فیلم Civil War 2024

«سول وار» توانایی شگفت‌انگیز الکس گارلند را در ساخت روایت‌هایی مؤثر که بحث‌برانگیزند نشان می‌دهد؛ روایت‌هایی که بدون درافتادن در موضع‌گیری‌های موعظه‌گرانه، تماشاگر را به تأمل و گفتگو وا می‌دارند. فیلمی فراتر از مرزهای سیاسی که بر روزنامه‌نگاری جنگ، معضلات اخلاقی کسانی که جانشان را به خطر می‌اندازند تا داستان‌هایی را بازگو کنند که نباید نادیده گرفته شوند، و تغییرات شخصی لازم برای انجام چنین...

«سول وار» توانایی شگفت‌انگیز الکس گارلند را در ساخت روایت‌هایی مؤثر که بحث‌برانگیزند نشان می‌دهد؛ روایت‌هایی که بدون درافتادن در موضع‌گیری‌های موعظه‌گرانه، تماشاگر را به تأمل و گفتگو وا می‌دارند. فیلمی فراتر از مرزهای سیاسی که بر روزنامه‌نگاری جنگ، معضلات اخلاقی کسانی که جانشان را به خطر می‌اندازند تا داستان‌هایی را بازگو کنند که نباید نادیده گرفته شوند، و تغییرات شخصی لازم برای انجام چنین کار در ظاهر غیرانسانی تمرکز دارد. پیچیدگی شخصیت‌ها و شدت یخ‌زننده فیلم‌برداری و طراحی صدا، تجربه‌ای صوتی-بصری قدرتمند، جذاب و گاه شوکه‌کننده پدید می‌آورند. این اثر ادای احترامی است به حرفه‌ای که اغلب فراموش می‌شود و در عین حال تماشاگر را به بازاندیشی درباره مسائل حیاتی جامعه معاصر فرا می‌خواند. فیلمی فوق‌العاده! «سول وار» از ابتدا تا انتها مخاطب را می‌خورد؛ حقیقتاً از همه‌چیزش لذت بردم. داستان جذابی دارد که با کیفیت عالی روایت می‌شود. بزرگ‌ترین نکته‌ای که برایم ماند، طراحی صدا بود که از همان ثانیه‌های اول بی‌نظیر است. روایت با ریتمی کاملاً درست پیش می‌رود و پایانش زود می‌رسد؛ شاید چون کاملاً درگیرش شده بودم. بازی‌ها فوق‌العاده‌اند؛ تحسین خاص برای کریستن دانست، واگنر مورا و استیون مک‌کینلی هندرسون که همه درخشان‌اند. کِیلی اسپینی اما برای من برجسته‌تر بود؛ نمایش بسیار عالی‌ای داشت. فیلمی جذاب که شدیداً پیشنهاد می‌کنم و دلتان می‌خواهد دوباره ببینیدش. نه، متأسفم، برای من این فیلم کار نکرد. ظاهراً در ایالات متحده جنگ داخلی در جریان است: کالیفرنیا و تگزاس از اتحادیه جدا شده‌اند و فلوریدا هم به‌نظر درگیر ناآرامی است. رئیس‌جمهور (نیک افرمن) در سخنرانی‌ای بقیه کشور را آرام می‌کند، اما عکاس جنگی خشن «لی» (کریستن دانست) و همراهش «جوئل» (واگنر مورا) فکر می‌کنند بحران احتمالاً به شکل دیگری پایان می‌یابد. آن‌ها شجاعانه تصمیم می‌گیرند حدود ۸۰۰ مایل تا واشنگتن بروند تا از او مصاحبه بگیرند. همکار از کار افتاده و کهنه‌کارشان «سامی» (استیون مک‌کینلی هندرسون) فکر می‌کند آن‌ها دیوانه‌اند اما می‌خواهد همراهشان باشد. در همین حال، عکاس جوان و پرانرژی «جسی» (کِیلی اسپینی) به تیم می‌پیوندد و به‌طور غیرقابل‌باوری، آن‌ها تصمیم می‌گیرند او را در این سفر خطرناک همراه کنند. این غیرقابل‌باوری است که کل قضیه را پیش می‌برد و سناریویی کاملاً مضحک جلویمان باز می‌شود. هیچ تلاشی برای توضیح علت این جنگ نشده است. آیا رئیس‌جمهور قدرت را غصب کرده؟ آیا از حزبی آمده که این ایالات به او رأی نداده‌اند؟ یا این‌که شورشیان بی‌رحم و مسلحند؟ بعد دیالوگ‌های مسخره—معمولاً از دهان هندرسون—که کلی جملات «پُرمعنی» از نوع «هر وقت می‌توانی سوخت بردار» یا «این مسیر فقط به مرگ می‌رسد» می‌گویند، در حالی که گروه در کشوری نسبتاً باثبات، خوب سوخت‌رسانی شده و مایحتاج دارد می‌چرخند، کشوری که تقریباً هیچ نشانه‌ای از مهاجرت‌های گسترده، وحشت یا ترس در آن نیست. کلاه‌های «Press» آبی رنگ و کمی کِولار انگار آن‌ها را در برابر درام مرگباری که باید تجربه کنند مصون کرده است. حضور کوتاه جسی پلمنز تنها بخشی است که اندکی هیجان ایجاد می‌کند؛ در غیر این صورت همه‌چیز کمی بی‌حادثه است. دانست در ابتدا زنی قوی و با شخصیت است اما این تدریجاً از دست می‌رود و من تا پایان کمی بیزار شدم. فیلم تکه‌تکه، اپیزودیک، غیرواقعی و پر از شخصیت‌هایی است که نمی‌توانم به آن‌ها باور داشته باشم. شاید برای مخاطب آمریکایی بیشتر طنین داشته باشد؛ من که نیستم و برایم کار نکرد. داستان‌های هشداردهنده وقتی روی پرده بزرگ جان می‌گیرند اغلب بیشترین تأثیر را دارند و این قطعا درباره آخرین ساخته الکس گارلند صدق می‌کند. روایت گیرا از چهار خبرنگار (کریستن دانست، واگنر مورا، استیون مک‌کینلی هندرسون، کِیلی اسپینی) که جنگ داخلی را در نسخه‌ای دیستوپیایی از آمریکا دنبال می‌کنند و از نیویورک تا واشنگتن مسیر پرپیچ‌وخم را می‌پیمایند تا تمام وجوه این کابوس را ببینند، اثری است که تصاویر و موقعیت‌هایی را به‌طرز گرافیکی نشان می‌دهد از آن‌چه از آمریکا باقی مانده و جمعیتی که در تلاش برای درک وضعیت و راهی برای بقاست. هدف سفر قهرمانان گرفتن مصاحبه‌ای است—احتمالاً آخرین مصاحبه—با رئیس‌جمهوری فاسد و خودبرتربینی که نیروهای شورشی به پایتخت نزدیک می‌شوند. آن‌ها گرچه خطرات سفر و خطرات ناشی از نقششان به‌عنوان خبرنگارانی که با سوءظن مواجه‌اند و متهم به دامن زدن به درگیری‌ها شده‌اند را می‌پذیرند. بعضی‌ از منتقدان گفته‌اند فیلم پس‌زمینهٔ اجتماعی-سیاسی کافی درباره منازعه ارائه نمی‌دهد، اما این نکته اساساً ضروری نیست: گارلند بی‌پرده می‌گوید وقتی گلوله‌ها شروع به شلیک کنند، ایدئولوژی دیگر اهمیتی ندارد و کسی اهمیت نمی‌دهد؛ این پیام با وضوحی یخ‌زده بارها و بارها منتقل می‌شود. دیوانگی‌ای که جمعیت را در بر می‌گیرد در آن مقطع همه‌چیز را تعیین می‌کند—دیوانگی‌ای که از خصومت آشکار و افراط در بین شرکت‌کنندگان و خبرنگارانی که می‌خواهند «داستان را بگیرند» ناشی می‌شود، هرچه که باشد. گارلند در رسیدن به این هدف چیزی را پنهان نمی‌کند؛ تماشای فیلم گاه دشوار است و قطعاً مناسب کسانی که دل‌وحشت ندارند نیست. اما پیام فیلم بسیار مهم است، به‌ویژه در فضای قطبی امروز. بهتر است به آنچه در این اثر مهم گفته می‌شود توجه کنیم؛ بی‌ممانعت بهترین—و نگران‌کننده‌ترین—اثر سال تاکنونست. فیلم گرچه در زمینه منازعه مسلحانه ساخته شده، از موضوع کلاسیک جنگ فاصله می‌گیرد و بر خبرنگاران