارائه می‌دهند. کارگردانی سالی پاتر تمرکز دقیقی روی شخصیت و تغییرات او دارد و فیلم در هفتاد و چند دقیقهٔ صفحه‌نمایش، این تغییرات هویتی و روانی را پیگیری می‌کند. از نظر تکنیکی، برجسته‌ترین ویژگی فیلم تصویربرداری بسیار حساب‌شده و زیبای آن است و ریتمی ملایم اما پیوسته که ممکن است ابتدا تماشاگر را قانع نکند اما در نهایت توجه او را تا پایان حفظ می‌کند. فیلم که در بخش‌های زیادی در خاک بریتانیا فیلم‌برداری شده، از عمارت‌های اشرافی به خوبی به‌عنوان بخشی از صحنه‌ها استفاده می‌کند و پوشاک مربوط به هر دورهٔ تاریخی هم با دقت و وسواس طراحی شده‌اند. این اقتباس در زمان‌بندی نسبت به کتاب اندکی آزادی عمل می‌گیرد و خط زمانی را تا دوران مدرن امتداد می‌دهد. تجربه‌های متنوع اورلاندو — از مأموریت‌های سفارتی در خاورمیانه تا تلاش برای حفظ مالکیت خانوادگی و ورود یک فرزند — همه بر بنیانِ این خلق‌وخو ویرجینیا وولف می‌افزایند؛ اثری که تحلیل معمول را به چالش می‌کشد. فیلم دربارهٔ انسانیت و مقاومتش در برابر تغییرات معنادار است؛ تغییراتی که رویدادها و محیط به‌تدریج پیرامونش شکل می‌دهند. ظهور تدریجیِ ابهام جنسیِ شخصیت، مانند بیرون آمدن از مه است و پاتر این تحول را در طول فیلم به‌خوبی متمرکز نگه می‌دارد. فیلم سخت‌گیرانه قابل ارزیابی است و ممکن است برای افراد مختلف معانی گوناگونی داشته باشد؛ همین چندمعنایی آن را تماشایی می‌کند.