فیلم Winchester ’73 1950

برخی کارها هستند که یک مرد مجبور است انجامشان دهد—و او انجام می‌دهد. این فیلم روایت تفنگ وینچستر مدل 1873، معروف به «تفنگی که غرب را برد»، است؛ برای گاوچران، قانون‌شکن، نیروی انتظامی یا سرباز، وینچستر 73 محبتی بالاتر از یک مال بود. حتی یک سرخ‌پوست حاضر بود همه چیزش را بفروشد تا یکی از آن‌ها را داشته باشد. داستان درباره لین مک‌آدام (با بازی جیمز...

برخی کارها هستند که یک مرد مجبور است انجامشان دهد—و او انجام می‌دهد. این فیلم روایت تفنگ وینچستر مدل 1873، معروف به «تفنگی که غرب را برد»، است؛ برای گاوچران، قانون‌شکن، نیروی انتظامی یا سرباز، وینچستر 73 محبتی بالاتر از یک مال بود. حتی یک سرخ‌پوست حاضر بود همه چیزش را بفروشد تا یکی از آن‌ها را داشته باشد. داستان درباره لین مک‌آدام (با بازی جیمز استیوارت) است که در پی مردی می‌رود که پدرش را کشته است. او همراه یاران وفادارش، جانی ویلیامز (میلا رد میچل)، به داگ سیتی می‌رسد و با داچ هنری براون (استیفن مک‌نالی)، همان مردی که دنبالش است روبه‌رو می‌شود. اما وایات ارپ (ویل گیر) وارد شهر شده و همه اسلحه‌ها را از کسانی که وارد شهر می‌شوند گرفته است، بنابراین دو مرد نمی‌توانند در خود شهر با هم رویارویی مسلحانه کنند. در عوض سرنوشت در قالب مسابقه‌ای برای به‌دست آوردن یک تفنگ وینچستر 73 رقم می‌خورد؛ مسابقه‌ای که در نهایت لین برنده آن می‌شود. اما پیش از آنکه بتواند شهر را ترک کند، داچ به او کمین می‌زند، تفنگ را می‌دزدد و شهر را رها می‌کند. لین با نفرت و عزم انتقام به دنبال مرد و تفنگ می‌دود؛ تفنگ دست‌به‌دست می‌شود و هر بار جابه‌جایی‌اش بعد روان‌شناختی تازه‌ای به روایت می‌افزاید تا روز حساب‌کشی نزدیک شود. وینچستر ’73 اولین همکاری آنتونی من و جیمز استیوارت است؛ زوجی که بعدها چند وسترن برجسته ساختند و عمق روانی تازه‌ای به ژانر دادند. فیلم که به‌صورت سیاه‌وسفید فیلم‌برداری شده (تنها فیلم سیاه‌وسفید این دو)، همچنان چشم‌اندازهای باشکوهی دارد. تونالیتۀ فیلم از همان صحنۀ افتتاحیه تعیین می‌شود: لین و جانی در حال عبور اسب‌وار و در سیلوئت از تپه‌ای هستند که به سمت داگ سیتی می‌روند—مناظری که منِ کارگردان را هم‌زمان با حالات درونی شخصیت‌ها پیش می‌برد. استیوارت یکی از ماندگارترین و پرشورترین اجراهایش را در نقش مک‌آدام ارائه می‌دهد و ثابت می‌کند که از بهترین و چندوجهی‌ترین بازیگران آمریکاست. بازیگران مکمل هم بسیار درخشان‌اند: شِلی وینترز به‌عنوان تنها چهرۀ زن در میان فضاهای مردانه عالی است؛ میچل، مک‌نالی، گیر و همیشه درخشان دن دوریا به کار ارزش می‌افزایند. حتی نقش‌های کوتاهی برای تونی کرتیس و راک هادسون هست، اگرچه بازی هادسون در نقش یک جنگجوی سرخ‌پوست کمی دور از انتظار است. فیلم به‌خوبی از مؤلفه‌های نوآر در ترکیب با وسترن بهره می‌برد؛ داستانی پرتنش و پُر از کنش که گاهی رنگ‌وبوی تیره‌تری هم می‌گیرد. روایت از یک تفنگ آغاز می‌شود و آن را به گونه‌ای نمادین به‌کار می‌گیرد تا قصه‌هایی از تاخت‌وتاز قبایل، سفرهای پیشاهنگی و رقابت‌های خانوادگی را به هم پیوند بزند. در بعضی بخش‌ها پایان کمی شتاب‌زده به‌نظر می‌رسد، اما در کل مجموعه‌ای از داستان‌های خوش‌طرح را ارائه می‌دهد. نکات تولیدی: در اصل پروژه‌ای برای فریتز لنگ بود که حتی فیلمنامه را آماده داشت، اما او از کار کناره گرفت و این به نفع طرفداران وسترن تمام شد. با ورود من و فیلمنامه جدیدی از بوردن چیس و رابرت ریچاردز، سکان‌سازانی تحت تأثیر قرار گرفتند و خط سیر ژانر را تغییر دادند؛ کارهایی که بعدها روی کارگردانانی چون باد بویتچر، نیکلاس ری و سم فولر تأثیر گذاشت. فیلم عمدتاً در جنوب آرایزونا فیلم‌برداری شده و بخشی از کارهای استودیویی در یونیورسال صورت گرفته؛ برخی نماهای خارجی هم از پارک ملی زایون، یوتا گرفته شده‌اند. اگرچه فیلم مکان‌هایی چون داگ سیتی، کانزاس را نشان می‌دهد، بعضی اشتباه‌های جغرافیایی مثل حضور کاکتوس ساگوارو (که بومی صحرای سونوران است وصدها مایل تا داگ سیتی فاصله دارد) به چشم می‌آید و باید آن‌ها را نادیده گرفت تا از فیلم لذت برد. در مجموع، وینچستر ’73 یک نقطه‌عطف در موجِ «وسترن‌های روان‌شناختی» است: فیلمی ساخت‌یافته، خوش‌ساخت و بازی‌خورده که هنوز در زمان حاضر هم تأثیرگذار است و جیمز استیوارت را در اوج توانایی‌های بازیگری‌اش نشان می‌دهد. مدت زمان فیلم حدود ۹۲ دقیقه است و برای طرفداران ژانر تجربه‌ای ارزشمند محسوب می‌شود.