فیلم The Inhabitants 2015

فیلم ترسناک روان‌شناختی «ساکنان» ممکن است به‌سادگی و به‌نادرست تنها یک اثر دیگر در ژانر خانه تسخیرشده قلمداد شود؛ اما اگر چنین پنداشته شود، واقعاً جفاست. این فیلم ترسناک، ذهنی خلاق و تحریک‌آمیز دارد که بر پایهٔ ایده‌ای شوم و بدیع شکل گرفته. خوشبختانه، برادران فیلم‌ساز مایکل و شاون راسموسن با روایت پرکشش و ویژهٔ خود، فرمول معمول قصه‌های روح و تسخیر را در قالب...

فیلم ترسناک روان‌شناختی «ساکنان» ممکن است به‌سادگی و به‌نادرست تنها یک اثر دیگر در ژانر خانه تسخیرشده قلمداد شود؛ اما اگر چنین پنداشته شود، واقعاً جفاست. این فیلم ترسناک، ذهنی خلاق و تحریک‌آمیز دارد که بر پایهٔ ایده‌ای شوم و بدیع شکل گرفته. خوشبختانه، برادران فیلم‌ساز مایکل و شاون راسموسن با روایت پرکشش و ویژهٔ خود، فرمول معمول قصه‌های روح و تسخیر را در قالب قصه‌ای محلی و نیوانگلندی متحول کرده‌اند. «ساکنان» با فضاسازی سرد و جذاب، کشش روش‌مند و نحوه‌ای کنایه‌آمیز در روایت، ترکیبی ساده اما مؤثر از اسطوره‌پردازی‌های خونین را ارائه می‌دهد که به یاد ارواح، جادوگران و قربانیان مسخ‌شدهٔ نوستالژیک می‌افکند. آنچه «ساکنان» را در نمایش رعب‌آور خود بلندپروازانه می‌کند، جو وهم‌آلودی است که راسموسن‌ها می‌آورند و طعم تاریخی و منطقه‌ای روایت را که در نیوانگلند استعماری می‌گذرد آشکار می‌سازد. فیلم از هر دو جهت—محیط تاریخی پردهٔ خوفناک و تأثیرپذیری از آثار مشهور دیگر ژانر—قدردانی می‌کند و این تأثیرات را به‌خوبی در ذهنیتی تیره و سنگین وارد می‌کند. راسموسن‌ها (که در تدوین فیلمنامهٔ آثار قبلی نیز سابقه دارند) هنرمندانه نمایشِ جان‌دار و غنی‌ای از یک نمایش فرعی تند و تیز ارائه می‌دهند که با وجود آشنایی برخی عناصر، تازگی‌ای در تکان‌ها و چرخش‌های ظریفش دارد. البته عناصر رایج ژانر—مانند هشدارهای بی‌مورد، بریده‌های ناگهانی تصویری، موسیقی هیجانی، تصاویر سایه‌دار و فیدهای ویدیویی مزاحم—در فیلم حضور دارند، اما راسموسن‌ها با این حال توانسته‌اند محتوای ناخوشایند و وحشت‌آور را به‌خوبی عرضه کنند. در مقایسه با برخی آثار پرهزینهٔ جریان اصلی که پشت الفاظ و جلوه‌های نمایشی خالی پنهان می‌شوند، «ساکنان» نفس‌گیر و مؤثر است چون روی عناصر اصلی که داستانی مرموز و دیوانه‌وار می‌سازند تمرکز می‌کند. دربارهٔ این فیلم حسی شیطانی و درعین‌حال صمیمانه وجود دارد که تماشای آن را چسبنده و درگیرکننده می‌سازد. بازی‌های چشم‌گیر، تصویربرداری دقیق و خشن و روند کندِ دیوانگی نمایشی، همه به اوج پاداش‌دهنده‌ای می‌رسند. به‌طور کلی، «ساکنان» به‌عنوان یک نمایش تیره و زننده در پوسته‌ای کم‌سر و جذاب، ساختاری منظم دارد. ماجراها از پشت دیوارهای نجواکنان مهمان‌سرای March Carriage در سالم آغاز می‌شود؛ جایی که ظاهراً مکانی دنج و سنتی است و یکی از قدیمی‌ترین خانه‌های نیوانگلند به‌شمار می‌آید. بنابراین حضور رمزآلود و آثار آشوب در این مکان طبیعی به‌نظر می‌رسد. حتی در همان ابتدا هم نشانه‌ای از شهرت مشکوک این مهمانسرا می‌بینیم، وقتی زوجی را روی مانیتوری دانه‌دار می‌بینیم که در اتاق‌شان با هم