تصویربردار جنگ تمرکز می‌کند تا دیدگاهی درباره کار این حرفه ارائه دهد. با مجموعه‌ای از صحنه‌های کوچک، کارگردان می‌کوشد تصویری از کار این حرفه در میدان نبرد بسازد بدون این که علت جنگ یا طرف‌های درگیر را مشخص کند. هر صحنه به‌تنهایی خوب اجرا شده و از کیفیت فیلم‌برداری و کار صوتی غوطه‌ورکننده‌ای برخوردار است که تنش را تقویت می‌کند. با این حال این صحنه‌ها هرچند مؤثر به‌تنهایی، در کنار هم انسجام لازم را ندارند. نتیجه فیلمی است که کمتر از مجموع اجزایش اثرگذار به نظر می‌رسد. مشکل اصلی فیلم کمبود عمق است. هرچند از نظر فنی—به‌ویژه در بخش صدا—خوب ساخته شده، اما به رویکردی عمیق‌تر نیاز داشت که می‌توانست آن را از نمایش صحنه‌های تأثیرگذار به اثری واقعاً تأثیرگذار ارتقا دهد. با وجود ادعاهای خود، «سول وار» در اصل اثری تکراری است که پر از تصاویر عمداً آزاردهنده و نمایش خشونت‌آمیز است. توسعه شخصیت و پیش‌زمینه داستانی کارآمد در فیلم تا حد زیادی غایب است. این یک سفر جاده‌ای از جهنم است که با هدفی نیهیلیستی به سوی پایانی پیش‌بینی‌پذیر پیش می‌رود. بنابراین برای بیننده چیز زیادی برای برداشت باقی نمی‌گذارد؛ فیلمی که باید حرف‌های زیادی بزند اما به‌طرز بارزی سکوت می‌کند. شاید این واکنشی به فضای تقسیم و ترسی باشد که امروز در آمریکا وجود دارد؛ اما اگر قرار است درباره موضوعی بحث‌برانگیز فیلم بسازید، چرا حرفی بحث‌برانگیز نمی‌زنید؟ در خلاصه، این فیلم نیاز داشت موضع روشن‌تری اتخاذ کند، حتی اگر به معنی ارائه دیدگاه‌های مخالف باشد؛ اما به‌جای آن، هیچ‌کس را جریحه‌دار نمی‌کند و عملاً چیز قابل‌تأملی نمی‌گوید. بد نبود. با انتظارات پایین نشستم پای فیلم، اما این اثر خوشبختانه فیلمی خوب از کار درآمد: داستان، بازی‌ها و کارگردانی عالی‌اند و شکایتی جدی ندارم. سرگرم‌کننده و تأمل‌برانگیز؛ آفرین! خیلی از این فیلم لذت بردم؛ انتظار زیادی نداشتم ولی کلی چیز خوب گرفتم. پیشنهاد می‌کنم. تعجب می‌کنم آن مرد مسن با آن زن جوان به هم می‌رسند یا نه. به‌نظر می‌رسد برای رسیدن به آن تلاش زیادی کرده؛ احتمالا دقیقاً می‌داند چند تجربه نزدیک به مرگ لازم است تا طرف مقابل در آغوشش فرو بیفتد. به‌هرحال خبری هست که باید گرفت—خبر، خبر، خبر؛ باید آن داستان را به‌دست آوردند. این فیلم با جوی به‌شدت روان‌شکننده ارائه شده که بعد از پایان فیلم مدت‌ها در ذهن می‌ماند. فضا و اتمسفر اثر از نقاط قوت اصلی است و تنظیم مکان‌های آشنا مثل شهرها، جاده‌ها و محلات در برابر جنگی داخلی در داخل آمریکا، حس عادی و آشنا را طوری درمی‌آورد که با هرج‌ومرج و ترس درهم می‌آمیزد. کریستن دانست یکی از بهترین اجراهایش را ارائه می‌دهد و عمق و ظرافت زیادی به نقش می‌بخشد؛ ترس، مقاومت و پیچیدگی شخصیتی را باورپذیر می‌کند. بازیگران مکمل نیز بسیار خوب‌اند و هر یک با اصالت و وزن احساسی شخصیت‌های خود را زنده می‌کنند. تم‌های فیلم عمیقاً طنین‌اندازند و پیام‌هایی درباره پیامدهای هولناک جامعه‌ای که در آستانه