فیلم The Spiderwick Chronicles 2008

این فیلم فانتزی شایسته‌ی توجه و همدردی ماست. اثری مناسب برای تماشای خانوادگی که هم جوانان و هم بزرگ‌ترها را به‌سادگی جذب می‌کند، اما به‌گمانم هرگز آن توجهی را که لایقش بود دریافت نکرد—شاید به‌خاطر این‌که در زمان اکران رقیب‌هایی قوی‌تر و پُرطنین‌تر در ژانر فانتزی وجود داشتند. یکی از موضوعات محوری فیلم نشان‌دادن سویه‌ی پنهانِ دانش به‌عنوان چیزی خطرناک و کم‌مطلوب است، در چارچوب...

این فیلم فانتزی شایسته‌ی توجه و همدردی ماست. اثری مناسب برای تماشای خانوادگی که هم جوانان و هم بزرگ‌ترها را به‌سادگی جذب می‌کند، اما به‌گمانم هرگز آن توجهی را که لایقش بود دریافت نکرد—شاید به‌خاطر این‌که در زمان اکران رقیب‌هایی قوی‌تر و پُرطنین‌تر در ژانر فانتزی وجود داشتند. یکی از موضوعات محوری فیلم نشان‌دادن سویه‌ی پنهانِ دانش به‌عنوان چیزی خطرناک و کم‌مطلوب است، در چارچوب منطقیِ «بعضی چیزها را بهتر است ندانیم». داستان از جایی آغاز می‌شود که زنی تازه‌طلاق‌گرفته همراه کودکانش به خانه‌ای روستایی در دل جنگل منتقل می‌شود؛ خانه‌ای که متعلق به دخترعموئی است که در بیمارستان روانی بستری شده و سال‌ها بسته مانده؛ پنجره‌ها نمک‌پاشی شده‌اند و انباری آشپزخانه پر از مقدار غیرعادی سس گوجه‌فرنگی و عسل است—نشانه‌هایی کنجکاوکننده. از همان ابتدا آشکار است که بین برادران رابطه‌ی خوبی نیست و پسر کوچک رابطه‌ی عاطفی شدیدی با پدر دارد و در انتظار بازگشت اوست. او نخستین کسی است که صداهایی می‌شنود و مطمئن می‌شود خانه چیزی بیش از یک بنای متروکه دارد. پس از یافتن کتابی با هشداری تاریک، هرچند منع شده، آن را می‌خواند و در معرض مجموعه‌ای از دانش‌های پنهان قرار می‌گیرد؛ دانشی که هشتاد سال پیش توسط داییِ بزرگِ خانواده گردآوری شده و او بی‌هیچ اثری ناپدید شده است. با پیشروی روایت، موجودات جادویی و شخصیت‌هایی شگفت‌انگیز وارد ماجرا می‌شوند. موجودی به‌نام تیمبلتک حاضر می‌شود و جرد را وارد داستانِ عموی دوردستِ او، آرتور، می‌کند و هشدار می‌دهد که گابلین‌های تهدیدکننده برای دزدیدن آن کتاب مصرّند. تا زمانی که کتاب در همان خانه بماند و محافظی نامرئی آن را نگه دارد، اوضاع امن است، اما وقتی صفحاتِ کتاب به‌دست دشمن می‌افتد معجونی ظاهر می‌شود که می‌تواند سدهای دفاعی را بشکند. حالا خانواده‌ای با اعضایی از شجاع تا ترسان و از شدیداً شکاک تا دلاور باید با عطا‌نِ اندکِ نمک و مقداری چاره‌جویی مقابله کنند تا جلوی مولگاراتِ شرور را بگیرند. فیلم در آغاز—حدود بیست دقیقه اول—کمی کند و روی مسائل خانوادگی متمرکز است: ورود جرد و سایمون همراه با خواهری بزرگ‌تر، مالوری، و مادرشان، نگرانی درباره‌ی غیبت پدر و کشمکش‌های معمول خانوادگی. اما پس از عبور از این آغاز، اثر به‌سرعت تبدیل به یک ماجراجویی فانتزی جذاب و ریتمیک می‌شود. فردی های‌مور نقشِ اصلی را با توانایی و تعهد خوبی بر دوش می‌کشد؛ او میان جلوه‌های بصری جادویی، موجودات سبزرنگِ زشت و ماجراهای بانمک فیلم، توازن را حفظ می‌کند. گرچه بعضی از هیولاها شباهتی جزئی به آثاری چون «پاتر» دارند، شخصیت‌ها به فیلم هویتی سرگرم‌کننده و تاحدی بدیع می‌بخشند. کارگردانی اثر برعهده‌ی مارک واترز است؛ گروه بازیگران قابل‌قبولی دور هم جمع شده‌اند. فردی های‌مور با بازی‌اش راه را برای فرصت‌های بعدی هموار کرد و سارا بولگر نیز عملکرد قابل‌توجهی دارد. در میان بازیگران بزرگسال، دیوید سترترین و جوآن پلوورایت بیش از همه شایسته‌ی ستایش‌اند؛ هر دو شخصیت‌هایی باورپذیر و دوست‌داشتنی با رنگ‌مایه‌ای جادویی خلق می‌کنند. نیک نولت هم در نقش کوتاهی حضور دارد. از منظر فنی، فیلم به‌طور گسترده‌ای از CGI باکیفیت، تأثیرات بصری چشمگیر و جلوه‌های صحنه‌ای بهره می‌برد. سرمایه‌گذاری در تصویربرداری و جلوه‌های بصری ملموس بوده و نتیجه این است که جواهرات جادویی و شخصیت‌ها حس واقعی و متقاعدکننده‌ای دارند. رنگ‌ها باشکوه‌اند، نورپردازی مناسب است و فضای داخلی و خودِ خانه تصویری باشکوه و شبیه قصه‌هایی رویایی خلق کرده است. موسیقی متن اثر که از جیمز هورنر است، مؤثر است اما چندان در ذهن ماندگار نمی‌ماند. در کل، این فیلم فانتزی، پس از آغاز کندش، به ماجرایی پرسرعت و سرگرم‌کننده تبدیل می‌شود که هم برای تماشای خانوادگی مناسب است و هم از نظر بصری و بازیگری ارزش دیدن دارد—فیلمی کمتر دیده‌شده که شایسته‌ی بازبینی و توجه بیشتر است.