فیلم The Great Dictator 1940

در سپتامبر ۱۹۳۹، شش روز پس از اعلام جنگ بریتانیا به آلمان نازی، چارلی چاپلین ساخت فیلم بلند بعدی‌اش را آغاز کرد. او از تصور عمومی درباره‌ی شباهت‌هایش با آدولف هیتلر — نه فقط سبیل کوچک بلکه شباهت‌هایی در دوران کودکی و سرگذشت — بهره گرفت و کوشید مستقیماً فوهرر و فاشیسم را به پارودی بکشد و مورد انتقاد قرار دهد. در «دیکتاتور بزرگ»، آدنوید هینکل...

در سپتامبر ۱۹۳۹، شش روز پس از اعلام جنگ بریتانیا به آلمان نازی، چارلی چاپلین ساخت فیلم بلند بعدی‌اش را آغاز کرد. او از تصور عمومی درباره‌ی شباهت‌هایش با آدولف هیتلر — نه فقط سبیل کوچک بلکه شباهت‌هایی در دوران کودکی و سرگذشت — بهره گرفت و کوشید مستقیماً فوهرر و فاشیسم را به پارودی بکشد و مورد انتقاد قرار دهد. در «دیکتاتور بزرگ»، آدنوید هینکل (با بازی چاپلین) حاکم تومانیا است و برای تسلط بر جهان دست به تلاش می‌زند. در این مسیر یهودیان را مورد آزار قرار می‌دهد، از جمله یک کهنه‌سرباز جنگ جهانی اول که اکنون آرایشگر شده و نقش او نیز به‌دست چاپلین اجرا می‌شود. بدون شگفتی، فیلم هنگام اکران موفق شد و با موج احساسات ضدنازی در میان مردم آمریکا و بریتانیا هم‌صدایی یافت. چاپلین آن‌قدر در انتقال پیام سیاسی‌اش جدی بود که برای رساندن آن از میل همیشگی‌اش به ساخت فیلم صامت گذشت و گفتار را به فیلم راه داد. استفاده از صدا در «دیکتاتور بزرگ» بسیار تأثیرگذار است؛ با مطالعه‌ی سخنرانی‌های هیتلر، چاپلین توانست پارودی‌ای مضحک اما متقاعدکننده از سبک بلاغی رهبر نازی خلق کند. در عین حال کمدی فیزیکی نیز حفظ شده است، عمدتاً حول نقش آرایشگر (که ممکن است همان شخصیت خاموش و آواره‌ی چاپلین باشد) قرار دارد. ترکیب کمدی بدنی و جمله‌های طعنه‌آمیز باعث می‌شود فیلم گاهی شبیه نمونه‌ای بسیار اولیه از کمدی‌های سبک «Carry On» به‌نظر برسد. اگرچه می‌توان «دیکتاتور بزرگ» را بهترین فیلم گفتاری چاپلین دانست، اغلب حس می‌شود که این اثر پایان دوران پانتومیم کلاسیک او را نشان می‌دهد. شوخی‌های بدنی ساده — مانند کوبیدن قابلمه بر سر شخصیت‌ها — گاهی خنده‌ای سطحی و ناپخته ایجاد می‌کنند و هوشمندانه‌ترین لحظات فیلم اغلب در بخش‌های گفتاری نهفته است. به‌طور کلی، جنبه‌های کمدی فیلم چندان با گذر زمان نپدیده‌اند. اما «دیکتاتور بزرگ» هرگز برای ماندگاری محض ساخته نشده بود؛ این فیلم تبلیغات قوی‌ای برای متفقین بود که در زمان مناسبی از جنگ منتشر شد. بنابراین باید آن را در بستر تاریخی زمان انتشارش قضاوت کرد. همیشه بزرگ و همیشه مرتبط؛ چرا که دیکتاتورها و خواهانِ دیکتاتوری همواره تلاش می‌کنند انسان‌ها را از انسانیت‌شان محروم سازند.