فروپاشی است می‌گویند. روایت به روان‌شناسی انسان می‌پردازد و واکنش‌ها و معضلات اخلاقی در شرایط فشار شدید را بررسی می‌کند. در مجموع، این فیلم درس‌نمایی در ساخت فضاسازی هولناک است که مانند ابری تاریک همراه شما می‌ماند؛ نه صرفاً یک داستان ترسناک، بلکه بازتابی عمیق از شرایط انسانی—تماشایی واجب برای طرفداران ژانر و هر کسی که به دنبال تجربه‌ای تأمل‌برانگیز سینمایی است. من بسیار علاقه‌مند بودم «سول وار» را ببینم، عمدتاً برای دیدن نحوه نمایش جناح‌های سیاسی مختلف در ایالات «متحدِ» بسیار تقسیم‌شده. در بسیاری از کشورها دو گروه تقریباً برابر وجود دارند: مشارکت دولتی بالا (مالی، مهاجرت و غیره) در برابر سرمایه‌داری بازار آزاد. متأسفانه در فیلم پوشش آن نوع اختلافات وجود ندارد و تنها تفاوت به مناطق جغرافیایی خلاصه شده و به مخاطب واگذار شده تا خودش تفاوت‌ها را تجسم کند. فیلم بر کلیشه منطقه‌ای تکیه می‌کند و جنوب را عمدتاً متشکل از مردمان خشمگینی نشان می‌دهد که از کشتن کسانی که با آن‌ها موافق نیستند لذت می‌برند؛ این باعث شد فیلم بلافاصله در دسته‌بندی سیاسی قرار گیرد. بعد از پایان، احساساتی که باقی ماند به نظر حاصل هدایت قصه و کارگردان بود: ۱) مطبوعات بین‌المللی تنها قهرمانان واقعی‌اند؛ ۲) همه مردان سفیدپوست آمریکایی عاشق جنگ و کشتارند. تأسف‌بار است که این روایت از ابتدا تا انتها غالب به نظر می‌رسید و فرصت‌های زیادی از دست رفت. خلاصه: فیلم تا حدی شبیه «آپوکالیپس ناو» است اما با قهرمان اصلی یک عکاس خبری که همیشه به‌عنوان قهرمان تصویر می‌شود. نویسنده و کارگردان نشان می‌دهد که بسیاری از تصویربرداران جنگی مخاطبانی پرعلاقه دارند که فقط می‌خواهند حالات نزدیک قربانیان در هنگام شلیک و مرگ را ببینند و آن‌ها را بسیار محترم و محافظت‌شده جلوه می‌دهد؛ این برداشت‌های مداوم موجب از دست رفتن واقع‌گرایی فیلم شده است. با بودجه تولید بزرگ و عطش گسترده برای این موضوع، «سول وار» ناامیدکننده بود؛ نوشتار و کارگردانی بهتر می‌توانست این را به یک پرفروش تبدیل کند، اما اکنون احتمالاً در سه تا پنج سال آینده به‌یادماندنی نخواهد بود و کسی دوباره آن را تماشا نخواهد کرد. سفری هولناک اما شگفت‌انگیز از ابتدا تا انتها. پر از نماهای خارق‌العاده، مرگ‌های دلخراش و نگاهی به فیلم‌سازی که قبلاً ندیده بودم؛ تقریباً از هر ثانیه‌اش لذت بردم. کاش درباره قبل و بعد ماجرا بیشتر می‌دانستیم. چهار گزارشگر سفرشان را از میان آمریکاِ ویران‌شده توسط جنگ به سوی واشنگتن دنبال می‌کنند تا با رئیس‌جمهور مصاحبه‌ای بگیرند. فیلمی خشن و شدید که وحشت‌های بربریتِ جنگ میان آمریکایی‌هایی را که با نفرت و ترس نژادی مصرف شده‌اند، به‌سردی به تصویر می‌کشد. چهار شخصیت اصلی—از عکاس زبر و با تجربه که خیلی مرگ دیده تا یک عکاس تازه‌کار که باوجود هول‌ها به جلو حرکت می‌کند—با صداقت و سطحی از واقع‌گرایی به‌تصویر کشیده شده‌اند که بسیاری از فیلم‌ها هرگز نمی‌گیرند. صحنه جسی پلمنز واقعاً تأثیرگذار است.