هستند. دن و جسیکا (مایکل رید و الیز کوتور استون) زوج جوان و جذابی هستند که قرار است مالکیت مشکوکی را از عمه و خواهرزادهٔ آن—رز استانتون و گرتچن—تحویل بگیرند. هرچند گرتچن با انرژی و محبت می‌کوشد مهمانسرا را تحسین و معرفی کند، دن و جس نمی‌توانند رفتاری آشفته و خیرهٔ رز را نادیده بگیرند؛ او با چشمانی مات نام همسر مرحومش نورمن را زمزمه می‌کند و مرتب از «بچه‌ها» حرف می‌زند. دن و جس در ابتدا این وضعیت را به‌حساب یک پیرزن عجیب و غریب می‌گذارند. با ورود زوج به خانه/مهمانسرا و همراهی سگ‌شان وایلی، آن‌ها از مناظر و جنگل‌ها و آب‌راه‌های احاطه‌کنندهٔ ملک لذت می‌برند. جس حتی به کتابخانهٔ محلی می‌رود و دربارهٔ تاریخ مهمانسرا تحقیق می‌کند. اما دوران عسل تدریجاً ترک می‌خورد؛ وقتی دن برای سفری کاری راهی می‌شود و برای اولین‌بار جس تنها در آن ساختمان لوکس می‌ماند. یکی پس از دیگری، رخدادهای مرموز پیش می‌آیند: برخورد با گروهی نوجوان مشکوک در جنگل، فعالیت‌های عجیب و تصادفی در خانه—مثلاً ماشین لباسشویی که به‌طرز ترسناکی کار می‌کند—و رفتار غیرعادی وایلی که پشت در اتاق خواب می‌خراشد، انگار چیزی آن طرف در کمین است. تماشاچی هم تصاویری از اشباح جوان و رنگارنگ در تاریکی می‌بیند؛ آیا این‌ها همان «بچه‌ها»یی هستند که رز نام می‌برد؟ پیش‌بینی‌پذیر است که تاریکی و شومیت نزدیک می‌شوند و جس بالاخره تسلیم حضور این تعقیب‌کنندگان جوان و شبح‌وار پشت درها می‌گردد. هنگامی که دن از سفرش بازمی‌گردد، تغییر در همسرش واضح است: جس حالا دور و بی‌احساس و خیره‌ای سرد دارد. دن همچنین متوجه بی‌حالی و کناره‌گیری وایلی می‌شود. دن که می‌خواهد بفهمد چه بر سر همسرش آمده، برخی کشفیات در خانه انجام می‌دهد: نخست، سیستم مخفی نظارتی را پیدا می‌کند که تمام حرکات جس و مهمانان را ضبط کرده؛ دوم، ناچار می‌شود برای روشن‌تر شدن قضیه به دیدار رز استانتون در بیمارستان برود، اما در آن‌جا هم با واکنش‌های جداافتادهٔ بیشتری از سوی سالمند رو‌به‌رو می‌شود. آیا دن در پی‌گیری راز همسر مسخ‌شده‌اش و خانهٔ جهنمی که زمانی به آن افتخار می‌کرد، بیش از توانش پیش خواهد رفت؟ «ساکنان» با قدرت می‌درخشد چون بازی‌های الیز کوتور استون و مایکل رید در نقش قربانیان، در دو سطح مختلف از یأس و گم‌گشتگی تأثیرگذارند. جسِ کوتور استون از زیبای شاد به هیولایی عجیب تبدیل می‌شود و تماشاگر نمی‌تواند از مشاهدهٔ این دگردیسی چشم بردارد. او هم‌زمان جذاب و سادیستیک است و تحولش عطشی برای خشونت و آشوب برمی‌انگیزد. راسموسن‌ها خوب از ابزارهای انتظارسازی و مقابله استفاده کرده‌اند تا تنش را به‌درستی بالا ببرند. موسیقی فیلم نیز با حالات تیره و نت‌های ماجراجویانهٔ ترس و هیجان هم‌آهنگ است. در مجموع، «ساکنان» چیز کاملاً نوینی عرضه نمی‌کند و بسیاری از عناصر آشنا را تکرار می‌کند، اما این اثر با بهره‌گیری هوشمندانه از منابع محدود، سحر و جادوی شومی را ارائه می‌دهد که فیلم‌هایی با بودجهٔ کلان در هالیوود می‌توانند از آن درس بگیرند: چگونه با محاسبهٔ خلاقانه و صرفه‌جویی هوشمندانه تماشاگر را مجذوب کرد. امتیاز منتقد: ۳ ستاره از ۴